YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3635 E.  ,  2024/4758 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/273 E., 2022/629 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, 2925 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığından dolayı 01.09.2011 gelire giriş tarihli yaşlılık aylığı bağlandığı, Ödemiş Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 01.01.2007 - 31.12.2011 tarihleri arasında ikrazatçılıktan dolayı vergi mükellefiyet kaydı oluşturulduğu, Kurum tarafından; ikrazatçılık vergi kaydından dolayı; davacının kendi nam ve hesabına çalışması olduğu değerlendirilerek 24.08.2011 - 31.12.2011 tarihleri arası için davacı adına sosyal güvenlik destek prim borcu tahakkuk ettirilerek yaşlılık aylığından kesinti yapılmaya başlandığı, sosyal güvenlik destek prim borcundan dolayı yapılan kesintinin durdurularak iptalini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 23.06.2016 tarihli ve 2013/738 E. - 2016/624 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz kararında; "... İzmir 2. Vergi Mahkemesi Başkanlığı 2014/725 E. - 2014/1736 K. sayılı kararı da değerlendirilmek suretiyle, davacının; sosyal güvenlik destek primi tahakkuk ettirilen dönemde kendi nam ve hesabına çalışması olup, olmadığı değerlendirilmeli, çalışmasının olmadığının kabulü halinde davanın kabulüne, çalışmasının olduğunun kabulü halinde yukarıda belirtilen 7143 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin 5 inci fıkrası kapsamında değerlendirme yapılarak karar verilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verildiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sosyal güvenlik destek prim borcundan dolayı yapılan kesintilerin durdurularak iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1479 sayılı Kanun'un ek 20 nci maddesinin 3 üncü fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 30 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası.

3. Değerlendirme
1.Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

2. Eldeki davada, Dairemizce verilen geri çevirme kararı sonrası, Kurumun 11.03.2024 tarihli cevabi yazıasında, ...'ın başlatılan iade işlemleri 08.12.2014 tarihinde ödendiği tespit edilmiş olup; durum sorgu ekranı dosya kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda dava konusunun dava tarihinden sonra ifa edilip edilmediği ve bu kapsamda davanın konusuz kalıp kalmadığı hususu irdelenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.