YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3929 E.  ,  2024/5394 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/635 E., 2024/235 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/80 E., 2022/129 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkiline ait iş yerinde çalışan davalı işçi ...'ın, 11.08.2011 günü kendi dikkatsizliği sonucu hareket halindeki traktörden atlamasıyla meydana gelen iş kazasında yaralandığını, söz konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, kazadan çok kısa bir süre sonra ...'ın iş ve çalışma hayatına devam etmeyi sürdürdüğünü, halende sürdürmekte olduğunu, kaza sonrası davalı ... tarafından Sivas 1. İş Mahkemesinin 2015/286 Esas sayılı dava dosyasında müvekkili aleyhinde maddi ve manevi tazminat istemli dava açtığını, açılan bu davaya yönelik itirazları yanında sürekli iş göremezlik oranına da itiraz edildiğini, Sivas 1. İş Mahkemesinin 2015/286 E. sayılı dava dosyasının 07.03.2018 günlü duruşmasında davalı işçi ...'ın maluliyet durumunun tespiti için dava açmak üzere taraflarına süre verildiğini, davalı ...’ın 11.08.2011 tarihinde tedbirsiz ve dikkatsiz çalışması neticesinde hareket halindeki traktörden atlaması neticesinde yaralanması sonrasında meydana gelen kazaya ilişkin sürekli iş göremezlik durumunun tespiti talebi ile Mahkemeye başvurmuş bulunduklarını, davalı işçi ...’ın 11.08.2011 tarihinde tedbirsiz ve dikkatsiz çalışması neticesinde hareket halindeki traktörden atlaması sonucu yaralanması sonrasında meydana gelen kazaya ilişkin sürekli iş göremezlik durumunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurumda 8/245337 tahsis- ... T.C. Kimlik numaralı ...'ın 11.08.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu 01.06.2012 tarihi itibariyle iş kazası geliri bağlandığını, sigortalı dosyasının ve belgelerinin Kurumdan celbi gerektiğini, sigortalının maluliyeti tespit edilmiş olup açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; ...dava niteliği itibariyle, davalı ...'in maluliyetinin tespiti istemine ilişkin olduğunu, Mahkemece davalının maluliyetinin tespiti bakımından SSYSK'dan rapor alındığını, itiraz üzerine Adli Tıp 3.İhtisas Kurulundan rapor temin edildiğini, her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi bakımından ise Adli Tıp 2. Üst Kurulundan(Genel Kurul) rapor alındığını, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporu ile bunu teyit eden Adli Tıp 2. Üst Kurulu raporuna göre, davalı ...' ın davacı ...' a ait işyerinde 11.08.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu E cetveline göre % 22 oranında malul kaldığının tespit edildiğini belirlemek suretiyle davanın kabulüne, davalı ...' ın davacı ...' a ait işyerinde 11.08.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu E cetveline göre % 22 oranında malul kaldığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu ve diğer Kurumların raporları arasındaki çelişki olduğunu, maluliyet tespiti için itirazları doğrultusunda, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp ilgili dairesine gönderilmesi gerekirken karar verilmesinin bozma sebebi olduğunu, ATK 3. İhtisas Kurulu raporunda davacıya E cetveline göre %22 oranında maluliyet tespiti yapıldığını, 10.12.2018 tarihli Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu raporunda ise %14,1 oranında maluliyet tespit edildiğini, maluliyet raporları arasındaki çelişki oluğunu, Adli Tıp Kurumu Başkanlığının ilgili İhtisas Kurulu ile Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu veya Üniversitelerin Tıp Fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca düzenlenen raporlar arasında beliren çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilmesi gerektiğini, davalı Kurum tarafından belirlenen maluliyet oranının yüksek olduğunu belirterek iş bu davayı açtıklarını, itirazlarının aleyhine olacak şekilde daha yüksek maluliyet oranının belirlenmesinin usulen mümkün olmadığını, ayrıca maluliyet oranının tespitine ilişkin davalarda maluliyet oranının tespit edilmesi istenilen sigortalının hak alanını ilgilendirdiğinden sigortalının da davaya dahil edilerek davanın görülmesi gerekmekte ise de, davada gelinen aşama nazara alındığında bu aşamada dava dışı sigortalının davaya dahil edilmesinin usul ekonomisine uygun olmadığı değerlendirilerek dava açan kişinin aleyhine olacak şekilde maluliyet oranı belirlenmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı ...'ın 11.08.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu 01.06.2012 tarihi itibariyle iş kazası geliri bağlandığını, sigortalının dosyasının ve belgelerinin Kurumdan celbini talep ettiklerini, ayrıca maluliyet oranının tespitine ilişkin davalarda maluliyet oranının tespit edilmesi istenilen sigortalının hak alanını ilgilendirdiğinden sigortalının da davaya dahil edilerek davanın görülmesi gerektiğini, raporlar arasında çelişki bulunduğunu ve bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, davacının açtığı davada aleyhe olacak şekilde daha yüksek malüliyet oranının belirlenmesinin de mümkün olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 10.12.2018 tarih ve 94/20002 Karar sayılı yazısında; sigortalının 11.08.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasına bağlı maluliyet oranının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde %14,1 olduğu, başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığı ve kontrol muayenesinin gerekmediğine dair raporun aldırıldığı, itiraz üzerine Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 24.06.2019 tarih ve 10796 sayılı raporunda; kazazedenin Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında E cetveline göre %22 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı ve aynı Yönetmelik çerçevesinde başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığına dair raporun alındığı, raporlar arasında çelişkinin giderilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu Adli Tıp 2. Üst Kurulunun 02.09.2021 tarih ve 1481 sayılı raporunda; kazazedenin Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında E cetveline göre %22 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağına dair raporun aldırılmış olduğunun görüldüğü, bu çerçevede en son alınan Adli Tıp 2. Üst Kurulu raporuna göre İlk Derece Mahkemesince E cetveline göre %22 oranında maluliyetin tespit edildiği, bu çerçevede davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin raporlar arasında çelişki mevcut olduğuna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yine davacı vekili ile davalı vekilinin; sigortalının davaya dahil edilerek davanın görülmesi gerektiğine ilişkin istinaf taleplerinde bulunulmuş ise de; dava dosyası incelendiğinde sigortalı olan kazazedenin davaya dahil edilmiş olduğu anlaşıldığından bu husustaki istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir, gerekçeleriyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 19, 95 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işyerinde çalışması nedeniyle iş kazası geçiren sigortalı ...'ın Kurumca belirlenen %14,1 oranındaki sürekli iş göremezlik oranına itiraz ile sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemli açılan işbu davada, Kurum Sağlık Kurulunun 27.04.2017 ve Yüksek Sağlık Kurulu'nun 10.12.2018 tarihli raporlarında; sigortalının 11.08.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasına bağlı maluliyet oranının, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde % 14.1 olduğuna, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, kontrol muayenesi gerekmediğinin rapor edildiği, itiraz üzerine Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 24.06.2019 tarih ve 10796 sayılı raporunda; kazazedenin çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği kapsamında E cetveline göre %22 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı ve aynı yönetmelik çerçevesinde başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığına dair raporun alındığı, raporlar arasında çelişkinin giderilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu Adli Tıp 2. Üst Kurulunun 02.09.2021 tarih ve 1481 sayılı raporunda; kazazedenin çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği kapsamında E cetveline göre %22 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağına dair rapor verildiği, iş bu alınan raporlar doğrultusunda Mahkemece davanın kabulüne dair karara yapılan istinaf talebinin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedildiği, ne var ki hükmün eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu anlaşılmıştır.

2.6100 sayılı HMK. nın “Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26 ncı maddesinde, hakimin, tarafların istem sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği açıklanmış olmakla, hukuk yargılamasına “istemle bağlılık” ilkesi egemen kılınmıştır.

Belirtilen açıklama nazarında somut olaya dönüldüğünde, davacının, davalı ...'ın sürekli iş göremezlik oranının %14,1 olarak tespit edilmesinin yerinde olmadığını, aslında kazadan çok kısa bir süre sonra davalı ...'ın iş ve çalışma hayatına devam etmeyi sürdürdüğünü, halende sürdürmekte olduğunu, dolayısıyla bu oranının daha az olduğunun tespiti için işbu davayı açmasına karşılık, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken "davanın kabulüne, davalı ...'ın davacı ...'a ait işyerinde 11.08.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu E cetveline göre %22 oranında malul kaldığının tespitine” şeklinde taleple bağlılık ilkesine aykırı yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine

15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.