YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4015 E.  ,  2024/7880 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/300 E., 2023/581 K
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece yapılan inceleme sonunda hüküm bozulmuş, Mahkemece bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.02.2017 tarih 2014/10-2174 - 2017/307 E.K. sayılı kararı ile "Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı bozulmasına" karar verilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararı sonrası Mahkemece davanın reddine dair verilen karar Dairece aynı gerekçeyle yeniden bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalılardan ... Petrol Tic. ve San. A.Ş. ve ... vekilleri ile SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı ... Petrol Tic. A.Ş.’de Şubat 1991 - Aralık 1995 yılları arasında Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiş, birleşen Konya 3. İş Mahkemesinin 2021/95 - 2021/131 E.K. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılar nezdinde Şubat 1991 - Aralık 1995 yılları arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde çalıştığının tespitini istemiştir.

II.CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.12.2013 tarih ve 2013/12529 - 2013/25163 E.K. sayılı kararı ile davalı ... Petrol Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile davacının çalıştığını iddia ettiği gaz dolum tesisi ve hizmet döküm cetvelinin de bildirim yapılan ...'e ait 81742 sicil no.lu işyeri arasında hukuki ve fiili bağın bulunup bulunmadığı araştırılarak hak düşürücü sürenin de buna göre irdelenmesi gerektiği belirtilerek, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Verilen Direnme Kararı
Mahkemenin 09.05.2014 tarih ve 2014/208 - 2014/201 E. K. sayılı kararı ile bir önceki kararında direnilmesine karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
1.Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2.Dairemizin 23.09.2014 tarih ve 2014/17953 - 2014/18260 E.K. sayılı kararı ile "direnme Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine" karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.02.2017 tarih ve 2014/10-2174 E. 2017/307 K. sayılı kararı ile
"Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu" belirtilerek, direnme kararı bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 16.01.2019 tarih ve 2017/358 - 2019/32 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde yapılan araştırma ve inceleme sonucunda, hak düşürücü sürenin geçmesini engelleyecek şekilde bir çalışmanın sözkonusu olmadığı dikkate alınarak, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

E. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 18.11.2019 tarih ve 2019/2205 - 2019/8684 E.K. sayılı kararı ile yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmadığı, Mahkemece, öncelikle davalı ... ve ... Petrol Tic. ve San. A.Ş.'nin işverenlik sıfatı ve bunlar adına kapsama alınmış bir işyerinin olup olmadığı belirlenmeli, bu araştırmanın olumsuz sonuçlanması halinde HMK 124 üncü maddesi kapsamında ...'e husumet yöneltilip, ... ile davalı ... ve ... Petrol Tic. ve San. A.Ş. arasındaki ilişki irdelenmeli, herhangi bir ilişki tespit edilemediği takdirde ise 01.04.1992 itibariyle düzenlenen giriş bildirgesi ve bildirim gözetilerek ... ile 27.10.1993 itibariyle bildirim yapılan Mustafa Kaya işyerinin aynı ya da farklı işveren olup olmadığı belirlenmeli, farklı işverenlikler ise 01.04.1992-27.10.1993 arası dönem yönünden hizmet dökümüne geçmeyeceği gözetilip ancak bu dönemde çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bordro tanıkları dinlenerek yoksa komşu işyeri bordro tanıkları ve işverenlikler belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 06.12.2023 tarih ve 2021/300 - 2023/581 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, dinlenen tanık beyanları, ticaret sicil kayıtları, celp ve ibraz olunan belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

1-Davacının 01.02.1991-31.03.1992 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde çalıştığına yönelik sigortalılığın tespiti talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine,

2-Davacının 01.05.1993 ile 01.12.1995 yıllarına ilişkin davalılara ait işyerinde çalıştığına yönelik sigortalılığın tespiti talebinin reddine,

3-Davacının 10.04.1992-30.04.1993 (bu tarihler dahil) arası sigortalılığın tespiti talebinin kabulü ile bu tarihler arasında davalı ... Pet. Tic. ve San. A.Ş.'ye ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve ... vekili ile davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Şirket ve ... Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, çalışma olgusunun ispatlanamadığını, Mahkemece davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının fiili çalışmasının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığını, Kurum lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Davalılar ... Petrol Tic. ve San. A.Ş. ile ... vekilleri ile SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.