YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3417 E.  ,  2024/3282 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/135 E., 2021/23 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen uzun vadeli tüm sigorta kolları kapsamında (1) gün çalıştığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, davalı işverene ait işyerinde 15.08.1983 tarihinde çalışmaya başladığını, çıraklık sözleşmesinin 24.09.1986 tarihinde kalfalık belgesini alması ile sona erdiğini, ancak, uzun vadeli tüm sigorta kollarına tabi çalışmalarının 01.01.1987 tarihinde başlatıldığını, oysa, kalfalık belgesini aldığı tarihi takip eden 01.10.1986 tarihinden itibaren tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başladığının kabul edilmesi gerektiğini” iddia ile “Davalı işverene ait işyerinde 01.10.1986 tarihinden itibaren uzun vadeli tüm sigorta kolları kapsamında (1) gün çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; “Dava konusu edilen dönemde müvekkili şirketin henüz kurulmadığını, bu sebeple davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi ve her halde, davanın ... San. Tic. A.Ş.'ne ihbar edilmesi gerektiğini, davacının 1986 yılında dava dışı ... San. Tic. A.Ş. bünyesinde istihdam edildiğini, Mayıs/2012 tarihinden itibaren, dava dışı ... San. Tic. A.Ş.'nin yaşadığı ekonomik sıkıntılar nedeniyle, işletme faaliyetlerinin durma noktasına geldiğini, tasarruf mevduatı sigorta fonunun (TMSF), Çukurova Grubundan olan alacaklarının tahsili amacıyla 6183 sayılı ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunundan doğan yetkilerini kullanarak, almış olduğu 16.05.2013 tarihli, 135 sayılı Fon Kurulu kararı ile 17.05.2013 tarihinde ... Sanayiinin yönetimini devraldığını, dolayısıyla, davacının tespitini talep ettiği 1986 yılında müvekkili şirketin henüz kurulmuş dahi olmadığını, bu sebeple müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini” ileri sürerek, öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle davanın usulden reddine, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine, davanın ... San. Tic. A.Ş.'ne ihbarına ve haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde özetle; “Davacının özlük dosyasının incelenmesinde; ... San. Tic. A.Ş.'ne ait ... sicil sayılı işyerinden verilen 15.08.1983 işe alınma tarihli ilk işe giriş bildirgesine istinaden, ... .s.s. numarasıyla sigortalı olarak tescilinin yapıldığı görülmekle birlikte, diğer davalı işyerine ait 1983/2. dönem bordrosunda ismine rastlanılmadığını, bunların dışında özlük dosyasında başkaca bir bilgi ve belgenin bulunmadığını, davacının hizmet döküm cetveline göre ilk defa 01.01.1987 tarihinde ... sicil numaralı işyerinde tüm sigorta kollarına tabi sigortalı olarak çalışmaya başladığı ve bu çalışmasının 31.08.2006 tarihine kadar devam ettiğinin görüldüğünü, dolayısıyla davacının çıraklık eğitimi boyunca çırak olarak çalıştığı dönem yönünden tüm sigorta kollarına tabi olarak Kuruma bildirilmesinin mümkün bulunmadığını, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini” ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2017 tarih ve 2015/593 Esas -2017/238 Karar sayılı kararıyla davanın kabulü ile davacı ...'ın- İşveren ... San. Tic. A.Ş.'ye ait ... sicil sayılı işyerinde; (taleple bağlı kalınarak) 01.10.1986 tarihinde 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi anlamında tüm sigorta kollarına tabi olarak (1) gün fiilen çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararının davalılar vekilleri tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı ... Otom. Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 23.09.2020 tarihli ve 2020/2859 Esas 2020/4770 Karar sayılı ilamında, "...davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’nin, davacının işvereni olmadığı, işvereninin dava dışı ... San. Tic. A.Ş. olduğu yönündeki iddiası karşısında davalı şirketin, işveren olup olmadığı usulünce araştırılarak işveren olmadığının anlaşılması halinde hakkındaki davanın reddi gerekirken İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...... San. Tic. A.Ş.'nin Kurumda ... sicil numarası ile kaydedildiği, 26.12.1966 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, halen faal olduğu, Adalet Mah. Kırkpınar İş Merkezi B blok K:1 1884 sok. No:4 D.104 İzmir adresinde kurulu olduğu anlaşılmıştır. 18.12.2019 tarihli Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün B-19/33965 sayılı yazısından ... San. ve Tic. A.Ş.'nin halen faal olduğu anlaşılmıştır.

Davalı olarak gösterilen ... Otomativ Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ise Kemalpaşa Cad. No:288 Bornova /İzmir adresinde ... Şubesi ve ... Mah. 1580 Sok. No:2 Bornova/İzmir adresinde ise .... Şubesi olduğu, şirketin halen faal olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının ilk kez ... San. Tic. A.Ş.'ne ait ... sicil sayılı işyerinde fiilen çalıştığı, dava dilekçesinde gösterilen ... Otomativ Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ilk kez bildirimde bulunan işveren ... San. ve Tic. A.Ş.'nin farklı tüzel kişiliklere haiz iki ayrı şirket oldukları, dolayısı ile davacının, davalı olarak gösterilen ... Otomativ Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de fiilen çalışmasının geçmediği, fiili çalışmanın ... San. Tic. A.Ş. isimli ... sicil sayılı işyerinde geçtiği anlaşılmakla ..." gerekçesiyle,

Davanın kısmen kabulü ile davacı ...’ın, davalı işveren ... San. Tic. A.Ş.'ne ait ... sicil sayılı işyerinde; (taleple bağlı kalınarak) 01.10.1986 tarihinde 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi anlamında tüm sigorta kollarına tabi olarak (1) gün fiilen çalıştığının tespitine,davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, uzun vadeli tüm sigorta kolları kapsamında (1) gün çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3/II-B, 6 ncı, 108 inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci, 16 ncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.