YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4004 E.  ,  2024/5395 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/111 E., 2024/9 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 10.03.1993 tarihinde davalı ...'na ait işyerinde çalışmaya başladığını, 1995 yılında çalıştığı işyerinin ... Plastik Alüminyum San. Tic. Ltd. Şti. adını aldığını, askerde olduğu 22.11.1998- 22.05.2000 tarihleri arası dönem hariç 30.11.2002 tarihine kadar çalıştığının tespitini istemiştir.
II. CEVAP
1.Davalı işverenler vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.11.1998 tarihinde davalı işyerinden ayrıldığını, 29.05.2002 tarihinde başka bir işyerinde işe girdiğini SSK kayıtları ile ... olduğunu, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının davalı ...'na ait işyerinde 1993 yılında 100 gün, 1994 yılında ise 180 gün çalıştığını, iş ilişkisinin süreli olmadığını, gündelik sistemi ile çalıştığını, diğer davalı ... Ltd. Şti'de ise 1995 yılında 37, 1996 yılında 111, 1997 yılında 141 ve 1998 yılında 92 gün çalıştığını, 01.11.1998 tarihinde işten ayrıldığını, davacının hizmetlerinin kesintili olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 638453 sicili davalı şirket işyerinin 01.06.1990 tarihinde Kanun kapsamına alındığını, 1007244 sicilli işyerinin de 04.01.1995 tarihinde yasa kapsamına alındığını, davacıya ait hizmet cetvelinden 638453 sicilli işyerinden ilk kez 10.03.1993 yılında bildirildiğini, diğer işyerinden ise ilk kez 04.01.1995 yılında bildirildiğini, her iki çalışmalarının fasılalı olduğunu, 01.11.1998 yılında çıkışının olduğunu, dava konusu edilen 2002 yılında farklı işyerinden bildirildiğini, davanın süresinde açılmadığını, hak düşürücü süre yönünden davanın reddinin gerektiğini iddia ve talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 07.05.2013 tarihli ve 2007/278 Esas, 2013/405 Karar sayılı kararı ile dosyada mevcut ibranameler, tanıkların beyanları ile davacının davasını ispat edemediğini belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.01.2014 tarihli 2013/17016 Esas, 2014/792 Karar sayılı ilamı ile dinlenen tanıkların çalışmaları, talep edilen tüm dönemi kapsamadığından beyanlarının davayı aydınlatmaya yeterli ve elverişli olmadığı, şu halde, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda; Mahkemece, davalı Kuruma verilmiş, dönem bordrolarında kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan diğer bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; çalışmanın varlığı, tam zamanlı olup olmadığı işyerinin niteliği ve kapsamı gözetilerek belirlenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir gerekçesi ile karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 13.03.2020 tarihli 2014/83 Esas, 2020/343 Karar sayılı kararı ile 10.03.1993-01.11.1998 tarihine kadar toplam 1352 gün eksik bildirilen gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı:
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.02.2021 tarihli 2020/9360 Esas, 2021/1427 Karar sayılı ilamı ile
1-Bildirime konu yapılan 10.03.1993-1994/3, 04.01.1995-01.07.1997, 01.06.1998-01.11.1998 dönemler yönünden, davacı çalışmalarının tam süre olduğununun kabulü ile 30 güne tamamlayan Mahkeme kabulü yerindedir.

2-Dinlenen tanık anlatımları ve dosyaya ibraz edilen 16.12.1994, 01.07.1997 ve 01.11.1998 tarihli ibraname içerikleri irdelendiğinde, davacı çalışmalarının kesintili olduğu anlaşılmakla , davacının hizmet cetvelinde görülen ve davalılar yanındaki çalışmalarına ilişkin giriş çıkış yapılan 1994/3-03.01.1995, 01.08.1997-31.05.1998 ara dönemler yönünden istemin reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3- Dosya içeriğinden anlaşıldığı üzere, Mahkeme karar başlığında davalı tarafta gösterilen M.... Bölükbaşı ile ...'nın aynı kişi oldukları anlaşılmakla aynı davalıların karar başlığında mükerrer yazılması hatalıdır gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile M. ... Bölükbaşı'na ait işyerinde 10.03.1993-01.03.1994 tarihleri arasında, ... Yapı Plastik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde 03.01.1995-01.11.1998 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, bu dönemler dışındaki dönemlere yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının, diğer davalı yanında çalışmasının gerçek ve fiili olduğunu yasal ve yazılı delillerle ispatlayamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekilleri temyiz dilekçesinde; davanın ispat edilemediğini, tümden reddi gerektiğini belirterek bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, Kurum kayıtları, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.