YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/422 E.  ,  2024/2313 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/105 E., 2023/211 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı nezdinde 01.07.2010 - 23.01.2017 tarihleri arasında hizmet akti ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının dava dilekçesinde belirtilen tarihlerde çalışmasının olmadığını, yaklaşık 4 sene önce davacının haftanın 2-3 günü 10.00-12.00 arası evde çalıştığını, bu durumun her hafta olmadığını, davacının devamlı ve kesintisiz bir çalışması olmadığını, müvekkilinin evinin küçük olduğunu, davacının davalının devamlı oturduğu oda ve mutfak için haftada bir gün temizlik ve bir iki yemek yaptığını, 7 yıl boyunca haftanın 7 günü ve bütün gün çalışma söz konusu olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.02,2014 tarih, 2013/10-2280 Esas 2014/65 Karar sayılı içtihadı gereği ve 5510 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde, 6552 sayılı Kanun'un 40 ncı maddesi gereği davacının çalışmasının sigortalılık kapsamı dışında olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili, Kurum kayıtları resmi belge vasfında olup, aksinin ancak yazılı deliller, ücret bordroları ve sair nitelikteki belgeler ile ispat edilebileceğini, çalışma iddiasının soyut nitelikte olduğunu, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli ve 2017/491 E., 2019/118 K., sayılı kararıyla;"davanın kabulüne, davacının davalı ...'ya ait tescilsiz yaşlı-hasta ev bakım işyerinde 01.07.2010 tarihinden itibaren;... 01.07.2010 - 23.01.2017 tarihleri arasında toplam 2363 gün asgari ücretle çalıştığı ve bu çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine," karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 16.06.2021 tarihli ve 2019/1011 E., 2021/1036 K., sayılı kararıyla; "davacının oğlunun yargılandığı ceza davasında davalının beyanından anlaşıldığı üzere davacı ilk derece mahkemesince verilen karar sonrasında 27.07.2020 tarihinde vefat eden ...'nun bakıcısı olarak çalışmıştır. Yine aynı ceza dosyasında davacının oğlu da, müşteki konumundaki ... tarafından, bakıcısı ...'ın oğlu olarak ifade edilmiştir. Dinlenen davacı tanıklarının tamamı ve davalı tanıklarının bir kısmı davacının fiilen müteveffaya ait ev hizmetlerinde ve bakımında çalıştığını doğrulamaktadır. Ek olarak aynı yerde ikamet eden, resen kolluk marifetiyle tespit edilen tanıklar da davacının davalıya ait ev işyerinde bakıcı ve ev hizmetlerinde çalıştığını doğrulamış bulunmaktadır. Belirtilen deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının ...'ya ait ev işyerinde ev hizmetlerinde ve bakıcı olarak çalıştığının kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesi ile istinaf istemlerinin esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 23.02.2022 tarihli ve 2021/10129 E., 2022/2377 K. sayılı kararıyla; "davacının hizmet başlangıcının 01.07.2010 olduğuna yönelik dosya kapsamında somut delil olmaksızın soyut beyanlar esas alınarak karar verilmesi hatalı olmuştur. Emniyet araştırması ile tespit edilen komşu tanığı ...’ün beyanındaki oğlunun askere gitme tarihi belirlenerek davacının işe giriş tarihi belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava dosyasında beyanı alınan Komşu-Kamu tanığı ...'ün beyanında oğlu askere gittikten sonra mevlüt okuttuğu ve davacının bu tarihte ... ...'ya bakmaya başladığı,Yargıtay 10.D.si bozma ilamında da bu hususa özellikle dikkat çekilmiştir. ...'ün oğlu ... 14.09.2010 tarihinde askere gitmiş olup ...'de kök raporda 2010 yılı Ekim veya Kasım ayı olarak belirtmiştir.Bu kapsamda ve dava dosyasında Yargıtay 10.H.D.si bozma ilamı sonrası toplanan deliller bağlamında asker mevlüdünün askere gitmeden 1 hafta 10 gün önce okunduğu (cuma günü) dini ve sosyal hayat gereği olduğu dikkate alınarak davacının ... ...'ya 03.09.2010 (cuma) tarihinden itibaren evde bakım olarak devamlı-kesintisiz bakmaya başladığı değerlendirilmiş olup kök rapordaki 01.07.2010 hizmet başlangıç tarihinin 03.09.2010 olduğu değerlendirmesi yapılmıştır," gerekçesine dayalı olarak davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı .... T.C No'lu sigortalı ...’ın; ... davalı ...'ya ait tescilsiz yaşlı-hasta ev bakım işyerinde 03.09.2010 tarihinden 23.01.2017 tarihine kadar evde bakım hizmetleri kapsamında devamlı-kesintisiz baktığı., davacının 01.09.2010 - 23.01.2017 tarihleri arasında toplam 2301 gün çalıştığı,bu çalışmalarının fer'i müdahil SGK Başkanlığına bildirilmediği, bildirilmeyen günlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bozma gereğince araştırma yapılması gerektiğini beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, tanıkların beyanlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Feri müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.