YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4160 E.  ,  2024/7172 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2266 E., 2024/102 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/45 E., 2021/31 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Sultanköy Halıköy ...-Selçuk/İzmir adresinde kurulu ... Tur ve Tic. AŞ’ye ait 252186.35 sicil sayılı iş yerinde 01.07.1993–29.06.2002 tarihleri arasında hizmet akdi ile kesintisiz ve sürekli çalıştığı halde sigortalı gösterilmediğini, ... Tur. ve Tic. A.Ş.’nin 15.03.2004 tarihinde ... Tur Tic. A.Ş. bünyesinde birleştiğini beyanla davacının davalı iş yerinde 01.07.1993–29.06.2002 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacı tarafından gösterilen ... Tur Tic. A.Ş. unvanlı firma ile davalı şirketin bir ilgisinin bulunmadığını, 01.04.2004 tarihli ve 6020 sayılı Türk Ticaret Sicil Gazetesi evrakından da görüleceği üzere davalı ... Tur Tic. AŞ’nin ... Tur ve Tic. A.Ş.’yi tüm aktif ve pasifleri ile birlikte 26.03.2004 tarihinde devraldığını, ayrıca davada hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 16309213454 T.C. kimlik ve 3501199326600 S.S. numaralı davacı ... ... ...’nın; ... Tur ve Tic. A.Ş.'ne ait iken 26.03.2004 tarihinde davalı ... Turizm Tic. A.Ş.'ne devrolunan, bilahare 14.11.2019 tarihinde ... Turizm Tic. A.Ş. tarafından ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş.'ne devrolunan 252186.35 sicil sayılı işyerinde; 01.07.1993–29.06.2002 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden tüm sigorta kollarına tabi olarak asgari ücretle toplam 3239 gün çalıştığı, 224 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 3015 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki kararlarında davanın reddine karar verildiğini, davacının halı dokuma işçisi olduğunu beyan ettiğini, tanıklarca da bu hususun doğrulandığını, 06.08.2003 tarihli Kanun değişikliğinin geriye yürüyemeyeceğini beyanla ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurumun eldeki davada fer’i müdahil olması nedeni ile aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bordro tanıklarınca davacının talep edilen dönemde çalıştığı yönündeki beyanları ile Yargıtaydan geçerek kesinleşen İzmir 5. İş Mahkemesinin 2010/953 E ve 2011/257 K sayılı kararı gözetilerek yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; 506 sayılı Kanun'un 3/II-D hükmünde yapılan değişiklik öncesinde de davacının iş yerinde geçen hizmeti gerek Kurum ve gerekse işveren tarafından hizmet akdi kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak ihtilafsız kabul edilmekle, davalıya ait işyerinden kısmi bildirimlerin bulunduğu 01.07.1993–29.06.2002 tarihleri arasında davacının kesintisiz ve sürekli çalıştığını tespit ederek davayı kabul eden İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu belirgin olup ayrıca hizmet tespiti istemine ilişkin eldeki davada Kurumun fer'i müdahil olduğu açık olup İlk Derece Mahkemesince de fer'i müdahil aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmediği anlaşılmakla fer'i müdahil Kurum vekilinin bu husustaki istinaf talebi de yerinde görülmediğinden, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş ve fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2) Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

3) 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi şu şekildedir.

“ Mülga 506 sayılı Kanun'un 3/II-D maddesinde, (Ek alt bent: 20/06/1987 - 3395/1 md.) “ El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” hükmü yer alırken, söz konusu maddede yer alan el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında kısa vadeli sigorta kollarının uygulanacağına ilişkin düzenleme, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

3. Değerlendirme
1- Davanın Yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendinde “El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” düzenlemesine yer verilmiş, sonrasında 06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57 nci maddesiyle söz konusu bent ilga edilmiş olup yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, şu durumda 09.07.1987–05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından bentte yazılı nitelikteki hizmetin 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği belirgindir.

2-Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde; uyuşmazlık konusu 01.07.1993-29.06.2002 tarihleri arası bildirim yapılmayan dönem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi kabul ile davanın kabulüne dair verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.