YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4109 E.  ,  2024/8473 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2127 E., 2023/3702 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 22. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/487 E., 2022/329 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde davacının davalı işyerinde Aralık 1998-13/03/2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.... Yağ Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili vekili; davacının dava dilekçesinde belirttiği iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacının 2004 senesinin Ocak ayı itibarı ile müvekkil firma bünyesinde çalışmaya başladığını, ayrıca malulen emekli olduğunu düşünerek istifa etmek suretiyle işten ayrıldığını, davacının Bulgar göçmeni olduğunu ve 1997 senesinde Türkiye' ye geldiğini, 10.10.2005 tarihinde Türk vatandaşlığına baş vurduğunu, 30.10.2006 tarihinde ise Türk vatandaşlığına geçtiğini, bu sebeple 2004 yılının öncesinde çalışma izni olmadığını, ayrıca iddia edilen dönemin zaman aşımına uğradığını ve davacının tespitini talep ettiği dönemde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından yardım alınıp alıp almadığının ve Bağ-Kur ve vergi kaydının bulunup bulunmadığının ilgili yerlerden sorulması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davacının Türk soylu Bulgar göçmeni olduğu, Bakanlar Kurulu kararı gereği Türk vatandaşlığını elde ettiği ve askerlikten muaf tutulduğu, davalı şirketin talep konusu dönemde faal olduğu, davacı adına aphb, HDC düzenlemesi nedeniyle hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği, resmi bilgilere göre davacının 1997 yılında ülkeye geldiği ve ilk kez resmi olarak 03.07.1999 tarihinde Kapıkule'den çıkış yaptığı ve muhtelif ve kısa süreli giriş çıkışlarının bulunduğu, Bulgaristan'a dönüş için seyahat bilgilerine göre de 04.07.1999 kadar geçerliliği bulunan seyahat belgesinin bulunduğu, dinlenen davalı tanıklarından ...'ın davacı ile aynı şube çalışanı olmaması ve ...'nin ayda bir kaç kez davalı işyerine gitmesi ve iddia ettiği işyerin de bordrosunun bulunmaması ve ...'ın davacının beyan ettiği işyerinde adresinde çalışmıyor olması nedeniyle beyanlarına itibar edilmediği, esasen davalı işyerinin kanun kapsamına alınış tarihi gözetildiğinde bordrolu tanık bulunmasının mümkün olmadığı, bu nedenle dinlenen komşu işyeri tanıklarından ...'ın tarihsiz ancak ayrıntılı açıklamalı ve davacının kardeşi üzerinden tarih tespitinde bulunması ve davacının kardeşi(tanık ...) ile olay örgüsünün tutarlı olduğu ve diğer komşu işyeri tanığı ...'ın ayrıntılı beyanları göz önüne alınarak hükme esas alınmış, açıklanan nedenlerle aksi yöndeki 10.05.2019 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmediği, 12.12.2019 tarihli bilirkişi raporu göz önüne alınarak davanın kabulüne, davacı ...'ın, davalı ... Kurum sicil numaralı iş yerinde Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın dönemin asgari ücreti ile 01.12.1998-31.12.2003 tarihleri ve tarihleri arasında fiili ve eylemli olarak kesintisiz şekilde çalıştığını tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı şirket vekili; davacının 24.06.2000 tarihinden önce nerede olduğunun çok açık olmadığını, MERNİS Türk Vatandaşlığına alınma formu ve devamında (Eklerin 1. ve 2. Sayfası) davacının Türkiye'ye geliş tarihi 1997 görünse de İkamete Bağlı tarih başlığı altında "22.03.1999 Kesinti Var 19.08.2000" ibaresi olduğunun görüldüğünü, yine eklerde davacıya ait ikametgah tezkeleri fotokopilerinde de 1999 öncesinde bir belge olmadığını, davacının kendi imzası ile 10.10.2005 yılında İstanbul Valiliğine sunduğu dilekçesinde "İkametgah etmek üzere Türkiye'ye geldiği tarih kısmında tarihin 1999" olduğunu, bu dilekçenin davacının kendi el yazısıyla doldurduğunu, davacının Bulgaristan göçmeni olup 30.10.2006 tarihli 2006/1179 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk vatandaşlığına geçtiğini, çalışma izninin bulunmadığını, tanık beyanlarının eksik ve yanlış değerlendirildiğini, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek,

2.Feri müdahil Kurum vekili; dinlenen tanıklardan ... ve ... davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri, dinlenen diğer tanıkların da davacının çalıştığını iddia ettiği tarihlerde, davalı işyerinde çalışmalarının bulunmadığı, bu durumda fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6552 sayılı Kanun ile değişik 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin yürürlüğe girdiği 11.09.2014 tarihinden sonra açılan eldeki davada, Kurumun feri müdahil olduğu, Mahkemece hüküm fıkrasında yargılama giderinin ve avukatlık ücretinin davalıdan tahsiline denilmesinde davalı olarak kastedilenin davalı işveren olduğunun belirgin bulunmasına göre Kurumun karar başlığında davalı olarak gösterilmesinin HMK'nın 304 üncü maddesi gereğince mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası olduğu kabul edilmekle, davalı işveren tarafından davacının bir kısım çalışmalarının kuruma bildirildiğinden ve kesintisiz blok çalışma olduğundan, davacının iş akdinin sona erdiği tarihe göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde davanın açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği, talep edilen dönemde iş yerinin faal ve kapsamda olduğu, tanık beyanlarına göre davacının iddia ettiği dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı anlaşılmış olup, HMK'nın 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı şirket vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının oy birliği ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı şirket vekili; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Feri Müdahil Kurum vekili; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.