YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4151 E.  ,  2024/4547 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1078 E., 2023/1368 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/160 E., 2021/65 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının geçirmiş olduğu iş kazasına ilişkin SGK'ya müracatta bulunmalarına rağmen ilgili kazanın iş kazası olmadığına yönelik işlem tesis edildiği, Kahramanmaraş 3. İş Mahkemesinin 2017/471 Esas sayılı (maddi manevi tazminat davası) dosyasına iş kazası olmadığına dair tutanak gönderildiği, ayrıca K.Maraş 5. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen 2018/426 Esas sayılı dosyada da şirket sorumlularının ceza almış olduğu, ceza dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile şirket ve şirket sorumlularının kusurunun ... olduğu, davacının davalı işverene ait işyerinin Yahya ... Mah. DSİ Kanal köprü menfest çalışmasında sigortasız olarak işçi (kalıpçı) olarak çalıştığı, 22.11.2015 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sol gözünü kaybettiği, davalı işyerinde iş esnasında sol gözüne çivi sıçraması sonucu şirket yetkilileri tarafından hastaneye kaldırıldığı, davalı işyerinin kusurları doğrultusunda davacının mağduriyetinin ortaya çıktığı, kaza sonrasında ilk Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulamaları ve Araştırma Hastanesinde tedavisinin başladığı, çeşitli operasyonlar geçirdiği, en önemli operasyonlardan birisini de Özel ... Hastanesinde gerçekleştiği, davacının davalı işyerinde kaza geçirdiğinin ... olduğu, davacının geçirmiş olduğu iş kazasından dolayı sağlık durumu hayati tehlike geçirecek düzeyde olduğu ve sol gözünü kaybettiği, davalı işyerinin tam kusurlu olduğu, davalı işyeri kusurlu olduğu için iş kazasını SGK'ya bildirmeyerek kusurunu gizlemeye çalıştığı iddiasıyla davacının 22.11.2015 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigorta kaydı olmadığı için iş kazasına ilişkin müfettiş raporunun bulunmadığı, davacıdan ilamla sigortalılık tespiti yaptırmasının istendiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın beyanlarını kabul etmedikleri, haksız olarak açılan davanın reddi ile iş kazası olmadığının tespitini talep ettikleri, davacının yaralanmasının iş kazası niteliğinde olmadığının SGK tarafından tespit edildiği, Kahramanmaraş 3. İş Mahkemesinin 2017/471 Esas sayılı dava dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davasının açıldığı ancak bu davanın red edildiği, davacının bu davayı kaybettiği, davacının şirketlerinde çalışmadığı, davacının işçi emeklisi olduğu, davacının taş duvar işi ile kalıp ustalığı yada demir bağlama ile ilgili herhangi bir ustalık ya da buna benzer almış olduğu bir belgesi yada sertifikasının bulunmadığı, davacının belgesiz olarak işyerinde çalışmasının mümkün olmadığı, şirketin 1989 yılında kurulduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; Kahramanmaraş 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/426 E. - 2019/123 K. sayılı dava dosyasında, davacı işçinin iş yerinde çalıştığı sırada gözüne çivi batması sonucu yaralandığı ve şikayetçi olduğu, Mahkemece davalı şirket yetkilisine taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan mahkumiyet kararı verildiği ve kararın kesinleştiğinin anlaşılmasına göre, davacı işçinin 22.11.2015 günü davalı şirkette sigortasız olarak çalıştığı esnada gözüne çivi batması neticesinde yaralandığı, bir kısım hastanelerde tedavi olduğu, yaşanan kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 22.11.2015 günü davalı nezdinde hizmet akdi ile çalışırken iş kazası geçirdiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan araştırma ve inceleme neticesinde davacının sigortalılığı tespit edilemediği ve davacıdan sigortalılığını tespit ettirmesinin istendiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamaya konu dava davacının 22.11.2015 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespiti hakkında olduğu, Mahkeme tarafından yapılan yargılamada tanık beyanları hastane kayıtları ve diğer deliller gözetilerek olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olarak gerçekleştiği kanaati ile Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum denetmenleri tarafından araştırma yapıldığı ve denetim raporu hazırlandığı, davacının sigortalılığı tespit edilemediği ve davacıdan sigortalılığını tespit ettirmesinin istendiği, Kuruma karşı açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı tarafın şirket bünyesinde davaya konu olayın olduğu tarih itibariyle resmi ya da gayrı resmi olarak çalışmadığı, davacının şirket şantiye sahasında girilmesi yasak olan bölgeye daha öncesinde şirket bünyesinde çalışmasından dolayı tanıdığı olan diğer çalışanların yanına geldiği, diğer bir ifadeyle davacının şirket bünyesinde daha öncesinde çalışmış olması nedeniyle şirket çalışanlarını tanımasından dolayı bu hususdan faydalanmak suretiyle girişi yasak olan çalışma sahasına izinsiz olarak girdiği ve davaya konu kazanın meydana geldiği, olaydan hemen sonra Kahramanmaraş SGK Başkanlığı tarafından kazayla ilgili olarak idari işlemlere başlanıldığı ve neticesinde iş kazasına dair bir tespit olmaması nedeniyle söz konusu idari işlem dosyanın kapatıldığı, şirket yetkilisinin ceza almasının huzurdaki davanın iş kazası olduğuna delalet ve delil teşkil etmeyeceği, zira ceza muhakameleri usulü ile hukuk muhakameleri usulündeki hususların birbirlerinden farklı olduğu, davacının kaza tarihinde şirket bünyesinde sigortalı olarak çalışmadığı, sigortasız olarak çalıştığına dair de bir iddianın bulunmadığı, davacının daha öncesinde şirket bünyesinde çalışırken emekli olduğu ve şirket ile olan işçi - işveren ilişkisinin sona erdiği, istinaf kararında belirtildiği üzere Mahkeme aşamasındaki hastane kayıtları üzerinden huzurdaki davanın iş kazası olduğunun kabul edilmesinin usul ve yasa hükümleri ile dosya kapsamına aykırılık teşkil ettiği, davalının kusurunun bulunmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 22.11.2015 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.