YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4203 E.  ,  2024/4837 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3279 E., 2024/59 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akhisar İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/243 E., 2023/241 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ile davalı ... vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ...'nın yaşlı annesi ... ile özürlü kardeşi ...'ya 01.10.1997 - 23.11.2011 tarihleri arasında davalıya ait evde Akhisarda bakıcılık yaparak çalıştığı, son ücretinin aylık 800 TL olduğu, ayrıca günde 3 öğün yemek verildiği, davacının yaşlı annesi Bedriye ölünceye kadar yani 19.02.2007 tarihine kadar 08-00-18.30 saatlerinde Bedriye ölünce de ... evde yalnız kalmasın diye 23.11.20011 tarihine kadar yani ...'nin ölüm tarihine kadar 24 saat usulü ile çalıştığı, hasta ve yaşlı bakımı yaptığı, sigortası olmadığından davalının akrabası olan ... Fabrikasında 01.01.2006 - 20.01.2007 tarihleri arasında sigortalı olarak gösterildiği, davalı işverenin davacının çalışma şeklini belirlediği, davacının işçilik alacakları nedeni ile de Akhisar 1.Aslye Hukuk Mahkemesinin 2015/514 Esas sayılı dosyası ile dava açtığı, bu dosyada fiili çalışma durumunun kanıtlandığı iddiasıyla davacının 01.10.1997 - 23.11.2011 tarihleri arasında davalı yanında sigortaya bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının resmi belge olduğu, aksinin ancak yazılı deliller, ücret bordroları ve buna benzer belgelerle ispat edilebileceği, çalışma iddiasının soyut nitelikte olduğu, dava konusu olayın sadece tanık beyanları ile ispatlanamayacağı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 2007 yılı öncesine ait iddiaların hak düşürücü süre kapsamında olduğu, işin ev hizmeti olduğu, İş Kanunu kapsamı dışında kaldığı, işçilik alacakları davasının kesinleşmediği, ...'nın sadece konuşma özürlü olduğu, dosyaya sunulan ödeme dekontları ve ölü gömme belgesi, bakıcılık belgelerinin delil olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... ve ... aşamalardaki beyanında özetle; davacının kendilerinin yanında işe başlamadan önce iki kişiye evde bakım yaptığını söylediği, kendilerinde de çay ve yemek yaptığı, şirketin 2011 yılında tamamen sicilden silindiği, davacının hizmetini günü gününe Kuruma bildirdikleri ve primlerini ödedikleri, sigortaya herhangi bir borçları olmadığı, davacının 1- 1,5 yıl kadar çalıştığı, kendileri iflas ettikten sonra davacının da işi bıraktığı, davacının kendilerine çalışırken aynı zamanda diğer davalı ...'nın yanında çalışıp çalışmadığını bilemediği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı vekili mecburi dava arkadaşlarından birini verilen kesin süreye rağmen usulüne uygun olarak davaya dahil etmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının kesintisiz olduğu, SGK kayıtları işverenin tek taraflı beyanı ile tutulan kayıtlar olduğundan işveren lehine delil olamayacağı, hak düşürücü sürenin geçmediği, verilen kesin sürede ihya davası açılmadığından bahisle davanın usulden reddedilmesinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu, Mahkemece deliller ve tanık beyanlarının değerlendirilmediği, işçilik alacaklarının tahsili yönünde açılan dosyanın dosya arasına konularak karar verilmesi gerektiği, işçilik alacakları dosyasında davacının 01.10.1997 - 23.11.2011 tarihleri arası fiili çalışmasının kanıtlandığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı davalıya ait ev hizmetleri işyerinde 01.10.1997 - 23.11.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep etmiş olup, davalı Kurum kayıtlarına göre davalı adına kayıtlı tescilli bir işyeri olmadığından bordro tanığı bulunmadığı, ancak dinlenen kamu tanıklarının anlatımları, banka ödeme dekontları, su, emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi ödemelerinin davacı tarafından ödendiğine dair tahsilat makbuzları, ...'nın 23.11.2011 tarihli vefatında verilen gömme izin belgesinde davacının bakıcısı olarak isim ve imzasının bulunması, Akhisar 1. Asliye Hukuk ( İş) Mahkemesinin 2015/14 Esas, 2016/187 Karar sayılı işçilik alacaklarına ilişkin karar içeriği gözetildiğinde, davacının davalının annesi ... ve özürlü kardeşi ...'ya, ...'nın ölüm tarihine kadar Paşa Mahallesi No:75 Akhisar adresinde, ...'nın 19.02.2007 tarihinde vefatı üzerine ...'ya vefat tarihi olan 23.11.2011 tarihine kadar kendi evinde devamlı ve kesintisiz bakmak suretiyle çalıştığı, davacıya ait hizmet döküm cetveline göre 10.01.2006 - 20.01.2007 tarihleri arasında dava dışı 1027867.45 sicil sayılı ... Ltd. Şti. unvanlı işyerinden bildirimlerinin bulunduğu, Mahkemece, Akhisar Ticaret Sicil Müdürlüğü yazısına göre 02.01.2014 tarihinde Ticaret Sicil kaydının terkin edildiği anlaşılan şirket yönünden, ihya davası açmak üzere verilen 4 aylık kesin süreye rağmen davacı vekilince ihya davası açıldığına dair beyanda bulunulmadığı, bu durumda, 21.01.2007 tarihinden sonraki dönem açısından ... Ltd. Şti. 'nin hak alanını ilgilendiren bir yön olmadığı, ancak davacının 20.01.2007 öncesine ait taleplerinin hak düşürücü sürece uğradığı gözetilerek 21.01.2007 - 23.11.2011 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalıya ait tescilsiz ev hizmetleri işyerinde çalıştığını kabul etmek gerekirken davanın tümden reddedilmesi hatalı olduğu gibi, davada taraf haline gelmeyen ve Ticaret Sicilden resen silindiği anlaşılan ... Ltd. Şti.'ne Tebligat Kanunu'nun 35 inci maddesine göre tebligat yapılarak karar başlığında davalı olarak yer verilmesinin de hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Akhisar İş Mahkemesinin 12.07.2023 tarih, 2021/243 Esas ve 2023/241 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren ...'ya ait tescilsiz ev hizmetleri işyerinde 21.01.2007 - 23.11.2011 tarihleri arasında asgari ücretle kesintisiz ve sürekli çalıştığının ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, fer'i müdahil Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının kesintisiz olduğu, SGK kayıtları işverenin tek taraflı beyanı ile tutulan kayıtlar olduğundan işveren lehine delil olamayacağı, davalı ile ... şirketi arasındaki bağın aydınlatılmadığı, tanıklardan ...'ın ... sahibinin oğlunun kendisinin arkadaşı olduğunu beyan ettiği ve bu nedenle davalının ricası ile sigortalı gösterildiğinin açık olduğu, çalışmanın kesintili olup olmadığının da aydınlatılmadığı, Mahkemenin kabulündeki gibi davacının çalışmasının kesintili olduğunun kabulü halinde bu sürede bakıma muhtaç kişilere kimin baktığının da tespiti gerekeceği, işçilik alacakları davasındaki delillerin dosya arasına konmadığı, davanın kabulü gerektiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının davacının işvereni olmadığı, davalının İstanbul'da yaşadığı, davalının kardeşinin cenazesine dahi gelmediği, davalının işveren olduğuna dair dosyada hiç bir delil bulunmadığı, davacının sunduğu dekontların kendisine gönderilen kira bedelleri olduğu, davacının ücretinin davalının ödemediği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı gösterilen şirketin ihya edilmediği ve dava şartının gerçekleşmediği, hak düşürücü sürenin geçtiği ve iddianın ispat edilemediği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalılardan ... nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.10.1997 - 23.11.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı, davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.