YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4338 E.  ,  2024/4383 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/738 E., 2023/654 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında Mahkemece görülen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacı tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle;; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, 15.07.1991 tarihinde Yeşilköy sulama Kooperatifinde 3 ay süre ile çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Kaş Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 21.01.2015 tarih 2013/513-2015/19 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay 21.Hukuk Dairesi kararında; Yapılacak iş, öncelikle davacı tarafa ticaret sicilinden kaydı silinerek tüzel kişiliği sona eren SS ...'nin ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için uygun süre vermek, ihya edilen SS ... usulüne uygun olarak davaya dahil edildikten sonra işin esasına girmek, beyanına başvurulan davacı tanığının söz konusu kooperatiften verilmiş işe giriş bildirgesi ve hizmet cetvelini davalı Kurumdan getirtmek, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrosu olmadığından bunun öncesinde veya sonrasında verilen dönem bordrolarını getirtmek, bu bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak beyanlarına başvurmak, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 17.09.2020 tarihli ve 2016/322- 2020/340 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz kararında; Eldeki dava açılmadan önce, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından işveren kooperatif aleyhine açılan dava sonucunda, Kaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.10.2009 tarih 2009/178-2009/280 sayılı kararı ile, Kaş Ticaret Sicilinin 0106 sırasında kayıtlı SS Yeşilköy (... Köyü) Sulama Kooperatifinin feshine, tasfiye için Kaş İlçe Tarım Müdürlüğünde görevli ziraat mühendisi Galip Gencer’in atanmasına karar verildiği, işveren kooperatifin tasfiyesi tamamlanarak, tasfiye sonrasında ticaret sicilinden terkin edildiği, yeniden ihyasına ilişkin olarak davacı kuruma verilen yetkiye istinaden, Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Kooperatif Yönetim Kurulu üyelerine ve Kumluca Ticaret Odasına husumet yöneltilmek suretiyle açılan dava sonucunda; Kaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.2018 gün 2017/181-2018/142 sayılı kararı ile davanın Kumluca Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Kooperatif Yönetim Kurulu yönünden kabulü ile; Kumluca Ticaret Sicil Müdürlüğünün Kaş-106 Sicil numarası ile kayıtlı dava konusu tasfiye halindeki SS. Yeşilköy (... Köyü) Sulama Kooperatifinin terkin kaydının iptali ile yeniden ihyasına, davanın Kumluca Ticaret ve Sanayi Odası yönünden pasif husumet yönünden reddine karar verildiği, 19.06.2018 tarihinde kararın kesinleştiği, ancak incelenen kararda ihya kararı verilen kooparatifin tasfiye memurluğuna atananların saptanamadığı anlaşılmakla; tasfiye memurları ticaret sicilinden sorgulanarak varsa tasfiye memurlarına, yoksa tasfiye memuru tespiti için davalı kuruma süre verilip keyfiyet yerine getirildikten sonra; kooperatiifi temsilen tasfiye memurlarına tebligatlar yapılıp, taraf teşkili sağlanılarak yargılama yapılması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "somut olayda bir tek davacı tanığı ... Yöntem, davacının belirttiği tarihlerde davacının çalıştığı yönünde beyanda bulunmuş olup, işbu davanın niteliği gereği tek başına davacı tanığının beyanı ile karar verilmesi mümkün olmadığından, her türlü tereddütten uzak bir şekilde işe başlama, bitiş, işin niteliği gibi konularda dava ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve feri müdahil Kurum vekili
temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Feri müdahil Kurum vekili; Kurum lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ve devamı maddeleri ile 506 sayılı Kanunu'nun 26 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
Eldeki davada, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir.
Davacının 15.07.1991 tarihinde davalı işveren nezdinde işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, işverence talep konusu dönemde bordro verilmediği, öte yandan işyeri dosyasının iz imha edildiği, davalı Kooperatifin tasfiye memuru olan tanık ..., tanık olarak duruşmada dinlenip, davacının 1991 yılında işe girdiğini, ancak kaç ay süreyle çalıştığını hatırlamadığını beyan ederek davacının işe başladığını doğruladığı anlaşılmıştır. 03.04.1991 tarihinden itibaren 8 gün, 01.08.1992 tarihinden itibaren 30 gün davalı işyerinde kısmi bildirimleri bulunan tanık ... Yöntem, davacıyla çalıştıklarını açıkça beyan etmiştir. Diğer tanıklar da davacının bir dönem çalışmalarını doğrulamıştır.
Davacının davalıya ait işyerinde çalışmakta olduğu sabit ise de; 15.07.1991 tarihinden itibaren 3 ay süre ile çalıştığına dair iddiası karşısında, sulama birliğinden su alan ilgililer, çiftçiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, davacının çalışma süresi somut olarak tespit edilmelidir. Tüm bu araştırmalara rağmen beyanına başvurulacak hiçbir tanığın tespit edilememesi halinde, davacının işe giriş bildirgesinde işe başladığı belirtilen tarihte 1 gün süreyle çalıştığı belirgin olup, bu sürenin gözetilmesi gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.