YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3595 E.  ,  2024/3291 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1223 E., 2023/1236 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mardin İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/506 E., 2023/160 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının Devlet İstatistik Genel Müdürlüğünün Mardin Şubesinde çalıştığını ancak hizmetlerinin Kuruma bildirilmediğini ileri sürerek 01.04.1993 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacının müvekkili bünyesinde çalışması olmadığını ve kamu kurumu olan müvekkilinin hizmet bildirmemesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... Başkanlığı cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğu bu nedenle davacı ile işveren arasındaki iddia edilen çalışmanın gerçek bir çalışmaya dayalı olup olmadığının Mahkemece resen araştırılması gerektiğini, davacının talep ettiği hizmetler yönünden hak düşürücü sürenin dolduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın kabulü ile davacının davalı ... nezdinde sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1993 olmak üzere çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, davacının talep ettiği tarih yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine karar verilmesinin mümkün olmadığını, Yerel Mahkemece verilen kararın eksik inceleme nedeniyle hatalı olduğunu belirterek Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının müvekkili bünyesinde çalışması olmadığını, dosya kapsamında çalışmanın kanıtlanamadığını, Yerel Mahkemece verilen kararın eksik inceleme nedeniyle hatalı olduğunu belirterek Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davacı adına 51427 sicil numaralı davalı işyerinden verilen 01.04.1993 tarihli işe giriş bildirgesinin üzerinde yazılan sicil numarasının 1993 yılının serisine ait olduğu, dinlenen tanıkların davacının çalışmasını doğruladığı, resmi bir kurum olan davalı işyeri tarafından davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına geçtiği ve emsal nitelikteki dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 24.05.2021 tarihli ve 2020/5003 E. 2021/6788 K. sayılı kararı ile onandığı anlaşılmakla Yerel Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.04.1993 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Mahkemenin davanın kabulü yönündeki kararı yerinde görülmekle birlikte sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, davacının, davalı ... Kurumunun 5142 sicil numaralı işyerinde 01.04.1993 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine şeklinde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2.Öte yandan dava niteliği itibariyle Kurum işleminin iptali niteliğinde olup ... da davalı konumunda yasal hasım olmasına rağmen karar başlığında Mahkemece davalı yerine fer'i müdahil olarak gösterilmiş olması da isabetsizdir.

3.Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalılar vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün karar başlığında, ''fer'i müdahil'' ibaresinin silinerek yerine ''davalı: ... Başkanlığı'' ibaresinin yazılmasına, (1) no.lu bendinin silinerek yerine "Davanın kabulü ile davacının davalı ... Başkanlığının 5142 sicil no.lu iş yerinde 01.04.1993 tarihinde asgari ücretle (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 01.04.1993 tarihi olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.