YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3351 E.  ,  2024/4844 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1539 E., 2023/2491 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/283 E., 2022/110 K.

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylıkların tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının rahatsızlığından dolayı Yunus ... Devlet Hastanesi tarafından 12.09.2017 tarihli raporda %42 engel oranı belirlendiği, davalı 21.12.2018 tarihli işlemi ile davacıya ödenen aylığın kesildiği ve geriye dönük olarak yersiz ödeme gerekçesiyle 42.784,55 TL'nin geri istenildiği, söz konusu iade talebine ilişkin yapılan itirazın davalı Kurumca reddedildiği, davalı Kurumun 12.09.2018 tarihli ve 11731588 sayılı ESOGÜ sevk yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği iddiasıyla Kurum tarafından yapılan işlemlerin iptaline, yapılan kesintilerin ise iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya 01.12.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığının tahsis edildiği, davalı tarafça yapılan soruşturma neticesinde, davacı kontrol muayenesine tabi tutulduğu, davacının kontrol muayenesine gitmediği, bu nedenle 21.12.2018 tarihi itibariyle yaşlılık aylığının durdurulduğu, Aralık 2018 ile Kasım 2019 dönemleri arası yersiz olarak ödendiği belirtilen toplam 44.784,55 TL tutarında borç tahakkuk ettirildiği, davalı tarafça yapılan işlemin hukuka uygun olarak yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacı tarafın iddia ve savunmasında belirttiği üzere 12.09.2017 tarihli sevk yazısının tebliğ edilmesinden sonra 21.11.2018 - 12.12.2018 - 24.01.2019 - 25.01.2019 tarihlerinde randevuların alındığı, davacının vergi indiriminden dolayı aylık almakta iken yaş nedeniyle de emekli olabileceği kanaati ile Kuruma dilekçe verdiği, Kurumun 12.10.2017 tarihli aylık bağlama kararının üzerine Kurumca "aylığınız devam etmektedir, kontrolünüz kaldırılmıştır." şeklinde not düşülerek fotokopili nüshasının davacıya verildiğinin Kurumun dosyaya sunduğu müzekkere cevabından da anlaşıldığı, bunun üzerine Kurumun yönlendirmesi nedeni ile davacı tarafın randevularına gitmediği ve bu nedenle sevk yazısına istinaden sağlık kurulu raporunun düzenlenmediği, Kurumun yazılı bildiriminde belirtilen tarihten sonraki ödeme dönemi başına kadar kabul edilebilir bir özrü olmadığı halde kontrol muayenesi yaptırmama durumunun söz konusu olmadığı, 12.09.2017 tarihli sağlık kurulu raporundaki %42 engel oranının 02.12.2019 tarihli sağlık kurulu raporunda da tespit edildiği üzere aylığın durdurulduğu ve yersiz ödeme çıkarılan 21.12.2018 ile 2019/Kasım ayı tarihleri itibariyle de devam ettiği, açıklanan nedenlerle davalı Kurum tarafından davacının aylığının kesilmesi, durdurulması ve borç tahakkukuna dair 11.11.2019 tarih ve 17703852 sayılı işlemi yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile Kurumun aylığın kesilmesine, durdurulmasına ve borç tahakkukuna dair 11.11.2019 tarih ve 17703852 sayılı işleminin iptaline, iptaline karar verilen Kurum işlemi nedeniyle davacıdan yersiz ödeme gerekçesiyle yapılan tahsilatların ve kesintilerin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, eksik inceleme ve araştırma yapıldığı, Kurumca yapılan işlemlerde hata bulunmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesine göre vergi indiriminden yararlanan ve %43 engelli olan davacıya Aralık/2013 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı ve Eylül/2018 tarihi itibariyle kontrol kaydı konulduğu, davacının maluliyetinin belirlenmesi yönünde kontrole gitmemesi üzerine Kurum tarafından davacının aylığının Aralık/2018 tarihi itibariyle kesildiği, davacının Kasım/2019 tarihinde yaptırdığı kontrol sonucu maluliyetin %42 olarak belirlendiği ve Kurum tarafından davacının yaşlılık aylığının yeniden bağlandığı, davacıya 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında bulunması nedeniyle yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum tarafından her ne kadar davacının aylığı kontrole gitmediği gerekçesiyle kesilmiş ise de, daha sonra yapılan muayenesinde ilgili kanun kapsamındaki maluliyetinin devam ettiği sağlık raporuyla ... olup, davanın kabulüne yönelik Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylıkların tahsili davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun Geçici 87 ve 60 ıncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.