YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3643 E.  ,  2024/4189 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1725 E., 2023/2616 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçakoca Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/481 E., 2023/152 K.

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının uzun zamandır kendisine ve ailesine ait taşınmazda tarımsal faaliyette bulunduğu, davacının tarımsal faaliyeti sonucu fındık üretimi yaparak kendi nam ve hesabına kesintisiz olarak çalışmaya devam ettiği, 2000 yılında ürettiği fındığı S.S. 758 sayılı ... Fındık Tarım Satış Kooperatifi'ne sattığı, Kooperatifin 1686 nolu ortağı olarak davacının sattığı fındıktan Bağ-Kur çiftçi primi tevkifat kesintisi yapıldığı, 21.11.2000 tarihli ... Fındık Tarım Satış Kooperatifinin yazısına göre davacıdan yapılan söz konusu kesintinin Kuruma havale edildiği, söz konusu kazanılmış ... için 05.08.2022 tarihinde Kuruma başvurdukları, ancak Akçakoca SGK tarafından beyanen depremde evrakların zarar görmesi ve karışması nedeniyle tespit yapılamadığından 09.08.2022 tarihli Kurum cevabi yazısıyla davacının talebinin reddedildiği, bu durumun davacının maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğu iddiasıyla davacıya ait ürün bedelinden ilk olarak Bağ-Kur için prim kesintisinin yapıldığı 2000 yıl Ekim ayın (kesintinin yapıldığı tarihi) takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Kanuna tabi zorunlu Tanm Bağ-Kur sigortası bağlandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacının sattığı fındıktan Bağ-Kur çiftçi primi tevkifat kesintisi yapıldığı ve yapılan kesintinin Kuruma havale edildiği iddialarına katılmadıkları, tevkifat kesinti listelerinin Kurumlarında bulunmadığı, davacıya ödenen fındık bedellerinden kesinti yapılmış ise de bu tevkifatın yapılmış olmasının davacının tarım sigortalısı olacağı sunucu doğurmadığı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının talep ettiği döneme ilişkin tarımsal faaliyetinin saptanması amacıyla, davacının bulunduğu köyde ve maliki olduğu taşınmazlara komşu olan, davacı ile akrabalığı olmayan kamu tanıkları kolluk tarafından tespit edilerek dinlenmiş olup, beyanlarında dava konusu dönemde davacının aralıksız olarak tarımsal faaliyetine devam ettiği, uzun yıllardır çitçilikle uğraştığı, başkaca bir işte çalışmadığı, gelir kaynağının çiftçilik olduğu, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ... koşulu kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunduğu, bu şekilde tarımsal faaliyette bulunmak ise, belli bir zaman dilimini gerektirdiği, ... Fındık Tarım Satış Kooperatifi onaylı belgeye göre davacının sattığı ürünlerden tarım Bağ-Kur'a prim kesintisinin Ekim 2000 tarihinde yapıldığı, 17.08.2005 tarihinden itibaren ziraat odasına 13814 sicil nolu kayıtlı olduğu ve aidatlarının düzenli olarak ödendiği, üyelik kaydının halen devam ettiği, 1990 yılından itibaren Fındık Tarım Satış Kooperatifi’nde kaydının bulunduğu tanık beyanlarına göre de küçük yaştan itibaren fındık üreticiliği yaptığı anlaşılmakla tevkifatın yapıldığı Ekim 2000 tarihi takip eden aybaşı olan 01.11.2000 ile o yılın sonu olan 31.12.2000 tarihine kadar olan sürede Tarım Bağ-Kur sigortalı sayılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının 01.11.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur Sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı şartlarının bulunmadığı, davanın ispatlanamadığı, dinlenen ve davacının akrabaları olduğu anlaşılan tanıkların beyanlarına göre davacının bir dönem elektrik Kurumunda çalıştığının, kesintisiz çiftçilik yapmadığının anlaşıldığı, salt tevkifat yapılmış olmasının tarım sigortalılığını sonucunu doğurmayacağı, davacının kesintisiz çiftçilik faaliyetinde bulunduğunun ispatlanamadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, dava konusu dönemi de kapsayacak şekilde fındık üretimi ile ilgili çiftçilik yaptığı, fındık bahçesi niteliğinde adına kayıtlı taşınmaz olduğu, ayrıca kiralama yoluyla da fındık bahçesi edinerek fındık yetiştiriciliği yaptığı, gelir kaynağının çiftçilik olduğu, talep döneminde Kuruma bildirilen hizmetlerinin bulunmadığı, yine talep döneminde başkaca bir işle meşgul olduğuna dair bir bilgi edinilemediği, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ... koşulu olan kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunma şartının mevcut olduğu, ... Fındık Tarım Satış Kooperatifi onaylı belgeye göre davacının sattığı ürünlerden Tarım Bağ-Kur'a prim kesintisinin Ekim 2000 tarihinde yapıldığı, 17.08.2005 tarihinden itibaren Ziraat Odasına 13814 sicil nolu kayıtlı olduğu ve aidatlarının düzenli olarak ödendiği, üyelik kaydının halen devam ettiği, 1990 yılından itibaren Fındık Tarım Satış Kooperatifi’nde kaydının bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10 ve 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.