YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3761 E.  ,  2024/4221 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1531 E., 2023/2096 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Oltu Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/94 E., 2023/182 K.

Taraflar arasındaki asıl ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti, karşı alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın reddine, karşı alacak davasının kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 1975 yılında evlendiği eşinden 1993 yılında boşandığını, boşanmasının ardından ailesinin oturduğu Samsun iline gittiğini, aile büyüklerinin ölmesi üzerine yaşamını kardeşlerinin yanında devam ettirdiğini ve annesinden kalan maaş ile geçimini sağladığını, boşandığı eşinin kanser hastası ve bakıma muhtaç hale gelmesi nedeniyle, çocuklarının ısrarı üzerine tekrar Oltu ilçesine dönüp mülkiyeti boşandığı eşine ait olan apartmanın bir dairesine taşındığını, burada ... olan oğlu ... ile birlikte yaşamaya başladığını, hasta olan eski eşinin resmi dairelerdeki işleri, banka işleri vs. işleri için ona refakat ettiğini, olayın iç yüzünü bilmeyen birisi tarafından yapılan ihbar üzerine SGK tarafından yapılan inceleme sonucunda, davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle yetim aylığının kesildiğini ayrıca ödenen aylıkların iadesinin istendiğini ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığın ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı-karşı davacı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesi ile birlikte karşı davasında özetle; Kurum denetmen raporunda davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi üzerine aylığının iptal edildiğini, Kurum işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, yersiz ödenen aylıklar nedeniyle 35.296,24 TL’nin 01.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, Kurum denetmen raporu, istinaf kaldırma kararı gereği ikmal edilen eksiklikler, dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı, denetmen raporunun aksi ... oluncaya kadar geçerli olduğu, davacının eldeki davada iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından,

1-Asıl davanın reddine,

2-Karşı davanın kabulü ile davalı-karşı davacı Kurum tarafından davacı-karşı davalıya yersiz ödenen 28.159,99 TL asıl alacak ve 7.136,25-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.296,24 TL'nin ve asıl alacak miktarına 01.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacı Kuruma verilmesine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı-Karşı Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kaldırılması istemiyle kararı istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının boşandığı eşinin hasta olduğu, bakımının davacı tarafından yapıldığı, davacının oturduğu konutun ise davacının boşandığı eşine ait olup boşanılan eşin konutun kullanılması karşılığında herhangi bir ücret almadığı, bu şekilde davacı ile boşandığı eşinin evlilik birliğinin "Eşler...birbirine yardımcı olmak zorundadırlar. Birliği eşler beraberce yönetirler." şeklindeki hak ve yükümlülükleri devam ettirdikleri anlaşıldığından, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı-Karşı Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davacı-karşı davalı vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; asıl dava ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti, karşı dava alacak istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 56 ncı maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.