YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3492 E.  ,  2024/4193 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2528 E., 2023/3064 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nazilli İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/571 E., 2023/174 K.

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.11.1983 tarihinde sigorta başlangıcının olduğu, % 56 sürekli engelli raporunun olduğu, işe giriş tarihi ve engel oranına göre 15 yıl 3600 gün şartları ile engelli emekliliğinden yararlanabildiği, 1767 sigorta (4a) günü ve 660 Bağ-Kur gününün olduğu, tarım sigortasının devam ettiği, Kuruma müracaat ettiğinde canlandırılacak günlerinin olmadığını 660 gün ödenmiş Bağ-Kur günlerinin de 17 güne düşürüldüğünün, günlerinin silindiğinin söylendiği, 1987-1991 yılları arasında ödediği Bağ-Kur primlerinin 20.10.2017 tarihinde uygulanan muafiyete göre geriye dönük silinmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, tekrardan Kuruma müracaat ettiğinde muafiyet uygulanmadığı ancak sigorta (4a) işe girince, 19.06.1987 tarihinde Bağ-Kur'un durdurulduğu belirtildiği, bu hususun 2926 sayılı Kanun'a aykırı olduğu iddiasıyla 643 gün primi ödenmiş Bağ-Kur günlerinin sigorta günlerine tekrar eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun 26176221018 kimlik ve 7825193213 Bağ-nolu tarım Bağ-Kur sigortalısı, davacı ...'nin mülga 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığı, 01.06.1987 tarihinde başladığı, 18.06.1987 tarihinde mülga 506 sayılı Kanun kapsamında çalışmasına istinaden durdurulduğu, ilgilinin bu tarihten sonra yeni bir başlatma talebi bulunmadığı, yeniden başlatılmadığı, Kurum kayıtları bu yönde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının mülga 2926 sayılı Kanun'a göre sigortalılığı tevkifat kesintisine dayalı değil isteğe bağlı sigortalılık olduğu, 27.06.1996 tarihli "Tarım Sigortalısının Tarımsal Faaliyetini Terketmesi Halinde Bağ-Kur'a vereceği Belge" başlıklı belgede Yıldız Mahallesi Muhtarı tarafından davacı hakkındaki beyanda "Hiç bir zaman tarımsal faaliyette bulunmadı" şeklinde yazıldığı, bu durum SGK tarafından yazılan müzekkere ile muhtarlığa tekrardan sorulduğunda 26.06.1996 tarihli dilekçe ile mahalle muhtarının, davacının tarımsal faaliyeti olmadığı hususunu tekrar ettiği, davacının mülga 2926 sayılı Kanuna göre sigortalılığı tevkifat kesintisine dayalı değil isteğe bağlı sigortalılık olması, 19.06.1987 tarihinde zorunlu sigortalılığının başlaması nedeniyle zorunlu sigortalılığa üstünlük tanınması gerektiği, bu itibarla SGK'nın davacının isteğe bağlı sigortalılığının iptal edilmesinin hukuka uygun olduğu, kaldı ki tanık beyanlarına göre de davacının MTA nezdinde çalıştığının belirtildiği, tüm bu sebeplerle bilirkişi raporuna itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının silinen sigortalılık günlerinin çakışan sigortalılık olmadığı, davacının 4/1-a çalışmasının dönemsel olduğu, bu çalışmalar dışında kalan sürelerde tarım faaliyetini sürdürdüğünün dosya kapsamında sabit olduğu, bilirkişi tarafından da davanın kabulünün gerektiği yönünde görüş bildirildiği, davalı Kurum tarafından iptal edilen sigortalılık süresine ilişkin primlerin de zamanında ödendiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık kaydının 13.05.1987 varide tarihli işe giriş bildirgesi gereğince 01.06.1987 tarihinden itibaren başlatıldığı anlaşıldığından, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı eski tescil olup prim kesintisine dayanmadığı, davacının 19.06.1987 - 20.09.1987, 06.04.1988 – 14.09.1988, 01.04.1989 – 30.06.1989 tarihleri arasındaki 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık sürelerinin ise kısa süreli olduğu, davacının davalı Kurum tarafından 01.06.1987 - 18.06.1987 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiği, ayrıca 31.05.1989 tarihli dilekçesi ile ise; 506 sayılı Kanun kapsamındaki çalışması nedeni ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona erdirilmesini talep ettiği de dikkate alınarak; 21.09.1987 - 05.04.1988 ve 15.09.1988 - 31.03.1989 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile Nazilli İş Mahkemesi'nce verilen 16.05.2023 tarih, 2021/571 Esas ve 2023/174 Karar sayılı kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının 21.09.1987 - 05.04.1988 ve 15.09.1988 - 31.03.1989 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin Kurum işleminin yerinde olmadığını tespit ettiği, davacının 31.05.1989 tarihli dilekçesinin tarımsal faaliyetinin sonlandığına ilişkin olmadığı, primleri süresinde ödediği, ödemelerin zorla yaptırıldığı, bilirkişi raporunun iddialarını doğruladığı, tarımsal faaliyetinin devam ettiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; sigortalılığın sona ermesinin ardından davacının yeniden başlatılmasına ilişkin bir talebinin olmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9 ve 10 uncu maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.