YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3426 E.  ,  2024/4735 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1489 E., 2023/2587 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkkale 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/445 E., 2022/84 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili davacının 24.07.2014 - 30.12.2014 tarihleri arasındaki 4/a kapsamındaki hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini, Kurum tarafından davacıya 01.12.2014 - 01.08.2019 tarihleri arasında ödenen yaşlılık aylıklarının başlangıç tarihi itibarıyla kesildiğini, toplamda 75.180,03 TL'nin iade edilmesinin talep edildiğini, dava dışı Kurum işleminin iptal edilmesi talebinde bulunulmasına rağmen Kurum tarafından bu talebin yerinde görülmeyerek reddedildiğini, ayrıca Kurum tarafından hizmetlerinin iptal edildiği dönemde Bağ - Kur sigortalısı sayılması gerektiği belirtilerek eksik hizmetlerinin tamamlanarak davacıya 4/b kapsamında yeniden yaşlılık aylığı bağlandığını, dava dışı Kurumun sahte sigortalılık tespitinin hatalı olduğunu, davacının davalı ... İnş.Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirkette fiilen çalıştığım, davacının hizmetlerini ve işe başlama bilgilerinin Kuruma bildirilmesinden davalı işverenin sorumlu olduğunu, davalı işverenin Kırıkkale, Erzincan gibi farklı illerde cami inşaat işlerini yüklendiğini, davacının 2014 yılında davalı şirketin yapımım üstlendiği ... Köyündeki cami inşaatı işinde çalışmaktayken iş kazası geçirdiğini, söz konusu iş kazasının ilgili Kuruma bildirildiğini, davacının çalışmalarına aynı inşaat işinde çalıştığını belirttiği kişilerin tanık olduğunu, ücret ödemelerinin, emir ve talimatların davalı işveren vekili ... tarafından yapıldığını belirterek davacının 24.07.2014 - 30.12.2014 tarihleri arasında davalı şirkette 4/a kapsamında çalıştığının tespitini, kurum tarafından iptal edilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanmasını dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 1013870 sicil no.lu Üzümlü Beldesi TOKİ konutları inşaat işyerinde fiilen çalışmadığının anlaşılması nedeniyle 24.07.2014 - 11.11.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin Erzincan Sosyal Güvenlik Müdürlüğünce iptal edildiğini, davacının iptal edilen hizmetleri sonrası bakiye hizmet süresiyle yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarını sağlamadığından emekli maaşının başlangıç tarihi itibarıyla kesildiğini, yersiz ödenen kurum tahsislerinin iadesi için işlem başlatıldığım, daha sonra davacının 4/b kapsamında vergi kaydının faal olması nedeniyle iptal edilen hizmet süresinin bu kapsamda değerlendirilerek eksik hizmet süresi kadar prim ödemesi karşılığında davacıya bu defa 01.08.2018 tarihi itibarıyla 4/b kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığını, Erzincan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce yapılan incelemede, davacının 1013870 sicil no.lu dava dışı işyerinde fiilen çalışmadığının belirlendiğini, Kırıkkale ilinde işlem gören dava dışı Tekdemirler Koli. Şti.'nin ihalesini aldığı Balışılı İlçesi ... Köyü Cami inşaatında kalıp ustası olarak 24.07.2014 tarihinde işe başladığım, bahsi geçen işyerinde çalışmaktayken 29.07.2014 tarihinde iş kazası geçirdiğini, 3 ay süreyle istirahat raporu aldığım, davacının Erzincan'daki cami inşaatını yapan dava dışı Eryapı San. Tic. AŞ'nin alt yüklenicisi ... unvanlı işyeri üzerinden 24.07.2014 - 11.11.2014 tarihleri arasında sigorta bildirimlerinin yapıldığını, iş kazasının meydana geldiği işyeri ile sigorta bildirimlerinin yapıldığı işyerinin farklı olması nedeniyle inceleme başlatıldığını, sonuç itibarıyla davacının Erzincan ilinde çalışmadığının tespit edilerek belirtilen tarihler arasındaki hizmetlerinin iptal edildiğini, Davacının Kuruma verdiği beyan dilekçesinde ... Köyü Cami inşaatının ana yüklenicisi dava dışı Tekdemirler Koli. Şti. unvanlı şirkette çalıştığını beyan etmesine rağmen SGİM'de alman ifadesinde cami inşaatının yüklenicisi ... unvanlı işyerinin ortaklarından dava dışı ... ... olduğunu beyan ettiğini, sahte sigortalı bildirimine ilişkin Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Erzincan ilindeki dava dışı 1013870 sicil no.lu ... unvanlı davalı şirket üzerinden 24.07.2014 - 11.11.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptali işleminin yerinde olduğu, bu durumun gerek 29.07.2014 tarihli iş kazasının meydana geldiği işyerinden, gerek davacının Kurum denetmenliğine verdiği ifadesinden gerekse de ağırlıklı tanık beyanlarından anlaşılmış olup davacının, davalı şirket tarafından yapımı üstlenilen Kırıkkale İli Küçük ... Köyü cami inşaatında 24.07.2014 tarihi ile 31.07.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar vermek gerekmiş gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabulüne, davacının davalı şirket tarafından yapımı üstlenilen Kırıkkale İli Küçük ... Köyü cami inşaatında 24.07.2014 tarihi ile 31.07.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Limited şirketinin inşaat işleri ile uğraştığını, müvekkili davacının davalı şirket nezdinde 2012-2016 yılları arasında muhtelif inşaatlarda görev aldığını, davalı şirketin Türkiye Diyanet Vakfının zaman zaman cami inşaatı yapımını üstlendiğini, müvekkilinin ise davalı şirketin Kırıkkale'de üstlendiği cami inşaatlarında eş zamanlı olarak çalıştığını, davacının en son ... Camii inşaatında çalıştığının bordro tanığı ile de ... hale geldiğini, fiili çalışma olgusunun resen talep edilen bordro tanıkları ile ispatlanabildiğinden mahkemenin tanık anlatımlarını göz ardı ettiğini, geri kalan sürelerde fiili çalışma olgusunun olmadığı kanaatine varılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurum kayıtları incelendiğinde davacının 1013870.024 Sicil sayılı dosyada tescilli ... İnş.Ltd.Şti. unvanlı işyerinde 24.07.2014 – 11.11.2014 tarihleri arasında yapılan bildirimlerinin fiili çalışmaya dayanmadığını, davacının davalı işyerinde hizmet tespiti talep ettiği 24.07.2014-30.12.2014 döneminde çalışmasının olmadığını, bilirkişi Raporunda bildirilen dönemlere ilişkin olarak davacının davalı işyerinde çalıştığına dair müvekkili Kuruma verilmiş herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, sigorta primlerini gösteren kanıt ve belgelerinin kuruma bildirilmesi mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu, bildirilmeyen bu kayıtlar için kurumlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ihtilaflı dönemde Erzincan ilindeki işyerinden yapılan ve iptal edilen sigortalı bildirimlerinin bulunduğu, dinlenen tanıklar ve davacı taraf beyanına göre davacının Erzincan ilinde değil Kırıkkale ilindeki işyerinde çalıştığı, dinlenen tanık beyanları, 29.07.2014 tarihli kaza, hastane belgeleri ve tüm dosya içeriğine göre davacının mahkemece kabul edilen sürelerde çalıştığının tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, hastanede bulunduğu ve tedavi gördüğü sürelerde çalışmadığı, davacının hizmet süresi nazara alındığında yaşlılık aylığı koşullarını taşımadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle bordro tanıkların beyanları, iş kazası hastane kayıtları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.