YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4296 E.  ,  2024/6067 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1907 E., 2024/69 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/37 E., 2023/123 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 06.09.2017-07.09.2017 tarihleri arasında dava dışı ...'ya ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığını, davacının bu çalışmasının Kurum kayıtlarında görünmediğinin anlaşılması üzerine yapılan araştırma sonucunda davacının sigortalılığının davalı Kurum tarafından resen iptal edildiğini öğrendiklerini, davacının çalışmasının gerçek bir çalışma olduğunu, Kuruma yazılı başvuru yapılarak yapılan iptal işleminin geri alınması yönünde davalı Kuruma başvuruda bulunduklarını Kurum tarafından başvurunun kabul edilmediğini, açıklanan bu nedenlerle davacının sigortalılığının iptali işleminin iptali ile davacının 06.09.2017-07.09.2017 tarihleri arasındaki sigortalılığının tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili, dava dışı 2 5610 01 02 1021414 081 10 49 sicil numaralı dosyada işlem gören ... ünvanlı iş yerinden davacı ... adına 06.09.2017 tarihli işe giriş bildirgesi ve 07.09.2017 tarihli işten ayrılış bildirgesinin verildiğini, ancak hizmetlerinin işlenmediğinin tespit edilmesi üzerine davacının hizmetinin bulunup bulunmadığı hususunun işveren servisince araştırılmasının istenildiğini, konunun dava dışı işverene sorulması üzerine davacı adına 2017/9 dönemi aylık prim ve hizmet belgesinin sehven bildirilmediğinin belirtilerek yazısı ekinde düzenlenen bildirgenin işleme alınmasını talep ettiğini, bildirgenin işleme alınıp alınmayacağı ile ilgili başlatılan denetim neticesinde Sosyal Güvenlik Denetmenince 28.01.2019 tarih ve 2019/ÖÖ/004 sayılı raporun düzenlenmiş olduğu, bu raporda dava dışı işveren tarafından düzenlenen 2017/9 dönemi aylık prim ve hizmet belgesinin işleme alınmaması gerektiği belirtilmiş olduğundan, söz konusu belgenin işleme alınmadığının tespit edildiğini, davacının dava dilekçesinde dava dışı ... ünvanlı iş yerinde 06.09.2017 - 07.09.2017 tarihleri arasında çalışmış olduğunu iddia ettiğini, bu iddiasıyla da sigortalılığın iptali işleminin geri alınması talebiyle davalı Kuruma başvurduğunu, davalı Kurum tarafından ancak mahkeme kararı ile hizmet tespiti yapılabileceğinden talebi doğrultusunda işlem yapılamadığını, açıklanan bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Bordro tanıklarının beyanlarından davacının çalıştığını beyan ettikleri tarihte davalı iş yerinde çalışmadıkları, davacının çalıştığı tarih ile ilgili bilgi veremedikleri, beyanlarının itibar edilebilir mahiyette olmadığı değerlendirilmiştir. Dahili davalı ... ortadan kaldırma kararı sonrasında alınan beyanında davacıyı tanımadığı kendisine ait olan Kaya Hazır Yemek'te çalışıp çalışmadığını bilmediği yönünde beyanda bulunmuştur. Davacının çalıştığını iddia ettiği tarih itibarı ile Edirne Kapıkule çıkış kapısından çıkış yaptığı anlaşılmış, mevcut dosya kapsamı ile ispatlanamasa da bir an için davacının 06.09.2017 tarihindeki çalışmasının fiili olduğu düşünülse de davacının bir gün sonra yurt dışına çıkacağını bile bile hizmet akdine tabi olarak bir iş verenle anlaşma yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının asıl amacının hizmet akdine bağlı çalışmaktan ziyade emeklilik imkanından yararlanmak olduğu vicdani kanaatine ulaşıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş akdine bağlı olarak çalışmaya başlayan davacının 06.09.2017-07.09.2017 tarihleri arasında çalışarak iş akdinden kaynaklı edimini yerine getirdiğinin dosyada alınan tanık beyanları ile ... olduğunu, davacının iş akdine tabi olarak çalışmaya başladıktan sonra yurt dışına çıkmış olmasına kanunen bir engel bulunmadığını belirterek, Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda; davacının, çalıştığını iddia ettiği 06.09.2017, 07.09.2017 tarihlerinden 07.09.2017 tarihinde saat 14:34 itibariyle Kapıkule Gümrük Kapısı üzerinden Türkiye'den çıkış yaptığı, davacının sigorta bildirimini yapan dahili davalı işveren ..., her ne kadar duruşmada alınan beyanında, davacının çalışmasının geçtiği kendisine ait "Kaya Hazır Yemek" unvanlı iş yeri ile oğlu ... Kaya'nın ilgilendiğini, davacı ve eşinin bu iş yerinde çalışıp çalışmadıklarını bilmediğini beyan etmişse de Düzce Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 28.01.2019 tarih ve 2019/ÖÖ/004 sayılı inceleme raporuna konu olan 16.01.2019 tarihli denetmen ifadesinde, yurt dışında yaşayan davacı ve eşinin emeklilik işlemleri için oğlu ve muhasebecisinin kendisinden habersiz şekilde Kuruma başvurduğunu, gerçekte bu kişilerin iş yerinde hiç çalışmadıklarını belirtmiş olup yapılan yargılama sonucunda, dahili davalının oluşan uygun olan denetmen beyanının aksi her türlü şüpheden uzak inandırıcı delillerle ispatlanamamıştır.

Öte yandan davalı ... Başkanlığı olup, davaya ... Başkanlığınca cevap verildiği görülmekle karar başlığında tüzel kişiliği olmayan ... Düzce İl Müdürlüğünün gösterilmiş olması mahallinde her zaman düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

İzah edilen nedenlerle istinafen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci, 5510 sayılı Kanun'un 59 ve 86 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.