YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4023 E.  ,  2024/4542 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1887 E., 2024/224 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/123 E., 2022/179 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve iş kazası tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 17.08.2015 tarihinde ... Sanayi Sitesi Eril Irak adresinde yer alan ... adlı şirkette cam kesim ustası olarak çalışmaya başladığı, Irak'a giderken sigortasının kendisi hariç diğer 4 işçi arkadaşı ..., ..., ... ve ... ile birlikte davalı ... Yapı İnşaat Şirketi tarafından sigortasının yapılacağının söylendiği, diğer 4 kişinin sigorta işlemlerinin başlatıldığı, davacının emekli olması sebebiyle acele edilmesine gerek olmadığı söylenerek sigorta bildiriminin yapılmadığı, 25.01.2017 tarihinde fabrikaya gelen camların tır dorsesinden indirilmesi işinde çalışırken sırtına demir parçasının düşmesi sonucu ağır yaralanarak iş kazası geçirdiği, kazadan sonra davacının bir gün Irak'da hastanede kaldıktan sonra Türkiye'ye ambulans ile getirildiği, Silopi'de bulunan Eskigıtta Gümrük Karakolunda verdiği ifadede iş kazası geçirdiğini beyan ettiği, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesine sevk edilerek tedavisine devam edildiği, belden aşağısının felç kaldığı, iş kazasının Kuruma bildirilmediği iddiasıyla 17.08.2015 tarihinden itibaren davalı iş yerinde çalıştığının ve 25.01.2017 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ihtilafla ilgili olarak davalı Kurumca tesis edilen işlemde kanun ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, davanın süresi içinde açılmadığı avunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Yapı İnşaat Malzemeleri Elektronik Taşımacılık Lojistik Petrol Ürünleri Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi davaya herhangi bir cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının, Türkiye'de tescili bulunmayan, Irak'ta kurulu ... unvanlı iş yerinde çalıştığı, bu iş yeri ile davalı şirket arasında organik bir bağ bulunmadığı, davacının hizmet tespiti talebinin yerinde olmadığı, davacı vekili iş kazasının tespitini istemişse de davacının Irak'ta kurulu ... unvanlı iş yerinde çalışması nedeniyle 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılamayacağı, iddia edilen kazanın iş kazası olarak kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Türkiye'den yurt dışına götürülen işçilere mutad olarak Türk hukukunun uygulanacağı, yurt dışında çalışana Türk işçilerine 5510 sayılı Kanunun 5/g maddesi uygulanacağı ve davacının anılan madde kapzamında sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı ile birlikte götürülün diğer 4 işçinin sigortalı bildirildiği, davacının emekli olduğu gerekçe gösterilerek sigortasının yapılmadığı, davalı firma ile Kuzey Irak'taki ... işyeri arasında organik bağ olduğunun bordro tanık beyanları ile ispatlandığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının uyuşmazlık konusu dönemde herhangi bir sigortalı çalışma bildirimi bulunmadığı, davacının ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan Irak devletinde bulunan ... firmasında çalışırken kaza geçirdiği, taraflar arasında yazılı bir hizmet sözleşmesi bulunmadığı, sigorta hizmet cetveline göre davacının sigorta hizmet cetvelinde davalı şirket tarafıhdan yapılmış bildirimi bulunmadığı ve işveren sıfatının yabancı firmaya ait olması karşısında, mülkilik prensibi gereğince davacının sigortalı olarak kabul edilemeyeceği ve bu nedenle iş kazası tespiti yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 17.08.2015-25.01.2017 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve 25.01.2017 tarihinde yaralanmasına neden olan olayın iş kazası olduğunun tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'un 5, 10, 13 ve 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.