YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4467 E.  ,  2024/5903 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/74 E., 2024/477 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/715 E., 2021/532 K.

Taraflar arasındaki asıl davada, Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi, birleşen alacak istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı birleşen davada davalı vekili; davalı Kurumun 29.08.2019 tarihli kararı ile davacının dava dışı ... sicil no.lu ... Boru Profil Müh. Tar. ve Hayv. San. Tic. A.Ş. unvanlı işyeri üzerinden 31.03.2012 – 28.08.2012 tarihleri arasında Kuruma bildirilen 148 prim/gün hizmet süresinin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini, davacının bakiye hizmet süresi ile şartları sağlamadığından yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibarıyla iptal edildiğini, söz konusu Kurum işleminin iptali amacıyla yapılan müracaatın Kurum tarafından reddedildiğini, davalı Kurum ile yapılan görüşmede, davacıya çalıştığı dönemde işyerinin Gölyaka Belediyesinden alınmış ruhsatının olmaması sebebiyle böyle bir işyerinin bulunmadığı kabul edilerek hizmetlerinin fiili olmadığı kanaatine varıldığı yönünde bilgi verildiğini, bir işletmenin ruhsatsız olmasının o işletmenin var olmadığı anlamına gelemeyeceğini, davacının çalıştığı işyerinin ruhsatlı olup olmadığını araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, davacının dava dışı ... Boru Profil Müh. Tar. ve Hayv. San. Tic. AŞ unvanlı işyerinde süt ve süt ürünleri imalathanesinde üretim biriminde 31.03.2012 – 28.08.2012 tarihleri arasında fiilen çalıştığını, dava dışı işyeri sahibinin SGK müfettişlerine verdiği 25.07.2016 tarihli ifadesinde davacının fiilen çalıştığını belirttiğini, bu durumun bordro tanıklarının beyanlarından da anlaşılabileceğini, açıklanan nedenlerle müvekkilinin dava dışı ... Boru Profil Müh. Tar. ve Hayv. San. Tic. AŞ unvanlı işyerinde Kurum tarafından iptal edilen sürede fiilen çalıştığının tespit edilip emekli aylıklarının ve sağlık giderlerinin iadesine ilişkin işleminin iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen davada davacı Kurum vekili; davalı ...'ın 05.11.2013 tarihindeki tahsis talebine istinaden 01.12.2013 tarihinden geçerli olmak üzere emekli aylığı almakta iken Kurum denetmenlerince düzenlenen rapor gereği 31.03.2012-28.08.2012 tarihleri arasında 149 gün hizmetinin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesi ile iptal edildiğini, iptal edilen hizmetler düşüldüğünde Bağ-Kur sonrası 1260 gün şartı yerine gelmediğinden maaşının iptal edilerek o güne kadar ki yersiz ödenen aylıklar ve ikramiyeler için borç çıkarıldığını, davalının ... Boru Profil Mühendislik Tarım ve Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerindeki çalışmalarının fiili olmadığının tespit edilmesi sonrası davalının söz konusu işyerinden bildirilen sigortalılığının fiili çalışmaya dayanmadığının anlaşılması üzerine davalının aylıklarının kesildiğini, gelirden çıkarıldığını, davalıya söz konusu borca ilişkin bildirim yapıldığını ancak davalı tarafça yasal süresi içinde ödeme yapılmadığını, davalı Kurumun zarara uğradığını, davalıya 82.761,99 TL aylık ve 4.000 TL ikramiye ödendiğini, davalı tarafından davacı Kurum işleminin iptal talepli Düzce 1. İş Mahkemesinin 2019/715 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, açıklanan bu nedenlerle 86.761,99 TL Kurum zararının davalıdan tahsiline, talep edilen tazminat miktarını güvence altına almak amacıyla davalı adına kayıtlı taşınır/taşınmaz mallar ve araçlara, üçüncü kişilere devirlerinin önlenmesi için tedbir konulmasına talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Gölyaka Mal Müdürlüğünce tanzim edilen yoklama fişi ve Gölyaka Polis Merkezince düzenlenen durum tespit tutanağı ve dinlenen tanık anlatımları ile asıl davanın kabulüne davalı Kurum tarafından davacı hakkında 06.06.2018 tarihli 2018/HY085 sayılı denetim raporuna istinaden tesis edilen işlemin iptaline, davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı/Birleşen davada davacı Kurum vekili; denetim raporundaki tespitlerin aksinin ispatlanamadığını, tanık anlatımlarının çelişkili olduğunu, Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mal müdürlüğü yazısına, araştırma tutanağına ve tanık anlatımlarına göre verilen kararın yerinde olduğu gerekçesi ile davalı birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf gerekçeleri ile karar temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesi, birleşen davada ise alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle mal müdürlüğü yazısı, emniyet araştırma tutanağı, tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.