YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3620 E.  ,  2024/3179 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/46 E., 2023/369 K.
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında görülen Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 26.05.1986 ile 15.02.1999 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının ve 01.03.1999 tarihinden Kurumca yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile ödenmeyen aylıkların faiziyle ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 01.06.2016 tarihli ve 2005/895 E.-2016/462 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne,davacı ...'in Bağ-Kur sigortalılığının 22.03.1985 - 15.02.1999 tarihleri arası olduğunun kabulü ile 15.02.1999 tarihli başvurusuyla yaşlılık aylığına hak kazandığından, davacıya 01.03.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21 Hukuk Dairesinin 14.05.2018 tarihli, 2016/16816 E. 2018/4791 K. sayılı ilamı ile davacı da dahil bir kısım sigortalıların geçmişe yönelik sigortalılık kazanmasını sağlayan gerçeğe aykırı belge tanzim ettikleri konusundaki maddi olgu hakkında ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayacağından, ceza davasının sonucu beklenmeden karar verilmiş olmasının hatalı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 14.02.2019 tarihli 2018/283 E.-2019/73 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemenin kararına karşı süresi içinde yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, " 6552 sayılı Yasa'nın 58 inci maddesi ile 5510 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 54 üncü madde “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; Esnaf ve Sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine, Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22.03.1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31.12.2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır..." hükmünü içermekte olup; anılan yasal düzenlemeyle getirilen lehe uygulamanın, sahte sigortalılıkta uygulanması mümkün değil ise de; Mahkemece, öncelikle davacıya anılan yasal düzenlemeden yararlandırılıp-yararlandırılmayacağı hususunun Kurumun kabulünde olup olmadığı konusunda verilecek mehille kuruma başvuru sağlanmalı ve varılacak sonuca göre değerlendirme yapılmalıdır. Şayet Kurum, davacıyı anılan yasal düzenlemeden yararlandırmak suretiyle sigortalılığa geçerlilik veriyorsa yaşlılık aylığı koşullarının buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Şayet sigortalı anılan yasal düzenlemeden kurumca yararlandırılmaz ise, vergi, sicil ve oda kaydına göre yaptığı prim ödemesinin ileriye dönük karşılık geldiği sigortalılık süresi Kurumdan sorularak, varsa çakışmalarda giderilmek suretiyle tahsis koşulları irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum tarafından, ... davacı hakkında, 6552 sayılı Yasa'nın 58 inci maddesinin uygulandığı, buna göre de hizmet cetvelindeki süreler dikkate alındığında, ... davacının, yasanın aradığı 15 yıl sigortalılık süresinin mevcut olduğu ve ödeme şartının da yerine getirildiği, yine, talep tarihi olan 15.02.1999 tarihi nazara alındığında, 02.02.1937 doğumlu olan ... davacının 62 yaşında olduğu, Yasa'nın aradığı bütün şartları gerçekleştirmiş olduğu anlaşılmakla, talep tarihi olan 01.03.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanacağı gerekçesi ile davacı ... ...'in Bağ-Kur sigortalılığın 26.05.1986 - 15.02.1999 tarihleri arası olduğunun kabulü ile davacı müteveffanın 15.02.1999 tarihli başvurusuyla yaşlılık aylığına hak kazandığından, davacı müteveffaya 01.03.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının süresinde tescil ve borçlanma talebinde bulunmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini, Kurum işlemlerinde hata olmadığını belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 ncü maddeleri, mülga 1479 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 6552 sayılı Yasa'nın 58 inci maddesi ile 5510 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 54 üncü madde

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 437 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.