YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3389 E.  ,  2024/4302 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/475 E., 2022/258 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Silvan Halk Eğitim merkezi müdürlüğünde usta öğretici olarak 26.10.1987-21.06.2010 tarihleri arasındaki aralıksız çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Halk Eğitim Merkezinde hizmet akdine göre değil, Valilik-Kaymakamlık onayına istinaden saat üzerinden ve saat başı kabul edilen ücrete göre çalıştığını, davacının çalışma şeklinin part-time olduğunu, davacının hizmetlerinin buna göre bildirildiğini, tespiti istenen hizmetin 5 yıllık hak düşürücü sürenin kapsamına girdiğini, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, yaptığı çalışmaların düzenli bir şekilde Kuruma bildirildiğini, davacının çalışmalarının 657 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi, 1739 sayılı Milli Eğitim ... Kanunu'nun 47 nci maddesi, mülga 1475 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4 ve 80 inci maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, usta öğreticilerin 4857 sayılı Kanun'a tabi oldukları dikkate alınarak part-time suretiyle çalışan bu kimseler hakkında bir günlük çalışma karşılığının 7,5 saat kabul edilip işlem yapıldığını, Milli Eğitim Bakanlığfna bağlı Halk Eğitim Merkezlerinde usta öğretici olarak part-time çalışan sigortalıların tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmalarının, günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeniyle tam gün karşılığı olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığını, davacının talebinin Kurum kayıtlarıyla çeliştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2012 tarihli ve 2010/777 E. 2012/240 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk (kapatılan) Dairesinin 10.06.2013 tarihli, 2012/7419 E., 2013/12195 K. sayılı ilamında; Mahkemece davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe ayırıp ayırmadığının ve aynı işyerinde tam gün süreli çalışan emsal çalışanlarla aynı işi yapıp yapmadığının ya da tam gün süreli çalışan emsal çalışanlara göre önemli ölçüde daha az çalışıp çalışmadığının belirlemek için davalı işyerinden ücret bordrolarının, puantaj kayıtlarının, görevlendirme çizelgelerinin davacı adına düzenlenen ders programlarının, devam-devamsızlık çizelgesi ve kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgelerin getirtilerek, davacı ile birlikte çalışan müdür, müdür yardımcısı, öğretmen ve usta öğreticilerin dinlenmesi gerektiği, davacının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığının araştırılması gerektiği, okula geliş ve ayrılış saatleri de göz önüne alınarak, davacının günlük girilen ders saati itibariyle mesaisini tam gün olarak davalı işveren nezdinde geçirip geçirmediğinin araştırılması gerektiği hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 11.02.2019 tarihli ve 2017/109 E. 2019/58 K. sayılı kararda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 24.09.2020 tarihli ve 2020/6672 E., 2020/4886 K. sayılı ilamında; Mahkemece, davalı işyerinden davacı adına düzenlenen ders programlarının, devam-devamsızlık çizelgesinin ve kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgelerin getirtilerek ve puantaj kayıtları ile ek ders çizelgelerinin tekrar araştırılarak, dosyada bulunan puantaj kayıtları ve ücret belgeleri de değerlendirilmek suretiyle 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün olarak kabul edilmesi edilmesi kaydıyla, bilirkişi tarafından hesaplama yapılması gerektiği, buna göre davacının Kuruma eksik bildirilen hizmetinin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği hususlarına değinilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davanın kabulü ile
1-Davacının 26/10/1987-21/06/2010 tarihleri arasında hizmet akdi ile 14280.21 sicil numaralı Silvan Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü ünvanlı işyerinde; 1987/03. dönemde 22 günlük çalışmasının 22 günü, 1989/03. dönemde 17 günlük çalışmasının 17 günü, 1990/02. dönemde 35 günlük çalışmasının 1 günü, 1990/03. dönemde 48 günlük çalışmasının 2 günü, 1991/01. dönemde 55 günlük çalışmasının 2 günü, 1992/01. dönemde 51 günlük çalışmasının 2 günü, 1992/02. dönemde 27 günlük çalışmasının 1 günü, 1992/03. dönemde 18 günlük çalışmasının 18 günü, 1993/03. dönemde 12 günluük çalışmasının 1 günü,1994/01. dönemde 55 günlük çalışmasının 4 günü, 1994/02. dönemde 12 günlük çalışmasının 1 günü, 1994/03. dönemde 14 günlük çalışmasının 1 günü, 1995/01. dönemde 60 günlük çalışmasının 4 günü, 1995/02. dönemde 15 günlük çalışmasının 1 günü, 1996/01. dönemde 60 günlük çalışmasının 3 günü, 1996/02. dönemde 20 günlük çalışmasının 1 günü, 1997/02. dönemde 18 günlük çalışmasının 1 günü, 1998/01. dönemde 61 günlük çalışmasının 3 günü, 1998/02 dönemde 20 gunluk çalışmasının 1 günü, 1999/01. dönemde 51 günlük çalışmasının 3 günü, 1999/02. dönemde 25 günlük çalışmasının 2 günü, 2000/01. dönemde 52 günlük çalışmasının 2 günü, 2000/02. dönemde 27 günlük çalışmasının 2 günü, 2001/01. dönemde 53 günlük çalışmasının 3 günü, 2010/06. dönemde 21 günlük çalışmasının 1 günü Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine;

2-18.03.2022 tarihli bilirkişi raporunun karara ek sayılmasına, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil kurum aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tanık beyanları arasında çelişkilerin olduğunu, davacının davasını ispatlayamadığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğini, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdine değil, statü hukukuna dayandığını, Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi, 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu inci maddeleridir.

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekili ile davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

İnceleme konusu dosyada; Mahkemece hükme dayanak kılınan bilirkişi raporunda; dosyaya celp edilen kurs çizelgeleri, ek ders puantaj kayıtları ve ücret bordroları nazarında her bir 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün sayılması suretiyle hesaplama yapılarak davacının talebine konu dönemde 99 günlük hizmetinin Kuruma bildirilmediğine yönelik yapılan tespit doğrultusunda karar verilmişse de, davacı yanın talebinin 26.10.1987-21.06.2010 tarihleri arasındaki aralıksız çalışmalarının tespitine yönelik olmasına göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi ile

-Mahkeme kararının (1) numaralı bendinde yer alan "davanın kabulüne" ibaresinin silinerek "davanın kısmen kabulüne" ibaresinin yazılmasına,

- Bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına yönelik (2) numaralı bendin silinmesine,

-(4) no'lu bentten sonra gelmek üzere, yeni bir bent eklenmek suretiyle "Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine," ibaresinin yazılmasına

-Yargılama giderlerine ilişkin olarak (5) no'lu bendin silinerek yerine "Davacı tarafça bozma öncesi karşılanan 251,60 TL yargılama gideri ve bozma sonrası karşılanan 167,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 418,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red durumuna göre 209,30 TL' sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına" ibaresinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.