YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3641 E.  ,  2024/3646 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3425 E., 2023/2299 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/227 E., 2022/115 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığı bağlanması, Kurum işleminin iptali, menfi tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşi Mustafa Sarıbaş'ın 22.10.2014 tarihinde vefat ettiğini, davacı, eşinin ölümünden dolayı 4/a maddesi kapsamında ölüm aylığı aldığını, davacının Bağ-Kur sigortalısı babası ...'ın ise 07.08.1986 tarihinde vefat ettiğini, davacının yapmış olduğu başvuru neticesinde Konya ... İl Müdürlüğü tarafından 22.02.2018 tarihinde birikmiş yetim aylığı gelir tutarlarının müracaat halinde ödeneceğine dair yazı gönderildiğini, 06.11.2020 tarihinde Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün, kapsam kontrolü sırasında davacı hem eşten dolayı hem anne veya babadan dolayı ölüm aylığının bağlanmayacağından bahisle yazı gönderdiğini, ardından 18.12.2020 tarihli yazısında aylığa hak kazanılmadığından bahisle 33.333,88 TL asıl borç, 4.521,59 TL faiz olmak üzere davacının söz konusu borcu ödemesi gerektiğine ilişkin tebligat gönderildiğini, Kurum tarafından davacıya önce hem eşinin vefatından ötürü hem de babasının vefatından ötürü ölüm aylığına hak kazandığına dair bilgilendirme yapılarak aylık ödemesi gerçekleştirildiğini, daha sonra hak kazanma koşullarının oluşmadığı iddiası ile ödenen aylıkları faizi ile birlikte talep edildiğini, davacıya toplam 37.855,47 TL tutarında borçlu olduğu iddiasıyla her ay ölüm aylığından kesinti gerçekleştirildiğini, ödenen aylıkların geri alınmasına ilişkin 37.855,47 TL tutarındaki davacıya tahmil edilen borca ilişkin Kurum işleminin iptali ile yapılan kesintilerin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsilini, davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince "..Somut olayda; davacı asil tarafından Konya SGK İl Müdürlüğüne sunulan 28.04.2023 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiği anlaşılmakla davadan feragatin hukuki niteliği itibariyle, davayı sona erdiren bir usul işlemi, aynı zamanda davaya konu haktan vazgeçilmesi nedeniyle bir maddi hukuk işlemi olup feragat, davacının tek taraflı varması gerekli, davalının ya da Mahkemenin kabulüne bağlı olmayan bozucu yenilik doğuran bir irade beyanı olması ve davadan feragate HMK'nın 307 nci maddesi uyarınca engel bir halin olmadığı.." gerekçeleriyle

"Davanın feragat nedeni ile reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın ödenmiş olsa da davacının söz konusu davanın açılmasına sebebiyet verdiği ve borcun dava açıldıktan sonra ödendiği hususları da göz önüne alındığında lehlerine vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmesi gerektiği gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacının 7440 sayılı Kanun kapsamında Kurum'a başvurduğu, başvurusu sırasında ilgili Kanun hükümleri doğrultusunda açtığı davadan feragat ettiğine dair Kurum'a dilekçe sunduğu, bunun üzerine Yerel Mahkemece davanın feragat nedeniyle reddine ve 7440 sayılı Kanun'un 9/13 üncü maddesi gereğince davalı Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesine karar verildiği, söz konusu Kanun hükümleri gereği davalı Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesine dair Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından..." gerekçesiyle " başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum özetle; istinaf aşamasında ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vekalet ücretine ilişkin değerlendirmenin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 7440 sayılı Kanun

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.