YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4369 E.  ,  2024/5388 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2385 E., 2024/81 K.
KARAR : Esastan Reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/311 E., 2022/418 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacının, 26.07.2021 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanması için tahsis talebinde bulunması üzerine davalı Kurumun; Türkiye’ye zorunlu göçe tabi olarak gelmediğinden askerlik borçlanması ... bulunmadığı, bu nedenle askerlik borçlanmasının iptal edildiğini bildirdiğini oysa davacının yurt dışı askerlik borçlanması hakkının bulunduğunu, zorunlu göç şartını sağladığını, 14 yıl sonra geriye dönük borçlanma işleminin iptalinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek Kurum işleminin iptaline, davacının Temmuz 2021 tarihinde emekliliğe hak kazandığının tespiti ile bu tarihten itibaren ödenmeyen aylıkların ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işleminin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...davacıya yaşlılık sigortasından aylık bağlanabilmesi için 26.07.2021 tarihinde 15 yıl 3600 gün ve 60 yaş şartını yerine getirmesi gerektiği ve davacının tahsis talebinde bulunduğu 26.07.2021 tarihinde emekli olabilmesi için gerekli olan şartlarını sağladığı (33 yıl, 3619 gün ve 60 yaşını doldurduğu) tespit edildiğinden 01.08.2021 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının askerlik borçlanmasının iptaline dair Kurum işleminin iptaline, davacının 26.07.2021 tarihli yaşlılık aylığı talebine istinaden - askerlik borçlanmasına ilişkin prim borcu olmaması kaydı ile - 01.08.2021 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum Başkanlığı istinaf dilekçesinde: incelenen nüfus kayıtlarından davacının Türkiye'ye 1998 yılında geldiğinin, 403 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 27.06.2003 tarih ve 2003/5845 sayılı kararı ile Türk vatandaşlığını kazandığının tespit edildiğini, 2013-11 sayılı Genelgeye, 24.04.2019 tarihinde yayımlanan 2019-9 sayılı Genelge ile eklenen zorunlu göç kapsamında Türk vatandaşlığına alınma şartını taşımadığının anlaşılması üzerine askerlik borçlanmasının iptal edildiğini ve tahsis talebinin de reddedildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...somut olayda; davacının Türk vatandaşlığına alınmasından önce 19.09.1989 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında çalışmalarının bulunması ve Bulgaristan'da askerlik yapmış olması karşısında Mahkemece davacının askerlik borçlanmasının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, davacının tahsis şartlarını taşıdığı gerekçesi ile Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un geçici 60 ıncı, maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.