YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3909 E.  ,  2024/4531 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2432 E., 2023/3213 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/455 E., 2021/555 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 2002 yılında 900,00 TL, 2003 yılında 900,00 TL, 2004 yılında 1.000,00 TL, 2005 yılında 1.200,00 TL, 2006 yılında 1.500,00 TL, 2007 yılında 1.500,00 TL, 2008 yılında 2.000,00 TL, 2009 yılında 2.200,00 TL, 2010 yılında 2.500,00 TL, 2011 yılında 2.750,00 TL, 2012 yılında 3.250,00 TL, 2013 yılında ise en son net 4.000,00 TL ile çalıştığının ve davalı işveren tarafından sigorta primlerinin düşük miktardan yatırıldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili, davanın hizmet tespiti olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, davacının çalıştığı sürenin yasal olarak bildirildiğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının iddia ettiği ücret oranının hiçbir meslek örgütü tarafından emsal olarak kabul edilmediğini, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, dava dilekçesinde asgari ücretten fazla ücret alındığı iddiasının bulunduğunu, tespiti istenilen sürenin öncesinde ve sonrasında karine başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa HMK 200 üncü maddede yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverene ait iş yerinde 2002 yılında 800,00 TL ücret ile 2003 yılında 900,00 TL ücret ile 2004 yılında 1.000,00 TL ücret ile 2005 yılında 1.200,00 TL ücret ile 2006 yılında 1.500,00 TL ücret ile 2007 yılında 1.500,00 TL ücret ile 2008 yılında 2.000,00 TL ücret ile 2009 yılında 2.200,00 TL ücret ile 2010 yılında 2.500,00 TL ücret ile 2011 yılında 2.750,00 TL ücret ile 2012 yılında 3.200,00 TL ücret ile 2013 yılında 4.000,00 TL ücret ile çalıştığının ve bu çalışmalarının primlerinin bildirimlerinin fer’i müdahil Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepler
Davalı ... vekili, zamanaşımı iddialarının dikkate alınmadığını, tanık listesinde belirttikleri tüm tanıkların dinlenmediğini, emsal ücret araştırması yapılmadığını, dinlenen tanıkların beyanları arasında çelişkiler bulunduğunu, banka kayıtlarının yanlış yorumlandığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, hüküm tesis edilirken sadece yetersiz tanık anlatımına bu tanık anlatımını dayanak alan yetersiz bilirkişi raporuna itibar edildiğini, davacı lehine takdir edilen vekalet ücreti bakımından müvekkili Kurumun sorumlu olup olmadığının tam anlaşılamadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının yerinde olduğu kanaatine varılarak davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 23.09.2002-27.12.2013 tarihleri arasındaki çalışmasına ilişkin prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77, 5510 sayılı Kanun'un 80 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; davacı davalı nezdinde 23.09.2002-27.12.2013 tarihleri arasında ev hizmetlerinde çalıştığını beyanla bu döneme ilişkin prime esas kazancının tespitini talep etmiş, dava dilekçesinde yıllar itibariyle aldığı ücretleri belirtmiştir. Mahkemenin kısmen kabul kararı ile 2002 yılı hariç diğer yıllarda davacının talebi gibi kabule karar verilmiş ise de, karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davacıya yapılan ödemeleri gösteren banka kayıtlarına göre, talep edilen dönemde muhtelif tarihlerde maaş ve avans ödemesi olduğu belirtilerek davacıya para gönderildiği görülmektedir. Dosyada dinlenen tanıklar davacının eşinin de aynı konutta davacı ile birlikte çalıştığını, davacı ve eşinin evin müştemilatında kaldığını, davacının evin yemek temizlik işlerini, eşinin ise şoförlük, teknik işler gibi işleri yaptığını belirtmişlerdir. Davalı, davacının banka hesabına gönderilen meblağın bir kısmının evin bakımı, güvenliği ve ev ihtiyaçlarında harcanmak üzere gönderildiğini, tümünün ücret ödemesi olmadığını iddia etmiştir. Davacı tarafından açılan işçilik alacakları davasında; davacının eşiyle birlikte davalıya ait evde çalışması, hesap hareketlerinde görünen ödemelerin miktarlarının sürekli değişiyor olması, işin niteliği ve dosyadaki deliller dikkate alınarak davacının son ücreti net 1.500.00 TL olarak tespit edilmiş ve buna göre karar verilmiştir. Kuvvetli delil niteliğinde olan işçilik alacakları dosyasında davacının ücreti daha düşük belirlenmiş olup, Mahkemece işçilik alacakları dosyası irdelenmemiş ve bu dosyada tespit edilen ücrete itibar edilmeme nedenleri hüküm gerekçesinde gösterilmemiştir.

Somut davada; öncelikle davacının eşinin hizmet cetveli celp edilmek suretiyle davacının eşinin de aynı yerde çalışması ve davalının ev masrafları için de para gönderildiği iddiası nedeniyle, davacıya gönderilen meblağ içerisinde eşinin çalışmasına karşılık ve ya ev masrafları için yapılan ödemelerin olup olmadığı araştırılmalı, bu husus açıklığa kavuşturulmalıdır. Yapılacak incelemede işçilik alacakları dosyasındaki tespitler ve verilen karar değerlendirilmelidir.

Diğer yandan davacının talebi prime esas kazancın tespiti olup, banka kayıtlarındaki ödemeler nedeniyle davacının talebi gibi prime esas kazanç tespiti yapılmış ise de, banka kayıtlarında maaş ve avans ödemesi adı altında muhtelif tarihlerde yapılan ödemelerin her ay ne kadar olduğu belirlenmemiştir. Ödemelerin yapıldığı ayın prime esas kazancına dahil edilmesi gerektiğinden ay ay yapılan ödemelerin tespit edilerek buna göre her aya ilişkin prime esas kazancın belirlenmesi ve Kuruma yapılan prime esas kazançla karşılaştırma yapılarak fark oluşması halinde her ay yönünden fark prime esas kazanç miktarına hükmedilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.