YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4283 E.  ,  2024/7472 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2235 E., 2024/242 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/51 E., 2023/128 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hukuki yarar bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eşinin 2013 yılında vefat ettiğini, vefat etmeden önce ... ilçesinde ikamet etmekte olup tarımsal faaliyetle uğraştığını, 1994 yılından itibaren ... Çay Fabrikasına çay verdiğinden kendisinden Bağ-Kur tarım sigortalılığı için prim kesildiğini, Kuruma başvuru yapıldığı halde Bağ-Kur tarım sigortalılığına ilişkin tescili bütün prim kesintisi yapıldığı yıllar üzerinden yapılmakta olup davacıya gerekli olan tarihler arasında yapılmadığını, davacının eşinin o dönemde temel geçim kaynağının çiftçilik olduğunu, davacının eşinin ... Çay Fabrikasına verdiği çay mahsulünden dolayı 1999 yılının Haziran ayından itibaren başlayarak kesintisiz olarak bütün ayları kapsayacak şekilde 2004 yılının Ekim ayı sonuna kadar davacının eşinin Bağ-Kur tarım sigortalısı sayılması için iş bu davayı açtıklarını ileri sürerek davacının eşi ...'ın tarımsal faaliyetinin ve Bağ-Kur tarım sigorta primi kesilmiş olduğunun tespiti ile 01.06.1999-31.10.2004 tarihleri arası Bağ-Kur tarım sigortalısı olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 27.03.2023 tarihli dilekçesi ile davacının eşinden 1995-2013 yılları arası Tarım Bağ-Kur sigortası için prim kesilmesine rağmen sadece emeklilik için gerekli ve yeterli olan 1999 ve 2004 arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurum kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda ...'ın 27.09.2019 tarihli tevkifattan ötürü hizmet alma talebine istinaden ... ...'ın ... Çay Fabrikasının ilk kesintisinin 01.08.1995 itibariyle kapsama alındığını, Ziraat Odası kaydı devamı ettiğinden 09.08. 2013 ölüm tarihine kadar hizmeti getirildiğini, 26.11.2019 tarihli ihya tebligatına istinaden 20.02.2020 tarihinde bu tarihleri kapsayan ihya tebligatı çekildiğini, adı geçenin Ziraat Odası kaydının devam ettiğini, sigortalılığı sigortalının talebine göre azaltılarak ya da çoğaltılarak yapılmasının mümkün olmadığını, davacının dava konusu yaptığı dönemlere ilişkin yapılan kesintiyi gösterir herhangi bir belge olmadığından sigortalılığının tescilinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... ...'ın eşi ...'ın 26.09.2019 tarihinde davalı Kuruma müracaat ederek tevkifat kesintilerine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında tescilinin yapılmasını talep etmiş ise de 11.05.2023 tarihli açıklama dilekçesinde, talebin bütün Bağ-Kur tarım sigortalılığı dönemi olmadığı, sadece 1999 tarihinden 31.10.2004 tarihine kadar kısmi döneme ait tescil talebi olduğunun belirtildiği, Kurumdan gelen yazı cevapları incelendiğinde, Kurumca davacının dava konusu 01.06.1999-31.10.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiğinin bildirildiği, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak Kurumca tescili yapılmış olduğundan bu dönemin yeniden tespit ve tescilinde davacının hukuki yararı olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, Mahkemece Kurumdan gelen yazıya istinaden dava konusu talebin Kurumca kabul edildiğinden bahisle hukuki yarar olmadığından usulden reddedildiğini, halbuki Kurumdan gelen yazı dikkatlice okunduğunda dava konusunun1999-2004 tarihlerinin değil tüm sigorta süresi boyunca olan 1994-2013 yılları arasını verdiğini, talep edilen süreler bu tarihler arasında kaldığından dava açılmasında hukuki yarar yoktur diye yanlış bir değerlendirme yapıldığını, davacı tarafın emekli olması için yeterli olan talep edilen tarihler aralığını tek başına vermeyip komple süreyi vermesinin davacıya faydasının olmadığını, çünkü o kadar sürenin tescil bedelinin çok yüksek olduğunu, davacının bunu ödeme gücünün bulunmadığını, fazladan güne ihtiyacının olmadığını, talep ettikleri tarih aralığının tespit ve tescilini istediklerini, Kurumun ise sigortalılık süresi bölünemez diye bütün dönemi verdiğini, oysa ki dosya içerisinde de konuya ilişkin kısmi dönem tescili ile alakalı Yargıtay kararının mevcut olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebi prim borcunun yaşlılık aylığına yetecek sigortalılık süresine karşılık gelen kısmını ödeyip, bunun dışındaki sürelerde sigortalı sayılmamasına yönelik olduğu kabul edildiğinde, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 17 ve Geçici 63 üncü maddeleri kısmi ihyaya imkan vermediğinden, davacının borcun bir kısmını ödeyerek sigortalılık kazanması mümkün olmayacağından (Bu yönde Yargıtay 10. HD 2021/3284 Esas, 2021/5887 Karar sayılı ilamı) ve talep edilen dönemde de Kurumca sigortalı olarak kabul edildiğinden istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 inci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9, ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.