YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3628 E.  ,  2024/5024 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/312 E., 2023/410 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karara kaşı fer'i müdahil tarafından istinaf başvurusu yapılması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının fer'i müdahil SGK vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde, davacının 01.02.2013 yılından 14.04.2017 yılına kadar davalı şirkete ait işyerinde imalat müdürü olarak aylık 3.200,00 TL net ücretle çalıştığını, davacının çalıştığı süre içerisinde sigorta primlerinin yatırıldığını bildiğini, ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ettiğinde 4 yılı aşkın olan çalışma süresi boyunca sadece 180 gün prim ödemesinin yapıldığını öğrendiğini, bu durumun davacıyı maddi kayba uğrattığı gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğunu, beyanda davacının davalı şirkete ait işyerinde aylık 3.200,00 TL net ücretle çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.02.2013 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle açılan davanın husumet yönünden riddi ile davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye uğraması nedeniyle reddi gerektiğini, Kurum kayıtlarının öncelendiğinde davacının davalı işyerinde belirtilen tarihlerde çalıştığını gösterir herhangi bir bordro kaydı işe giriş bildirgesi gibi belgelerin yer almadığını, bu bakımdan bordo kayıtlarında ismi bulunmayan davacının söz konusu işyerinde çalışmaya başladığını gösterir herhangi bir delilin mevut olmadığını, Kurum aleyhine açılan davanın esas yönünden reddi gerektiğini, davacının çalıştığı davayı ispatlayabilmesi için Kurum kayıtlarının aksi ispat edilecek derecede yazılı delillerin ileri sürelmesi gerektiğini, davanın sadece tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, tanıklakın bordroda ismi geçen aynı veya koşmu işyeri çalışanları olması gerektiğini, beyanla haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Çelik Endüstrisi San. Tic. A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2018 tarihli ve 2017/179 E.2018/385 K. sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne,
1- Davacının, 20.03.2013-25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı işyerinde; 26.03.2014-14.04.2017 tarihleri arasında ise yine davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı işyerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2- Davacının, 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının, Kuruma bildirilen kadar olduğunun tespitine,

3- Kuruma hiç bildirilmeyen çalışma dönemlerine ait prime esas kazançlar yönünden;
2013 yılı 9 uncu ayında davacının aylık brüt ücretinin 3.212,93 TL olduğunun ve Kuruma eksik bildirilen prime esas kazancın brüt 1.270,72 TL olduğunun,

2013 yılı 10 uncu ayından itibaren 2014 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancının brüt 3.212,93 TL olduğunun,

2014 yılı 3 üncü ayından itibaren 2014 yılı 7 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.293,25 TL olduğunun,

2014 yılı 8 inci ayından itibaren 2015 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.375,58 TL olduğunun,

2015 yılı 3 üncü ayından itibaren 2015 yılı 7 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.459,97 TL olduğunun,

2015 yılı 8 inci ayından itibaren 2016 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.546,47 TL olduğunun,

2016 yılı 3 üncü ayından itibaren 2016 yılı 7 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.635,14 TL olduğunun,

2016 yılı 8 inci ayından itibaren 2017 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.726,01 TL olduğunun,

2017 yılı Mart ayındaki aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.819,16 TL olduğunun,

2017 yılı Nisan ayındaki aylık brüt ücretinin brüt 3.819,16 TL olduğunun ve on dört günlük çalışması karşılığı Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancın brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine,
karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde fer'i müdahil SGK vekilinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 20.01.2021 tarihli ve 2020/6656 E. - 2021/499 K. sayılı ilamında "... Somut olayda, Mahkemece, prime esas kazancın tespitine yönelik; davalı işveren tarafından davacıya 14.04.2017 tarihinde Garanti Bankası üzerinden yapılan 26.800 TL’lik toplu ödemeye ilişkin belgenin öncelikle niteliğinin belirlenmesi,bu ödemenin işçilik alacakları kapsamında yapılan bir ödeme olduğunun anlaşılması halinde hangi döneme karşılık yapıldığının açık ve net şekilde belirlenip bu kapsamda bu ödemenin yapıldığı aya veya akit sona ermişse yapılan ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınmak suretiyle yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.İkinci Bozma Kararı
1.Bozma kararına uyan Mahkeme tarafından 01.03.2022 tarihli ve E 2021/61 Esas.2022/64 K. sayılı ilamıyla davanın kısmen kabulü ile

2. Davacının, 20.03.2013-25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı işyerinde; 26.03.2014-14.04.2017 tarihleri arasında ise yine davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı işyerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

3- Davacının, 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının, Kuruma bildirilen kadar olduğunun tespitine,

4- Kuruma hiç bildirilmeyen çalışma dönemlerine ait prime esas kazançlar yönünden;
2013 yılı 9 uncu ayında davacının aylık brüt ücretinin 3.212,93 TL olduğunun ve Kuruma eksik bildirilen prime esas kazancın brüt 1.270,72 TL olduğunun,

2013 yılı 10 uncu ayından itibaren 2014 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancının brüt 3.212,93 TL olduğunun,

2014 yılı 3 üncü ayından itibaren 2014 yılı 7 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.293,25 TL olduğunun,

2014 yılı 8 inci ayından itibaren 2015 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.375,58 TL olduğunun,

2015 yılı 3 üncü ayından itibaren 2015 yılı 7 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.459,97 TL olduğunun,

2015 yılı 8 inci ayından itibaren 2016 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.546,47 TL olduğunun,

2016 yılı 3 üncü ayından itibaren 2016 yılı 7 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.635,14 TL olduğunun,

2016 yılı 8 inci ayından itibaren 2017 yılı 2 nci ayına (bu ay dahil) kadar aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.726,01 TL olduğunun,

2017 yılı Mart ayındaki aylık brüt ücretinin ve Kuruma bildirilmesi gereken aylık prime esas kazancın brüt 3.819,16 TL olduğunun,

2017 yılı Nisan ayındaki aylık brüt ücretinin brüt 3.819,16 TL olduğunun ve on dört günlük çalışması karşılığı Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancın brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

2.Mahkeme kararına karşı fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizin 14.09.2022 tarihli ve 2022/7516 E. 2022/10562
K. sayılı ilamında "...Dosya kapsamından, Mahkemece, bozma ilamı sonrasında, 20.03.2013-14.04.2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığı kabul edilen davacının, prime esas kazancının tespitine ilişkin talebine karşılık ise; davalı şirket tarafından dava öncesinde kısmi olarak yapılan bildirim dönemi olan 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki bildirimlerde gösterilen prime esas kazanç tutarlarının bu dönem öncesi ve sonrası ihtilaf konusu dönemler için yazılı delil başlangıcı olduğunun kabulü ile tanık beyanlarının da bunu destekler yönde beyanlarının olduğu belirtilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Mahkemece, önceki bozma ilamında belirtilen ilkeler çerçevesinde ve özellikle 14.04.2017 tarihinde Garanti Bankası üzerinden davacıya yapıldığı belirtilen 26.800 TL’lik toplu ödemeye ilişkin belgenin öncelikle niteliğinin belirlenmesi,bu ödemenin işçilik alacakları kapsamında yapılan bir ödeme olduğunun anlaşılması halinde hangi döneme karşılık yapıldığının açık ve net şekilde belirlenip bu kapsamda bu ödemenin yapıldığı aya veya akit sona ermişse yapılan ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınmak suretiyle toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır...." gerekçesiyle bozulmuştur.

C.Üçüncü Bozma Kararı
1.Bozma kararına uyan Mahkeme tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacının,
1. 20.03.2013 - 25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı iş yerinde; 26.03.2014 -14.04.2017 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı iş yerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2.Davacının 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının Kuruma bildirildiği kadar olduğunun tespitine,

3.Davacının 19.09.2013-30.03.2017 tarihleri arasında asgari ücret karşılığı çalıştığının, 2017 yılı Nisan ayı 14 günlük çalışması karşılığı Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancının brüt 1.782,28 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

2.Mahkeme kararına karşı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizin 15.06.2023 tarihli ve 2023/6272 E.2023/6964 K. sayılı kararı ile 2017/Nisan ayında 14 günlük brüt ücret tutarının 1.782,28 TL olduğu yönündeki davacı beyanına dayalı hüküm kurulmuş olmasının isabetsiz olduğu belirtilerek söz konusu ücretin bu miktar olduğuna dair dayanak deliller araştırılmak suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı vekili tarafından14.12.2023 tarihli duruşmada dava konusu edilen Nisan 2017 ayındaki davacı çalışmalarının asgari ücret üzerinden kazancının bulunduğuna ve ve bu yönde karar verilmesini talep ettiği, de belirtilerek davanın kısmen kabulü ile davacının 20.03.2013 - 25.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1095862.041 sıra numaralı iş yerinde; 26.03.2014 -14.04.2017 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1103573.41 sıra numaralı iş yerinde kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2-Davacının 20.03.2013-18.09.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazancının Kuruma bildirildiği kadar olduğunun tespitine,

3-Davacının 19.09.2013-14.04.2017 tarihleri arasında asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK temyiz dilekçesinde, davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığını, çalışma olgusunun ispatlanamadığını, prime esas kazancın tespiti yönünde Mahkemece gerekli araştırmanın yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9 uncu madde hükümleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.