YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3431 E.  ,  2024/6039 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1528 E., 2023/2610 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 62. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/463 E., 2022/98 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkili tarafından 30.07.2019 tarihinde Kuruma yurt dışı borçlanma talebinde bulunduğunu, kurum tarafından davacının Türkiye'deki son çalışmasının 4/c olduğunun tespiti yapılarak borçlanma ve emeklilik işlemlerinin başlandığının bildirildiğini, akabinde 18.10.2019 tarihinde hizmet belgesi ve yurda giriş çıkış belgelerinin istenildiği, davacı tarafından kuruma 10.01.2020 tarihinde istenilen belgelerin sunulduğunu, davalı Kurum tarafından davacının 10.07.2000-31.12.2007 tarihleri arası dışlanarak borçlanma işleminin yapıldığını, kurumun belirlediği borçlanma tutarını ödediğini, daha sonradan Kuruma başvuru yaparak kapsama alınmayan 10.07.2000-31.12.2007 tarihleri arası dönemin 2019 tarihli değişik öncesine göre sonuçlanmasını talep ettiğini, davalı kurumun cevap vermediğini, davacının kendisinden istenilen belgeleri süresi içerisinde sunduğunu, Kurumun bulamaması ve kaybetmesinin sonuçlarının davacıya yüklenemeyeceğini belirterek, aksine kurum işleminin iptali ile davacının 10.07.2000-31.12.2007 tarihleri arasındaki süreleri, 01.08.2019 tarihli Kanun değişikliği öncesine göre 4/c kapsamında borçlanma ... olduğunun, borçlanma bedelinin ödenmesi halinde emeklilik işlemlerinin buna göre yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "Uyuşmazlık Mahkemesinin 4.9.2012 tarihli 2012/64-83 Esas ve Karar sayılı kararında 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idari ...” niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları kapsamında bulunan, emekli kamu personeli olan davacı tarafından açılan davanın, görüm ve çözümünün idari yargı yerinde görüleceği, 5510 sayılı bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılı Kanun'un öngördüğü kural ve esasların uygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği sonucuna varılmıştır.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen yazı cevapları ve tüm dosya bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacının 5510 sayılı Kanun yürürlüğü girmeden önce 17.09.1996-10.10.1999 tarihi arasında 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmetinin bilindiği ve bu nedenle dava konusu uyuşmazlığın idari yargının görev ve yetki alanına girdiği, yargı yolunun caiz olmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. "gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve Kanun'a aykırı olduğu, müvekkilin 10.07.2000 ile 31.12.2007 tarihleri arasındaki süreleri dışlanmış ve borçlanma hesabına katılmadığı, mevcut uyuşmazlık 5510 sayılı kanun yahut 5434 sayılı kanun'dan önce 3201 sayılı Kanun'dan kaynaklandığı, davacı müvekkilin 17.09.1996-10.10.1999 tarihleri arasında 5434 sayılı Kanun kapsamındaki hizmeti nedeniyle yargı yolunun caiz olmadığı değerlendirilmesinin hatalı olduğu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda, davacının ülkemizde en son sigortalılığı 4/c kapsamında olup, uyuşmazlığın 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre çözülmesi gerektiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen karar yerinde olmuştur." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, işbu davada görevli yargı kolunun neresi olduğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun), 114 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanun'a uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.