YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3605 E.  ,  2024/7657 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/91 E., 2023/436 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/85 E., 2022/329 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen ödeme emirlerinin iptali davalarında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesi ile davacıya 17.04.2017 tarihli 2012/014082 takip no.lu ve damga vergisi borcu konulu, 2012/014083 takip no.lu ve prim borcu konulu, 2012/010400 takip no.lu ve prim borcu konulu, 2012/012143 takip no.lu ve işsizlik sigortası primi borcu konulu, 2012/014081 takip no.lu ve işsizlik sigortası primi borcu konulu, 2013/014092 takip no.lu ve prim borcu konulu ve 2013/014093 takip no.lu işsizlik sigortası primi borcu konulu 7 adet ödeme emrinin gönderildiğini, ödeme emri 28.04.2017 tarihinde davacının reşit olmayan oğluna tebliğ edildiğini, bu nedenle tebligatların usulsüz olduğunu ve tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olan 05.05.2017 kabul edilmesi gerektiğini, öncelikle borcun zamanaşımına uğradığını, ayrıca ödeme emirlerinin ... Doğalgaz Müh. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin borçlarına istinaden gönderildiğini, davacının şirketteki hissesini Düzce 4 üncü Noterliğinin 27.02.2008 tarih, 1816-1317-1817 yevmiye no.lu sözleşmeleri ile devrettiğini, bu tarihten sonra sorumluluğu kalmadığını beyanla dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava dilekçesi ile davacıya 16.05.2017 tarihli 2007/012254 takip no.lu ve işsizlik sigortası prim borcu konulu, 2010/015459 takip no.lu ve damga vergisi borcu konulu, 2010/015458 takip no.lu ve işsizlik sigortası prim borcu konulu, 2010/015457 takip no.lu ve prim borcu konulu 4 adet ödeme emrinin gönderildiğini, ödeme emrinin 24.05.2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, öncelikle borcun zamanaşımına uğradığını, ayrıca ödeme emirlerinin ... Doğalgaz Müh. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin borçlarına istinaden gönderildiğini, davacının şirketteki hissesini Düzce 4 üncü Noterliğinin 27.02.2008 tarih, 1816-1317-1817 yevmiye no.lu sözleşmeleri ile devrettiğini, bu tarihten sonra sorumluluğu kalmadığını beyanla dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile dava açılmadan önce Kuruma müracaat edilmediğini, tebligatın geçerli sayılması için tebligat yapılan kişinin görünüşüne göre 18 yaşından küçük olmamasının ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmamasının yeterli olduğunu, davacının oğlunun 18 yaşını doldurmasına çok az bir süre kaldığından görünüşüne göre 18 yaşından küçük olduğunun düşünülemeyeceğini, davacının ... Doğalgaz Müh. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin %50 ortağı olduğunu ve şirketi temsil ve ilzama münferiden 10 yıl yetkili müdürü olduğunu, davacının ortaklığı sona erse de müdürlüğünün sonra erdiğine dair herhangi bir bilgi bulunmadığını, bu nedenle borçtan sorumlu olduğunu beyanla davanın reddine ve davacı aleyhine 6183 sayılı Kanun’un 58 inci maddesi uyarınca ret olunan miktarın %10’u oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından;
A-)Asıl dava yönünden davanın kabulü ile
1-)2012/014082,2012/014083, 2012/10400, 2012/012143, 2012/014081, 2013/014092, 2013/014093 takip/icra no.lu gönderilen ödeme emirlerinin davacının borcun doğmuş olduğu dönemde ortak olmaması nedeniyle iptali ile aksi yöndeki Kurum işleminin kaldırılmasına,

B-) Birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile
1-)2007/012254 takip/icra no.lu gönderilen ödeme emrinin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle iptali ile aksi yöndeki Kurum işleminin kaldırılmasına,

2-)2010/015457 takip/icra no.lu gönderilen ödeme emrinin aşağıdaki tablo gösterilen şekilde kısmen iptali ile geri kalan Kurum alacağı yönünden davacının sorumlu olduğunun tespitine,
Borç Dönemi Asıl borç Gecikme zammı Toplam İptal nedeni
2007/3 395,26 TL 815,50 TL 1.210,76 TL Zamanaşımı
2008/3 624,68 TL 1.003,30 TL 1.627,98 TL Ortak değil
2008/4 625,44 TL 981,86 TL 1.607,30 TL Ortak değil
2008/5 617,78 TL 946,37 TL 1.564,15 TL Ortak değil
2008/6 597,85 TL 891,41 TL 1.489,26 TL Ortak değil
2008/7 628,43 TL 912,81 TL 1.541,24 TL Ortak değil
2008/8 765,97 TL 1.085,56 TL 1.851,53 TL Ortak değil
2008/9 825,31 TL 1.141,34 TL 1.966,65 TL Ortak değil
2008/10 852,82 TL 1.147,97 TL 2.000,79 TL Ortak değil
2008/11 825,32 TL 1.079,90 TL 1.905,22 TL Ortak değil
2008/12 852,82 TL 1.088,13 TL 1.940,95 TL Ortak değil
2009/1 872,01 TL 1.087,92 TL 1.959,93 TL Ortak değil
2009/2 843,88 TL 1.030,89 TL 1.874,77 TL Ortak değil
2009/3 872,01 TL 1.043,79 TL 1.915,80 TL Ortak değil
2009/4 843,88 TL 990,86 TL 1.834,74 TL Ortak değil
2009/5 872,01 TL 1.006,60 TL 1.878,61 TL Ortak değil
2009/7 1.084,22 TL 1.209,18 TL 2.293,40 TL Ortak değil
2009/8 1.084,22 TL 1.191,88 TL 2.276,10 TL Ortak değil
2009/9 1.049,24 TL 1.137,46 TL 2.186,70 TL Ortak değil
2009/10 698,88 TL 748,81 TL 1.447,69 TL Ortak değil
2009/11 431,99 TL 456,81 TL 888,80 TL Ortak değil
2009/12 486,95 TL 507,77 TL 994,72 TL Ortak değil
2010/1 611,32 TL 617,46 TL 1.228,78 TL Ortak değil
2010/2 1.073,72 TL 1.049,97 TL 2.123,69 TL Ortak değil
2010/3 743,59 TL 703,17 TL 1.446,76 TL Ortak değil
2010/4 850,99 TL 793,22 TL 1.644,21 TL Ortak değil
2010/5 743,59 TL 682,27 TL 1.425,86 TL Ortak değil
2010/6 743,59 TL 672,36 TL 1.415,95 TL Ortak değil
2010/7 775,72 TL 691,73 TL 1.467,45 TL Ortak değil
2010/8 1.034,28 TL 909,85 TL 1.944,13 TL Ortak değil
Toplam 23.327,77 TL 27.626,15 TL 50.953,92 TL

3-)2010/015458 takip/icra no.lu gönderilen ödeme emrinin aşağıdaki tablo gösterilen şekilde kısmen iptali ile geri kalan Kurum alacağı yönünden davacının sorumlu olduğunun tespitine,
Borç Dönemi Asıl borç Gecikme zammı Toplam İptal nedeni
2007/3 34,88 TL 71,96 TL 106,84 TL Zamanaşımı
2008/3 55,12 TL 88,53 TL 143,65 TL Ortak değil
2008/4 55,19 TL 86,64 TL 141,83 TL Ortak değil
2008/5 54,51 TL 83,50 TL 138,01 TL Ortak değil
2008/6 52,75 TL 78,65 TL 131,40 TL Ortak değil
2008/7 55,45 TL 80,54 TL 135,99 TL Ortak değil
2008/8 67,58 TL 95,78 TL 163,36 TL Ortak değil
2008/9 72,82 TL 100,70 TL 173,52 TL Ortak değil
2008/10 75,25 TL 101,29 TL 176,54 TL Ortak değil
2008/11 72,82 TL 95,25 TL 168,07 TL Ortak değil
2008/12 75,25 TL 96,01 TL 171,26 TL Ortak değil
2009/1 76,94 TL 95,99 TL 172,93 TL Ortak değil
2009/2 74,46 TL 90,96 TL 165,42 TL Ortak değil
2009/3 76,94 TL 92,10 TL 169,04 TL Ortak değil
2009/4 74,46 TL 87,43 TL 161,89 TL Ortak değil
2009/5 76,94 TL 88,82 TL 165,76 TL Ortak değil
2009/7 95,67 TL 106,70 TL 202,37 TL Ortak değil
2009/8 95,67 TL 105,17 TL 200,84 TL Ortak değil
2009/9 92,58 TL 100,36 TL 192,94 TL Ortak değil
2009/10 61,67 TL 66,08 TL 127,75 TL Ortak değil
2009/11 38,12 TL 40,31 TL 78,43 TL Ortak değil
2009/12 42,96 TL 44,80 TL 87,76 TL Ortak değil
2010/1 53,94 TL 54,48 TL 108,42 TL Ortak değil
2010/2 94,74 TL 92,64 TL 187,38 TL Ortak değil
2010/3 65,61 TL 62,04 TL 127,65 TL Ortak değil
2010/4 75,09 TL 69,99 TL 145,08 TL Ortak değil
2010/5 65,61 TL 60,20 TL 125,81 TL Ortak değil
2010/6 65,61 TL 59,33 TL 124,94 TL Ortak değil
2010/7 68,45 TL 61,04 TL 129,49 TL Ortak değil
2010/8 91,26 TL 80,28 TL 171,54 TL Ortak değil
Toplam 2.058,34 TL 2.437,57 TL 4.495,91 TL

4-)2010/015459 takip/icra no.lu gönderilen ödeme emrinin aşağıdaki tablo gösterilen şekilde kısmen iptali ile geri kalan Kurum alacağı yönünden davacının sorumlu olduğunun tespitine,
Borç Dönemi Asıl borç Gecikme zammı Toplam İptal nedeni
2006/10 9,80 TL 21,70 TL 31,50 TL Zamanaşımı
2006/11 9,80 TL 21,45 TL 31,25 TL Zamanaşımı
2006/12 10,50 TL 22,72 TL 33,22 TL Zamanaşımı
2007/1 10,50 TL 22,46 TL 32,96 TL Zamanaşımı
2007/2 10,50 TL 22,20 TL 32,70 TL Zamanaşımı
2007/3 10,50 TL 21,93 TL 32,43 TL Zamanaşımı
2008/3 11,20 TL 20,04 TL 31,24 TL Ortak değil
2008/4 11,20 TL 19,76 TL 30,96 TL Ortak değil
2008/5 11,20 TL 19,48 TL 30,68 TL Ortak değil
2008/6 11,20 TL 19,20 TL 30,40 TL Ortak değil
2008/7 11,20 TL 18,92 TL 30,12 TL Ortak değil
2008/8 11,20 TL 18,64 TL 29,84 TL Ortak değil
2008/9 11,20 TL 18,36 TL 29,56 TL Ortak değil
2008/10 11,20 TL 18,08 TL 29,28 TL Ortak değil
2008/11 11,20 TL 17,80 TL 29,00 TL Ortak değil
2008/12 12,50 TL 19,55 TL 32,05 TL Ortak değil
2009/1 12,50 TL 19,24 TL 31,74 TL Ortak değil
2009/2 12,50 TL 18,92 TL 31,42 TL Ortak değil
2009/3 12,50 TL 18,61 TL 31,11 TL Ortak değil
2009/4 12,50 TL 18,30 TL 30,80 TL Ortak değil
2009/5 12,50 TL 17,99 TL 30,49 TL Ortak değil
2009/7 12,50 TL 17,36 TL 29,86 TL Ortak değil
2009/8 12,50 TL 17,05 TL 29,55 TL Ortak değil
2009/9 12,50 TL 16,74 TL 29,24 TL Ortak değil
2009/10 12,50 TL 16,42 TL 28,92 TL Ortak değil
2009/11 12,50 TL 16,18 TL 28,68 TL Ortak değil
2009/12 13,75 TL 17,53 TL 31,28 TL Ortak değil
2010/1 13,75 TL 17,26 TL 31,01 TL Ortak değil
2010/2 13,75 TL 16,99 TL 30,74 TL Ortak değil
2010/3 13,75 TL 16,73 TL 30,48 TL Ortak değil
2010/4 13,75 TL 16,46 TL 30,21 TL Ortak değil
2010/5 13,75 TL 16,19 TL 29,94 TL Ortak değil
2010/6 13,75 TL 15,92 TL 29,67 TL Ortak değil
2010/7 13,75 TL 15,65 TL 29,40 TL Ortak değil
2010/8 13,75 TL 15,39 TL 29,14 TL Ortak değil
Toplam 423,65 TL 647,22 TL 1.070,87 TL
5-)Fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; Kurum işleminde hata olmadığını, kararın hatalı olup kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davaların tümden reddi gerektiğini, borçtan sorumlu olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece Arnavutköy Jandarma Komutanlığı vasıtası ile 16.04.2019 tarihli yazı cevabında tebliğin yapıldığı davacının oğlunun görünüşe göre 18 yaşında görünüp görünmediğine ilişkin araştırma yapıldığı, ancak Tebligat Kanunu'na ilişkin hükümler şekli kurallar içermekte olup kanundaki düzenlemeler ile yukarıda belirtilen Yargıtay Daire kararları nazara alındığında asıl davaya konu ödeme emrinde davacı yerine tebliğ yapılan kişinin (oğlunun) görünüşe göre ehil ve reşit olduğu belirtilmediğinden Dairemizce de İlk Derece Mahkemesinin tebligatın usulüne uygun olmadığına ve sonuç itibariyle davanın süresinde açıldığına ilişkin kabulü yerinde görülmüş, uyuşmazlığın esas bakımından yapılan incelemede;

A-Zamanaşımı yönünden;
Dairemiz karar ilamı sonrası SGK tarafından yapılandırma başvurusu olmadığı belirtilmiş dava konusu ödeme emirlerine konu prim borçları 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan 2007 Mart öncesi prim borçlarının zamanaşımı nedeniyle iptali yerinde görülmüş,

B-Davacının sorumluluğu yönünden;
Mahkemece davacının 27.02.2008 tarihinde şirket hisselerini noterden devrettiği, devrin 11.04.2008 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığı olgusu ve Limited şirket müdürlerinin ortaklığı sona erse dahi müdürlükten ayrıldığına ilişkin kayıt bulunmadığında ödeme emrine borçlardan sorumlu olabileceği ancak Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 2016/9342 Esas 2016/13983 Karar sayılı ilamına göre şirket müdürlüğüne eylemli olarak devam etmeyen müdürün sorumlu olmayacağına karar verildiği gerekçesi ile davacının şirket müdürlüğüne eylemli olarak devam etmediği, Dairenin kararı sonrası ilk kararı değiştirecek bir belge bulunmadığı gerekçesi davacının ödeme emirlerinden sorumlu olmadığına karar verilmiş olup dosya ve delil durumu ile belirtilen Yargıtay kararı dikkate alındığında İlk Derece Mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiş olup taraflarca yapılan istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle davacının dava dışı borçlu şirkette müdürlük yapmadığı ve hisselerini 27.02.2008 tarihinde devrettiği için davanın menfi tespit olarak kabul edilip süre yönünden tebligatın geçerli olmadığı değil, davacının ortaklık yapmadığı gerekçesiyle davanın kabulü gerektiğinin belirgin olması karşısında, usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.