YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4406 E.  ,  2024/4388 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/210 E., 2024/9 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının davalıya ait ev hizmetleri iş yerinde 01.01.1998 - 25.10.2015 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı ... vekili; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2018 tarih ve 2016/154 - 2018/189 sayılı ilamı ile davacının davalı nezdinde 01.01.2011 tarihinden itibaren, 10.10.2015 tarihine kadar yılın 7 ayı (Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Ekim- Kasım-Aralık aylarında) hizmet akdine istinaden asgari ücretle ve sürekli olarak çalıştığının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren ...’e ait Narlı Mah. Cem Sok. No:14 D:12 Narlıdere/İzmir adresinde kurulu “ev hizmetleri” iş yerinde; 31.12.2010 tarihinden önceki sigortalı çalışma iddiasının 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddeleri uyarınca 5 yıllık hak düşürücü sürenin müruru nedeniyle reddine, 01.01.2011 - 10.10.2015 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücretle ve sürekli olarak 970 gün çalıştığı, 970 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, bunun dışında kalan taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2020 tarih ve 2018/1484-2020/409 sayılı kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, komşu evlerde ikamet edenler ve bu evlerde çalışanlardan veya komşu iş yeri ve bu iş yerlerinde çalışanlardan, civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer apartmanların ve müstakil evlerin sakinleri ve kapıcıları, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları başka sitede güvenlik görevlisi vs olarak görev yapmış kişiler) ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları tespit edilerek bu kişiler tanık olarak dinlenmeli, böylelikle; çalışmanın varlığı kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulüne, davacının Davalı işveren ...’e ait Narlı Mah. Cem Sok. No:14 D:12 Narlıdere/İzmir adresinde kurulu “ev hizmetleri” iş yerinde; 01.01.2011 – 10.10.2015 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücretle ve sürekli olarak 970 gün çalıştığı, 970 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, 31.12.2010 tarihinden önceki sigortalı çalışma iddiasının 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddeleri uyarınca 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının davacının çalıştığını iddia ettiği evde tek başına yaşamakta olup sık sık seyahat ettiğinden, yılın beş ayı kesintisiz olarak Burhaniye'de kocasının yanında bulunduğundan ve bir bayan olarak da evin bütün ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olduğundan, sürekli ve her gün çalışacak bir yardımcıya da ihtiyacı olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; Mahkemece gerekli inceleme ve araştırma yapılmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirterek hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3.Değerlendirme
Bozma sonrası dinlenen tanıklardan kamu tanığı ..., davacının haftada 1-2 gün temizliğe gelen bir kişi olduğu, diğer tanık ..., davacıyı apartmanda 1-2 defa gördüğünü belirttiği, bir kısım tanıkların, davalı ...'ün emeklilikten sonra evinde 4-5 ay kadar bulunduğu, diğer zamanlarda Burhaniye'de yazlık ve İstanbul'da oğlunun yanında olduğunu belirtmeleri karşısında, davacının 1-2 günden fazla her ay 30 gün çalıştığı tespitine ne şekilde varıldığı ortaya konulmamıştır. Tek kişinin yaşadığı bir evde işverinin hasta ve yatalak olduğu da iddia ve ispat edilememiştir. Bir kişinin yaşadığı evde her gün temizlik ve diğer ev hizmetlerine ihtiyaç olup olmadığı belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz görülmüştür.

Davacının çalışmasının süreklilik arz edip etmediği belirlenip deliller buna göre yeniden değerlendirilip tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.