YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/444 E.  ,  2024/1843 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1472 E., 2023/1774 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/300 E., 2022/150 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının 21.10.2011-25.03.2015 tarihleri arasında davalı şirketin Gebze Şubesinde kesintisiz bir şekilde çalıştığını ancak bilgisi dışında 30.04.2014 tarihinde işten çıkmış gibi gösterildiğini belirtmek sureti ile davacının 01.05.2014- 25.03.2015 tarihleri arasında da davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasındaki sözleşme gereğince ve davacının Kocaeli ilinde sigorta mevzuatına göre sigorta poliçesi kesebilmesi için 21.10.2011 tarihinde davacının SGK'ya girişinin yapıldığını ve kendisine asgari ücret üzerinden maaş ödendiğini, taraflar arasında karma bir adi ortaklık sözleşmesi olduğunu, davacının SGK'ya girişinin yapılmasının; tarafların normal bir işçi-işveren statüsünde olduğunu göstermediğini, davacının kestiği her poliçeden %10 komisyon aldığını, iş yerinin kiralarını, elektrik, telefon ve internet giderlerini kendisinin ödediğini, elde edilen kazanca ve yapılan gidere ortak olarak çalıştığını, iş yerindeki çalışma saatlerini kendisinin belirlediğini ve bu konuda emir ve talimat veren bir üstü bulunmadığını, taleplerinin TMK'nın 2. maddesine aykırı olduğunu belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre geçmiş olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, davacının Kurum kayıtlarının incelenmesinde iddia ettiği dönemde herhangi bir çalışma kaydının bulunmadığını, belirttiği dönemlerde 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 nci maddeleri anlamında fiili, sigortalı olarak adlandırılabilecek çalışmaları bulunduğunu ispatlaması gerektiğini, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden re'sen araştırma yapılması gerektiğini beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanıkların beyanları, toplanan deliller ile açılan davanın kabulüne, davacının davalı şirkete ait tescili bulunmayan / sicilsiz " Arapçeşme Mahallesi, Namık Kemal Caddesi, No:18/B ..../Kocaeli" adresindeki iş yerinde Kuruma bildirilmeyen 01.05.2014-25.03.2015 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine,karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; davacının 30.04.2014 tarihinde istifa ettiğini ve ibraname verdiğini, Mahkemenin bu ibranameyi geçersiz saymasının yerinde olmadığını, davacının 30.04.2014 tarihinden sonra kendi adına poliçeler kestiğini, bunun da davalının işçisi olmadığını gösterdiğini, davacının hizmet cetvelinin dikkate alınmadığını, bir takım belgeleri davacının eşi olan...'in imzalamasının da davacının düz bir işçi olmadığının en önemli delili olduğunu, davalının alacak talebinde bulunması üzerine istifasından beş yıl sonra bu davayı açan davacının kötü niyetli olduğunu, davanın reddi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

2.Feri müdahil vekili, istinaf dilekçesinde özetle; yalnızca tanık beyanları esas alınarak davanın kabul edilmesinin yerinde olmadığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davalıya ait "Beyazıt Mah. Ankara Yolu Cad. No: 282 Yıldırım/Bursa" adresinde bulunan 1137013.016 sicil numaralı iş yerinden 21.10.2011-30.04.2014 tarihleri arasını kapsar şekilde davacı adına hizmet bildirimi yapılması, Bursa 11. Noterliğince düzenlenmiş olan 21.10.2011 tarihli iş sözleşmesinin içeriği, davacının 21.10.2011 tarihinden itibaren uyuşmazlık konusu dönem dahil olmak üzere aylık ücret ve kestiği poliçelerden oluşan komisyon karşılığı davalı işverenin Gebze'de sigortacılık faaliyetleri yürüten ancak Kuruma tescil edilmemiş olan iş yerinde tek başına çalıştığının; İlk Derece Mahkemesince tanık olarak bilgilerine başvurulan bir kısım tanıklarca da doğrulanması, davalının verdiği işlem izni olmadığı sürece davacının kendi nam ve hesabına yapabileceği herhangi bir işlemin de bulunmaması, 10.03.2015 tarih ve 2015/2 sayılı şube kapanış kararından sonra da davacı ile davalı arasında yapılmış elektronik yazışmalar bulunması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının hüküm altına alınan tarihler arasında da davalıya ait Gebze'de bulunan iş yerinde hizmet akdi ilişkisine dayalı olarak ve sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte kesintisiz şekilde çalıştığı anlaşıldığından ve dolayısıyla davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden, yerinde bulunmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, dosyada bulunan tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.