YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3480 E.  ,  2024/4437 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2982 E., 2023/3071 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/24 E., 2023/180 K.

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; kurumda kayıtlı işyerinde çalışmakta iken 12-23 Ekim 2015 tarihinde Kurumu tarafından Antalya ilinde düzenlenen eğitimden dönüşü sırasında davalının kullandığı ... plakalı aracın çarpması neticesinde 23.10.2015 tarihinde trafik iş kazası geçiren ...' nın geçirmiş olduğu trafik iş kazası sonucu vefat ettiğini, olayla ilgili 06.09.2016 tarih ve 403376/15/İR/13 sayılı Kurum Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından inceleme raporu düzenlendiğini, düzenlenen rapora göre olayın 5510 sayılı Karun'un 13/1-c maddesi uyarınca iş kazası olduğu ve olayda %100 kusurlu olduğu tespit edilen davalının aynı Kanun'un 21 inci maddesinin 4 üncü fıkrası gereğince davalının sorumlu olduğunun tespit edildiğini, Kurum tarafından sigortalı ...' nın hak sahibi eşi ... ...' ya ilk olarak 639.316,45 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını ve 11.899,80 TL fiili ödeme yapıldığını beyanla bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerin onay tarihinden itibaren ve yapılan fiili ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23.10.2015 tarihinde idaresindeki ... plakalı kamyonet ile Afyon istikametinden Isparta istikametine seyir halinde iken karşıdan gelen ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpıştığını, sürücü ... ile aynı araçta bulunan ...' nın vefat ettiğini, aynı araçta bulunan ... ... ile aracında bulunan ...' nın yaralandığını, bu kazanın müvekkilinin bir kazayı önlemek için firen yapması ile aracının kayması sonucu meydana geldiğini, trafik kazasının saat 18:30 sıralarında meydana geldiğini, havanın yağışlı olduğunu, yolun dört şeritli olduğunu, yol yapım çalışmaları sebebiyle iki şeriden toprak yığıldığını, trafiğin iki şeritten gidiş ve geliş olarak verildiğini, yağışın etkisi ile yolun kenarında yığılı olan toprak asfalt yolunun tamamen kayganlaştırdığını, olayın oluşunda yol yapımı için iki şeridi kapatan, toprak döken ve yağış ile toprağın asfalta akmasına engel olamayan müteahhit firmanın kusurlu olduğunu, kazadan sonra aynı yolun müteahhit firma tarafından tırtırlı hale getirildiğini beyan ederek öncelikle yetki itirazları olduğunu, kazanın Keçiborlu yargı sınırları içerisinde meydana geldiğini, davalı müvekkilinin mernis adresinin Burdur İli Bucak ilçesi olduğunu, davacı idarenin davasını Uşak Mahkemelerinde açmasını kabul etmediklerini, bu sebeple davanın öncelikle davalının ikametgah mahkemesi olan Bucak Asliye Hukuk Mahkemesinde ya da kazanın meydana geldiği Keçiborlu Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu sebeple yetki itirazında bulunduklarını, bu davanın ... ... yönüyle iş kazası kabul edildiğini, müvekkili yönüyle de iş kazası olduğunu, resmi kurumlara ihale ile et satan bir firmanın etlerini teslim ettikten sonra bu kazanın dönüş yolunda meydana geldiğini, firmanın ...'a ait olduğunu, kaza yapan aracın ... adına kayıtlı olduğunu, müvekkilinin firma şoförü olduğunu, diğer yaralanan ...' nın da firmanın veterineri olduğunu, bu davanın sadece şoföre açıldığını, aynı zamanda araç sahibi olan işverene dava açılmadığını, asgari ücret ile çalışan, sigortası bile olmayan şoförün bu işten tek sorumlu kabul edilmesinin kabul edilemeyeceğini, bu sebeple araç maliki işverenin bu davaya dahil edilmesi gerektiğini, ayrıca müvekkiline %100 oranında izafe edilen kusura itirazları olduğunu, davanın Isparta 2.Ağır Ceza Mah.de 2015/182 E.sayılı dosyası ile görüldüğünü, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2016/311 E.sayılı üzerinden yaptığı inceleme sonucunda istinaf başvurusunu reddetmesi nedeniyle temyiz edilerek Yargıtay' a gönderildiğini ve kararın ve kusur oranının kesinleşmediğini, tüm bu nedenlerle öncelikle yetki itirazının kabulünü, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dava konusu olay ile ilgili olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetmeni ...'in tanzim ettiği 06.09.2016 tarih ve 06.09.2016-403376/15/İR/13 sayılı inceleme raporunda davacı Kurum sigortalısının geçirmiş olduğu kaza olayının 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince iş kazası olduğu, davalı ...'ın %100 oranında olduğu, kazalı sigortalının yaşanan kaza olayında herhangi bir kusurunun olmadığı tespit edilmiştir.

Tarafların kusur tespiti açısından dosya işgüvenliği uzmanlarından oluşan 3' lü bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 21.01.2023 tarihli tarihli bilirkişi raporuna göre; dava konusu olayın meydana gelmesinde, 15 PC 358 plakalı kamyonet sürücüsü davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, 43 SB 6311 plakalı otomobil sürücüsü Kurum sigortalısı ... ...' nın kusuru bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi 20.03.2023 tarihli raporunda; davacının sigortalısının hak sahibine bağlandığı gelirden kaynaklı peşin sermaye değeri alacağının 319.658,23 TL olduğu ve sigortalının hak sahiplerine yapılan fiili ödemenin iş kazasına bağlı bir ödeme değil uzun vadeli sigorta kollarından bağlanan ölüm aylığına bağlı ödeme olduğunun bildirmiştir. Bilirkişi raporu gerekli hukuki ve teknik verileri içermekte olup dosya kapsamına uygun olduğundan rapor hükme esas alınmıştır.

Tespit edilen kusur durumuna göre hesap yönünden rapor alınmış, sosyal güvenlik alanında uzman hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen hesap raporu tavan zararı hesaplaması yönünden hüküm kurmak için elverişli bulunmuştur.

... Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 23.10.2015 günü saat 18.30 sıralarında sürücü ... yönetimindeki 15 PC385 plakalı kamyonetle Isparta-Afyon karayolunda Isparta istikametinden Afyon'a doğru seyir halindeyken 40+500 Km.deki Dedeçam rampasının iniş eğimli kesiminde sağnak ... altında yüzeyi ıslak ve kaygan olan yol kesiminde aracı kaydırarak direksiyon hakimiyetini kaybetmek suretiyle ihlal ettiği şeritte karşı istikametten gelen davacı Kurum sigortalısı ve çalışan konumunda olan sürücü ... yönetimindeki 45 SB 6311 plakalı hususi otomobile çarpışması sonucu meydana gelen ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı Trafik İş Kazası sonucu davacı Kurum sigortalısı ...'nın vefat ettiği, meydana gelen iş kazasında aldırılan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, ... sigortalının olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalının kusuruna karşılık sorumluluk oranına göre, davacının sigortalısının hak sahibine bağlandığı gelirden kaynaklı peşin sermaye değeri alacağının 319.658,23 TL'nin onay tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının sigortalısının hak sahibine yapmış olduğu fiili ödemeden kaynaklı alacak talebinin fiili ödeminin iş kazsı nedeniyle yapılmadığı ve uzun vadeli sigorta kolundan yapılan ödemenin birikmiş tutarı olduğu anlaşılmakla bu talebin reddine karar vermek gerektiği" gerekçesiyle;

"1-Davacının sigortalısının hak sahibine yapmış olduğu fiili ödemeden kaynaklı alacak talebinin reddine,

2- Davacının sigortalısının hak sahibine bağlandığı gelirden kaynaklı peşin sermaye değeri alacağı talebinin kabulü ile, 319.658,23 TL'nin onay tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı Kurum vekili, Mahkeme tarafından aldırılan bilirkişi raporunda 15 PC 358 plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın dikkatsizliği ve tedbirsizliğinin olduğunun, davacı Kurum sigortalısı ...'nın vefatında teknik yönden %100 etkisinin bulunduğunun tespit edildiğini ve başka kişilere ait kural ihlalinin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığını, yine bilirkişi raporunda hak sahibine ödenen 11.899,80 TL fiili ödemenin iş kazasına bağlı bir ödeme olmadığı yönündeki değerlendirme neticesinde Kurumun talep edebileceği miktarın azaltıldığını, bilirkişi tarafından fiili ödeme konusunda yapılan hesaplamayı kabul etmenin mümkün olmadığını, dava konusu trafik iş kazasının meydana gelmesi nedeniyle fiili ödemenin söz konusu olduğunu ve Kurum tarafından talep edilmesinin yasal olduğunu, İlk Derece Mahkemesi tarafından eksik incelemeyle hatalı değerlendirmede bulunulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kısmen kabul kısmen ret kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında,"... İş kazalarına bağlı olarak, Kurumunun, yapmış olduğu sosyal sigorta yardımlarını işverenden veya kusuru olan üçüncü kişilerden kusur karşılığı rücuen tazmin etme imkanı bulunmaktadır. Ancak, belirtildiği üzere rücu edilebilmesi için yapılan ödemelerin veya bağlanan gelirlerin iş kazasından kaynaklanmış olması gerekmektedir. Her ne kadar davacı Kurum tarafından, ... sigortalının hak sahibine 11.899,80 TL yapılan fiili ödemelerin kazada kusuru bulunan davalıdan rücuen tazminini gerektiğini ileri sürülmekte ise de söz konusu ödemenin 5510 sayılı Kanun'un 32 nci maddesine istinaden yapıldığı ve ölüm aylığına ilişkin olduğu anlaşılmakla ölüm aylığının ise iş kazasından bağımsız olarak sigortalının vefatı halinde Kanunda belirtilen şartların taşıması halinde hak sahiplerine bağlanan gelir olması nedeniyle iş kazasında kusuru bulunan üçüncü kişi konumundaki davalıdan rücuen tazminine olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla, davacı Kurum vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediği" gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 21/4 maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.