YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3813 E.  ,  2024/4095 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/24 E., 2024/282 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/576 E., 2021/357 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kurumdan vefat eden babasından dolayı yetim aylığı almakta iken boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle yetim aylığının kesilerek yersiz ödenen aylıkların iadesine ilişkin düzenlenen 29.961,46 TL tutarlı 11.12.2018 tarihli borç bildirim belgesinin iptali ile Kurum tarafından müvekkiline 27.11.2011- 27.03.2016 tarihleri arasında ödenen aylıklar nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve müvekkiline babasından hak kazandığı ölüm aylığının yeniden bağlanarak ödenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi uyarınca boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi üzerine yersiz ödenen aylıkların iadesi için talepte bulunulduğunu, Kurum tarafından yapılan işlemlerde yasaya ve mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacıya 14.05.2013 tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.2013 tarihinden itibaren hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla ölen babasından dolayı ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, davalı Kurum İzmir Muhasebe Biriminin 11.12.2018 tarih 16848481 sayılı borç bildirim belgesinin kısmen iptali ile davacının davalı Kuruma dava tarihi itibariyle 27.01.2012-27.05.2013 dönemi için toplam 6.832,67 TL yersiz ödeme ve 3.893,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.726,43 TL borcu bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin Kuruma borcu bulunduğunun tespitinin usule ve hakkaniyete aykırı olduğunu, tanık beyanları tarafından müvekkilinin muvazaalı boşanma yapmadığının açık ve net olduğunu, denetmen raporunun dayanağı olan muhtarın beyanı ve müvekkili hakkındaki bilgi eksikliği ve muhtarlık kayıtlarının güncel olmamasından kaynaklandığını, muhtarın bilgi ve görgüye dayalı olarak beyanda bulunmadığını, kayıtlara bakarak beyanda bulunduğunu, müvekkilinin resmî adresi Torbalı ilçesi iken boşandığı eşinin yasal adresinin ... köyü olduğunun MERNİS kayıtları ile ... olduğunu, gerek muhtar ...'ın yeminli ifadesi, gerekse diğer tüm tanıkların ayrıntılı anlatımları birlikte değerlendirildiğinde Kurum denetmeni tarafından hazırlanan raporun gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin gerçekten boşandığı ve boşanma sonrasında eski eşiyle birlikte yaşamadığını, yalnızca müşterek çocuk için asgari düzeyde görüştüğünün anlaşıldığını ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafça 05.01.2018 tarih - 2018/BÇ-003 sayılı denetmen raporunun aksinin kanıtlanamadığını, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi uyarınca Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğunu, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasaya ve mevzuata uygun olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir 14. İş Mahkemesinin 09.09.2021 tarih, 2018/576 Esas ve 2021/357 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını belirterek yetim aylığının kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali ile yeniden yetim aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.