YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3518 E.  ,  2024/4458 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2914 E., 2024/114 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bulancak 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/493 E., 2021/844 K.

Taraflar arasındaki yersiz ödemelerin tahsili istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili; müvekkil kurumun 2104133905 tahsis numaralı emeklisi davalı ... emeklilik nedeniyle yaşlılık aylığı almakta iken Kurum denetmenlerince tanzim edilen 28.12.2017 gün ve 2017/ÖSB/111 sayılı tahkikat raporuna istinaden 1008907.28 numaralı ... Özel Eğitim Şirketi adlı iş yerinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında 16.12.2006-10.03.2007 tarihleri arasındaki çalışmasının iptal edilmesi nedeniyle, emeklilik aylığının 5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi kapsamında emeklilik şartını kaybettiğinden başlangıç tarihi olan 01.07.2007 tarihinden itibaren iptal edildiğini, iptal nedeniyle davalıya 16.12.2006-10.03.2007 arasındaki yapılan ödemelerin yersiz olarak yapıldığını, iptal nedeniyle davalının emeklilik şartlarını da kaybettiğini, iptal olunan 16.12.2006-10.03.2007 süresince davalıya yersiz olarak ödenen aylıkların toplamı 119.596,28 TL kurum zararının oluşmasına sigortalının kendi kusurlu davranışı sebep olduğunu, 47.215,27 TL faiziyle birlikte toplam 166.811,55 TL (29/06/2018 tarihi itibariyle) olmak üzere borç kaydedildiğini, buna ilişkin olarak 02.07.2018 tarih ve 6963794 yazı ile davalıya borç bildirim belgesi gönderildiğini, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek davanın kabulüne, 119.596,28 TL Kurum alacağının ödeme gününden geri tahsil edileceği tarihe kadar işlemiş ve işleyecek faizi birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı; dava dilekçesinde ithamların tamamını reddettiğini, dava konusu iş yerinde, SGK kayıtlarında mevcut tarihler arasında fiilen ve aralıksız olarak çalıştığını, ilgili iş yerinde resmi kayıtlarda çalışmış gözüken ancak daha sonra çalışmadıklarını tespit edildiği belirtilen şahısları kendisinin de tanımadığını, resmi kayıtlardaki tarihlerde çalıştığını her türlü somut delil ve tanık beyanları ile yargılama aşamasında ispat edeceğini, davacı Kurum tarafından emeklilik maaşından 2 ya da 3 ay 430 TL'lik kesinti yapıldığını, ardından kesinti yapılmayarak dava açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin özetle; davanın kabulü ile toplam 119.596,28 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı; Kurum genelgeleri gereğince iptal edilen 84 günlük maaşa karşılık gelen miktarın kendisinden talep edilmesi gerektiğini, Kurumun iptal ettiği günden fazla günü tamamlayarak yeniden kurumdan emekli olduğunu, davacı kurumun dava açmak yerine iptal ettiği güne karşılık gelen maaşı hesap ederek yeni bağlanan maaşından kesmesi gerektiğini, emekli maaşı bağlandıktan 10 yıl sonra maaşın bağlandığı tarihten itibaren kesip, maaş toplamını toplu olarak faiziyle birlikte geri istenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı Kurumun, kendisinin çalışmasının olmadığını ispat edemediğini, kısa bir dönem ... Özel Eğitim Şirketi'nde şoför olarak çalışıp işten ayrıldığını, mahkemece sadece davacı tanıkları dinlenerek karar verildiğini, kısa süreli çalışmasından dolayı tanıkların kendisini tanımamalarının normal olduğunu, kurumu dolandırmak gibi bir niyetinin olmadığını, maaşın kendisinde sebepsiz zenginleşme yaratmadığını, miktarın faiziyle birlikte toptan geri istenmesinin haksızlık olduğunu, yersiz ödemeye faiz uygulanmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, kurum emekli yaparken doğru inceleme yapmadığını, yıllar sonra yapılan bu uygulamanın sosyal devlet ilkeleriyle bağdaşmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, sahte sigortalılığa dayanan kurum işleminin iptali nedeniyle Kurum tarafından sigortalıya yersiz ödendiği iddia olunan yaşlılık aylığının tahsiline ilişkin alacak davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup davalı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.