YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3384 E.  ,  2024/4717 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1643 E., 2023/1928 K.
KARAR : Ret-Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/256 E., 2019/261 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas ücretin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflar ve fer'î müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ve fer'î müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.04.2023 tarih 2022/10-1066-2023/301 sayılı ilamı ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 03.10.2023 tarihli ek karar ile davalılar vekillerinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili ve ek kararla birlikte davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıların iş yerinde kesintisiz çalışmasına rağmen işverence bildirilmeyen 01.01.2013 - 26.05.2017 tarihleri arasındaki kesintisiz çalışmasının tespiti ile 01.01.2013 - 26.05.2017 tarihleri arasındaki ücretinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
1. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin işlettiği ... plakalı araçta 02.06.2011 - 01.08.2012 tarihleri arasında 14 ay çalıştığını ve ayrıldığını, sonra tekrar 24.10.2014 - 30.11.2014 tarihleri arasında çalıştığını, kesintisiz çalışmanın söz konusu olmadığını, davacının değişik araçlarda da yedek şoför olarak çalıştığını, bu durumun kesilen trafik cezalarından da anlaşılabileceğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2019 tarihli 2018/256 E., 2019/261 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalılara ait ... plakalı minibüs iş yerinde 01.01.2013 – 26.05.2017 tarihleri arasında kısa vadeli sigorta kolları kapsamında asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1. İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; İlk Derece Mahkemesi tarafından İzmir Minibüsçüler Odasına ve ilgili diğer kurumlara müzekkere yazılarak dolmuş şoförlüğüne ilişkin emsal ücret araştırması yapılması gerekirken, müvekkilinin maaşının asgari ücret üzerinden kabul edilmesinin hakkaniyet aykırı olduğunu, emsal ücret araştırılması yapılması yönündeki taleplerinin dikkate alınmadığını, günlük hasılat üzerinden yüzdelik kazanç elde edilen bir serbest meslek kolunda da, aylık kazancın yazılı delille ispatlanmasının beklenebilecek bir durum olmadığını, tanık beyanları dikkate alındığında müvekkilinin aldığı maaşın asgari ücretin üzerinde bir miktara denk geldiğinin anlaşıldığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, müvekkilinin yaptığı işin nitelikleri ve işleyişinin hayatın olağan akışı çerçevesinde ele alınmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.İstinaf yoluna başvuran davalılar vekili, tanık beyanlarının tamamının dikkate alınmadığını, bildirdikleri tanıkların SGK kayıtları ile ifadelerin uyuştuğunu, davacı tanıklarının beyanları ile SGK kayıtlarının uyuşmadığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3.İstinaf yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili, eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, müvekkili Kurumun dava açmasına sebebiyet vermediğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 09.11.2021 tarihli 2019/1651 E., 2021/1727 K. sayılı ile davacının dava açmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesine dayalı olarak, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 23.03.2022 tarihli 2022/911 E., 2022/4207 K. sayılı kararı ile davacının bildirim yapılamayan dönemlerdeki çalışmalarının tespitini istemekte hukuki yararının bulunduğu gerekçesine dayalı olarak karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyulmayarak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin 15.06.2022 tarihli 2022/1093 Esas 2022/1373 Karar sayılı ilamıyla direnme kararı verilmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.04.2023 gün, E.2022/10-1066, K. 2023/301 sayılı kararıyla; 01.03.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacının 01.01.2013-26.05.2017 tarihleri arasında davalılara ait iş yerinde geçtiğini iddia ettiği hizmetlerinin ve prime esas kazancının tespitine ilişkin dava açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunduğu gerekçesine dayalı olarak direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalılara ait ... plakalı minibüs iş yerinde 01.01.2013 – 26.05.2017 tarihleri arasında kısa vadeli sigorta kolları kapsamında asgari ücretle 1585 gün çalışmasının 24.10.2014 - 30.11.2014 tarihleri arasındaki 38 günlük kısmının SGK Başkanlığına bildirildiği; 1547 günlük kısmının bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın kötü niyetle, haksız kazanç sağlamak amacıyla açıldığını, davacı tarafından kesin kanıt sunulmadığını ileri sürümüştür. Mahkemenin ek kararına yönelik olarak ise; eldeki davanın adli tatile tabi olduğu, süresinde temyiz yoluna başvurduklarını belirterek ek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci, 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kararın ve ek kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.