YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3932 E.  ,  2024/5805 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1248 E., 2023/193 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/278 E., 2020/244 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının, sigortalılık başlangıç tarihindeki yasa hükümleri kapsamına göre yaşlılık aylığı bağlanma unsurlarını tamamlayarak Kuruma başvurduğunu ve Kurum tarafından 01.03.2016 tarihinde müvekkiline yaşlılık aylığının 2106644297 tahsis numarası ile bağlandığını, müvekkilinin 05.06.1984 tarihinde Toros Gübre Ceyhan Üretim Tesisleri nezdinde 05.06.1984-28.06.1984 döneminde işletme içinde stajyer olarak adlandırılmasına rağmen tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışması sebebiyle 4 aylık sigorta primlerinin bu durum belirtilerek Kuruma yatırıldığını, davalı Kurum tarafından müvekkilinin her hangi bir kusuru ve kötüniyeti bulunmadığı halde tek taraflı yaptığı bir işlem ile 03.05.2019 tarihinde davacının 05.06.1984 tarihindeki sigorta girişini iptal ederek, 01.03.2016 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığını iptal ettiğini ve 01.03.2016-18.05.2019 dönemindeki ödenen aylıkların yersiz ödeme olarak iadesinin istendiğini belirterek, davacıya 01.03.2016-18.05.2019 dönemine ait olmak üzere 105.216,00 TL ve 2.000 TL ve faizi ile birlikte borç kaydına ilişkin işleminin iptaline ve davacının kesilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacının dava dilekçesinde bahsettiği zaman aralığında fiilen hizmet akdine dayalı olarak bir işyerinde çalışmadığını, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemin birden fazla sigortalılıktan kaynaklı değil, aksine davacının çalışan olarak görünen iş yerinde fiili çalışmasının olmadığının tespit edilmesine dayandığını belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; " Davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, Mahkemece eksik inceleme neticesinde yalnızca bilirkişi raporuna göre hüküm kurulduğunu, davalı Kurumun iptal kararının herhangi bir hukuki gerekçeye dayanmadığını, yatırılan primin uzun vade sigortalılık kapsamında yatırıldığını savunarak mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, davacının staj döneminde haftanın altı günü çalışmasının hizmet akdine dayalı olmadığından uzun vadeli sigortalılıktan sayılmasının mümkün olmadığını, ... ikramiyesi borç tahakkuk işleminin iptali talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile aylıkların kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması ve ... ikramiyelerinin ödenmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacıya 15.02.2016 tarihli tahsis talebine istinaden bağlanan yaşlılık aylığının, davalı Kurum tarafından davacının Kurum kayıtlarında 33537 sicil numarası ile işlem gören dava dışı Toros Gübre unvanlı işyeri tarafından 05.06.1987-28.06.1987 tarihleri arasında yapılan bildirimlerinin staj kapsamında olduğu gerekçesi ile kesildiği, daha sonra davacıya tekrar 01.03.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylık bağlandığı, 01.03.2016-17.03.2018 dönemindeki yersiz ödenen aylıkların ve ... ikramiyelerinin iadesinin istendiği anlaşılmıştır. Davacı, borç kaydına ilişkin Kurum işlemlerinin iptalini ve kesilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanmasına karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece davacının belirtilen dönemde stajyer olarak çalıştığı kabul edilmiş ise de verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir. Bu bakımdan, davacının iptal edilen sürelerinin staj süresi olup olmadığına dair dosya içerisinde belge bulunmadığından, anılan dönemde staj yapıp yapmadığına dair okul kayıtları, ders çizelgeleri, mezuniyet belgesi ve staj dosyası getirtilmeli, ayrıca o dönemde görev yapan öğretmenlerin isimleri sorulmalı ve tanık olarak bilgi ve görgülerine başvurularak, stajın zorunlu olup olmadığı, staj süresinde fiilen gidilip gidilmediği araştırılmalı, davalı Kurumdan çırak bildirildiği gerekçesi ile esas almamasına dayanak belgeler sorulmalı ve uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.