YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3362 E.  ,  2024/3636 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1579 E., 2023/2617 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 62. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/357 E., 2022/74 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının müteveffa eşi ...'dan dul aylığı almakta iken vefat eden babası ...'den yetim aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, talebin Kurum tarafından reddedildiğini, işlemin düzeltilmesi için yeniden başvuru yapıldığını, taleplerinin yine reddedildiğini, Kurum işleminin yerinde olmadığını, her iki taraf aylığın farklı statüde olduğunu, davacının her iki aylığa da hak kazandığını belirterek davacıya babası ...'den 4/b kapsamında yetim aylığı bağlanmasını, 17.03.2021 tarihinden itibaren birikmiş aylıkların yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince davacıya babasından yetim aylığı bağlanmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince " 1-Davacının davasının kabulü ile
Davacıya 29.04.1987 tarihinde vefat eden ve 5510 Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı alan babası ...'den yetim aylığı bağlanmasına ve 17.03.2021 tarihininden itibaren ödenmeyen yetim aylıklarının her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumca davacıya ödenmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin mevzuata ve hukuka uygun olduğunu, Yerel Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda davacının 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan eşinin 12.10.2020 tarihinde vefat ettiği, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan babasının ise 29.04.1987 tarihinde vefat ettiği, eşinin vefatı üzerine davacıya ölüm aylığı bağlandığı, davacınını vefat eden babasından da aylık bağlanmasını talep ettiği, bu talebinin Kurumca reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 54/5 inci bendinde düzenlenmiştir. 5 inci Bende göre (Değişik: 17/4/2008-5754/34 md.) Hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden yada ana ve/veya babasından aylık bağlanacağını düzenlemiştir.

Madde metnine göre göre eş yada ana veya babadan aylık bağlanmasına hak kazanıldığında bu aylıklardan birinin bağlanacağı açıkça belirtilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/10-1179 E., 2023/207 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere, hak sahibine ilişkin koşulların hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının eşinin 01.10.2008 tarihinden sonra vefat ettiği, babasından dolayı ölüm aylığı alma açısından hakkı doğuran olayın eşin vefatı olduğu ve babasından dolayı hak sahibi sıfatını eşinin ölümü ile kazandığı, bu nedenle eşinin ölüm tarihinde yürürlükte olan ve uygulanması gereken 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 üncü maddelerindeki düzenlemelere göre davacıya hem eşinden hem de babasından dolayı ayrı ayrı ölüm aylığı bağlanması mümkün olmayıp davacının çift aylığa hak kazanmasına olanak bulunmamaktadır." gerekçesiyle "1-Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne,

Ankara 62. İş Mahkemesinin 2021/357 E., 2022/74 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2) Davanın reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle; 2925 sayılı Kanun'un ölüm sigortasından aylık bağlama şartlarını düzenleyen 26 ncı maddesinin yürürlükte olması nedeniyle her iki aylığın farklı statüde değerlendirilmesi ve Kanun'un 54 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmaması sonucu her iki aylığında tamdan ödeneceğini, müvekkilinin manevi acı içinde olduğu dönemde, hak edilen yetim aylığının bağlanmamasının kendisini ekonomik sıkıntı içine sokabileceğinden, tesis edilen işlemin Anayasal ilkelerle bağdaşmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 54 ncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.