YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4199 E.  ,  2024/4500 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3576 E., 2024/123 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/452 E., 2023/325 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 06.06.2011 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı Kurum vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kazanın olduğu tarihten itibaren zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, olayın iş kazası olduğuna dair Kurumda herhangi bir işleme rastlanmadığını, davanın hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili, davaya konu olayın iş kazası olmadığını, davacının işi, aylık ücret veya haftalık ücret karşılığında almadığını, anahtar teslim götürü bedel şeklinde anlaşıldığını, müvekkili ile davacı arasında işçi - işveren ilişkisinin bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne, davacı ...'nin 06.06.2011 tarihinde davalı iş veren ... Kılıçer'in iş yerinde geçirdiği olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı SGK Başkanlığı vekili, bir olayın iş kazası olabilmesi için ön koşulun, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi olması gerektiğini, davacı sigortalı olmadığından, hizmet akdi ile çalışmadığından olayın iş kazası sayılmasının mümkün olmadığını, davacı ile diğer davalı arasındaki ilişkinin alt işveren-üst işveren ilişkisi olduğunu, davacının işveren konumunda olduğunu, ceza davasında alınan ifadelerin de bu hususu doğruladığını, davacı hizmet akdiyle çalışmadığından olayın 5510 sayılı Kanun'un 13/a maddesi kapsamında iş kazası sayılmasının mümkün olmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2- İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili, kaza tarihi itibariyle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, eda hükmü içermeyen tespit davasının açılmasında hukuki yarar yokluğunun bulunduğunu, esasa girilmeden davanın usulden reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında işçi - işveren ilişkisinin bulunmadığını, davacının Menderes 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/808 Esas sayılı dosyasında ifadesi alınırken suç tarihinde müvekkili ve eser sözleşmesi mucibince iş sahibi olan dava dışı şahsın ortak işçisi olarak çalıştığı yönünde beyanda bulunduğunu, tek başına bu beyan bile taraflar arasında iş sözleşmesi değil içtimai hayatta götürü usulü çalışma olarak adlandırılan ilişkinin mevcudiyetine karine olduğunu, davacı ile müvekkili arasındaki hukuki ilişki davacının müvekkilinin sevk ve idaresinde olduğu bir hizmet akdi ilişkisinin olmadığını, aylık ücret veya haftalık ücret almadığını, anahtar teslim götürü bedel şeklinde anlaşıldığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri, istinaf başvurusu istemlerindeki gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.