YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4278 E.  ,  2024/5563 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2924 E., 2024/232 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/115 E., 2022/42 K.

Taraflar arasındaki, teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının köyde ikamet eden ve çiftçilik çalışmaları ile geçimlerini temin eden çiftçi bir aile olduğunu, davacının 2002 yılından itibaren Kebir Süt Fabrikasına teslim ettiği ürün bedelleri üzerinden 2926 sayılı Kanun gereği prim kesintisi yapıldığını, 4/b kapsamında tarım sigortalılığı için Kuruma yapmış olduğu başvurunun kabul edilmediğini belirterek davacının 01.06.2002 tarihinden itibaren 4/a kapsamındaki zorunlu sigortalılık süreleri dışlanmak suretiyle 01.06.2002 tarihinden itibaren başlamak üzere Bağ-Kur tarım sigortalılığı süresinin (2002-2003-2005-2009-2011) yılları dönemi için tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile dava konusu olayla ilgili Kurum kayıtlarının incelemesinde, davacının 02.02.2015 günlü taahhüdü, Kebir 6398 Müstahsil ve Ketaş 9120 Müstahsil nolu kesinti belgelerine göre; 01.06.2002 tarihinde tescilinin yapıldığını, söz konusu kesinti belgelerinin doğruluğunun tespiti için 16.02.2015 tarihinde denetim incelemesine gönderildiğini, cevap dilekçesine ekli alınan denetim raporuna göre, kesintilerin davacıya ait olduğunun tespit edilemediğini, bu sebeple davacının 01.06.2002 tarihli tescilinin iptal edildiğini, Ziraat Odası kaydına göre 02.02.2015-03.03.2015 tarihleri arasında sigortalılığının tespit edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini belirtmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kabulüne, davacının 01.06.2002- 30.06.2005, 02.12.2005- 01.08.2006, 23.11.2006- 21.05.2007, 06.06.2007- 30.06.2009, 11.09.2009- 17.10.2009, 27.11.2009- 13.04.2010, 19.08.2010- 23.09.2010, 13.11.2010-31.12.2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayıldığı tespit edilmiş ise de, taleple bağlılık ilkesi uyarınca 69211082144 TC kimlik numaralı davacı ...'ın 01.06.2002- 30.06.2005, 02.12.2005- 01.08.2006, 23.11.2006- 21.05.2007, 06.06.2007- 31.12.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayıldığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; denetim raporuna göre, yapılan kesintilerin davacıya ait olduğu tespit edilemediği için davacının 01.06.2002 tarihli tescilinin iptal edildiğini, Ziraat Odası kaydına göre 02.02.2015-03.03.2015 sigortalılığının tespit edildiğini, Kurum işlemlerinde hukuka aykırılığın olmadığını belirterek, kararı istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Somut olayda dava dilekçesinde hangi tarihler için tarım Bağ-Kur sigortalılığının talep edildiği açık olmadığından bu hususta açıklama alınmamış olması hatalı ise de; ilerleyen aşamada davacı vekili bilirkişi raporuna göre karar verilmesini talep etmiş olup, Mahkemece taleple bağlı kalınarak verilen karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna da başvurulmadığından bu hususta kaldırma kararı verilmediği,

Davacının 4-a kapsamındaki çalışmaları dışlanarak Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, ancak davacının 2005, 2006, 2007 yıllarında 4-a kapsamında çalışmaları mevcut olup, çalışmaları 1 yıldan az süreli olduğu için kısa süreli olduğu, uzun süreli olup
makul süre geçtiği için sigortalılığın sona ereceği, kesintiye uğrayacağı kabul edilse dahi, davacı 4-a'lı çalışmasına ara verdiği dönemlerde de ürün teslim ettiği ve kendisinden düzenli olarak Bağ-Kur kesintisi yapıldığı, bu dönemlerde de sigortalılık iradesini ortaya koyacak kesintinin mevcudiyeti nedeniyle 4-a sigortalılık süreleri dışlanarak karar verilmiş olmasında hata olmadığı,

Davacı hakkında Kebir kesinti listelerinde 6398 müstahsil numarasında 2002 Mayıs ayından itibaren 2002 yılında, 2003 yılında, 2005 yılında, 2009 ve 2011 yıllarında kesintiler mevcut olup, kesintilerde kimlik bilgisi bulunmadığından, Mahkemece bu hususta araştırma yapılmış, davacıyla aynı kimlik bilgisine sahip kişiler tanık olarak dinlenilmiş, dinlenen kişilerin Bağ-Kur kayıtları araştırılmış, yapılan araştırmalar sonucunda kesintilerin davacıya ait olduğunun tespit edildiği,

Ketaş şirketine yazılan yazıya, iflas idaresince verilen cevapta davacının kimlik numarasının yer aldığı 2006 ve 2007 yıllarına ait müstahsil makbuzlarının gönderildiği, makbuzlarda tevkifat mevcut değil ise de; ilgili makbuzların ürün teslimi yapıldığını açıkça gösterdiği,

Sonuç olarak davacıdan ilk olarak 2002 yılı Mayıs ayında prim kesintisi yapıldığı, 2003, 2005 yıllarında kesintilerin, 2006 ve 2007 yıllarında ise ürün tesliminin devam ettiği, Mahkemece 4-a sigortalısı olunan dönemler dışlanıp, kesintiyi takip eden ay başından başlatılarak, taleple bağlı kalınarak tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesinin yerinde olduğu, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 nci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.