YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4059 E.  ,  2024/4780 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3367 E., 2023/3696 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/3 E., 2023/278 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 03.08.1999 - 01.08.2001 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini ve EYT den yararlandırılarak yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın usul ve yasaya aykırı olup reddedilmesi gerektiğini, öncelikle mevzuatımızda EYT diye bir şeyin bulunmadığını, her davanın açıldığı zamandaki duruma göre görüldüğünü, davacının yararlanmak istediği EYT'nin Kurum'da bulunmadığını, sigortalının dosyasında yapılan incelemede, davacının Kurum aleyhine açmış olduğu somut davaya ilişkin ünite görüşünün talep edildiğini, sigortalının dosyasında yapılan incelemede, sigortalının ilk tescilinin muhtar kaydına istinaden 01.12.2006 tarihinde gerçekleştiğinin görüldüğünü, sigortalının 01.11.2021 tarihinde tarım tevkifat talebinde bulunmuş olup yapılan incelemede, 2001 yılında teslim ettiği üründen yapılan kesintinin Kurum kayıtlarına geçtiğinin tespit edildiğini, davacının 21.08.2001 tarihi itibarıyla Ziraat Odası kaydının bulunması sebebiyle hizmetinin devam ettirildiğini, sigortalının dilekçesinde talep ettiği 1999 yılında Kurum kayıtlarına intikal eden bir kesinti bulunmadığı tespit edilmiş olup bu döneme hizmet verilemediğini, 2013/11 sayılı genelgede, "mülga 2926 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde Kuruma kayıt ve tescilleri yapılmamış ve bu tebliğ uyarınca sattıkları ürün bedellerinden 01.04.1994 tarihinden itibaren prim tevkifatı yapılan çiftçilerin, tevkifatın yapıldığını gösteren belgeleri de eklemek suretiyle Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, tevkifat tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, tevkifat yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıkları başlatılır. Sigortalılıkları bu şekilde başlatılan çiftçilerin tarımsal faaliyetlerini devam ettirmeleri koşuluyla, sigortalılıkları devam ettirilir. Tarımsal faaliyetin tespitinde ziraat odası kayıtları esas alınır. Ziraat odası kaydı olmaması halinde, tevkifata esas ürüne ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birliklerin, kayıtları esas alınır." denildiğini, bu nedenle sigortalının 1999 yılında Kuruma intikal eden bir kesintisinin olmaması sebebiyle talep edilen döneme hizmet verilmesinin mümkün bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacının 01.09.1999-31.07.2002 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazla süreye ilişkin tespit talebinin reddine, davacının yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Yerel Mahkemenin sadece yaşlılık aylığı bağlanması talebinin reddine yönelik bölümünün yerinde olmadığını beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum kayıtlarının mevzuata uygun bulunduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davacının talebi, sigortalılığının geriye dönük olarak tespitine yönelik olduğu, bunun için tescil başvurusu, iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı hususlarından birinin gerçekleşmesi gerektiği, davacının dayanağı 03.08.1999 tarihli prim tevkifatı olup, prim tevkifinin yapıldığı yılın sonuna kadar geçen süre ile bundan sonraki prim tevkifinin 24.07.2001 tarihinde yapıldığı da nazara alındığında, 01.09.1999 - 31.12.2001 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulüne yönelik İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu, davacının yaşlılık aylığı tahsis talep tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi kapsamında yapılan incelemede; asgari yaş ve prim ödeme koşullarını sağlamadığından, tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığından yararlanamayacağına yönelik İlk Derece Mahkemesi kararının da yerinde olduğu, buna göre dosyadaki yazılara hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili, istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dosyada bulunan davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığına ilişkin hizmet cetvellerinden 01.08.2001 sonrası dönemin hem Kurumun kabulünde olduğu, hem de davacının buna ilişkin talebi olmadığından Mahkemece bu dönem yönünden tespite karar verilmesinde hukuki yarar bulunmadığı gözetilmeksizin 01.08.2001 sonrası dönem için sigortalılığının tespitine karar verilmesi isabetsizdir.

3.Ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca karar düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;

1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının aşağıdaki bent kapsamında kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 inci bendinin silinerek yerine "Davacının 01.09.1999-01.08.2001 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazla süreye ilişkin tespit talebinin reddine" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.