YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3350 E.  ,  2024/4165 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1484 E., 2023/2473 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/2629 E., 2022/203 K.

Taraflar arasındaki aidiyet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 1966 yılında 261842-34 sicil numaralı ... Plastik adında bir firmada çalıştığını, bu çalışması nedeniyle müvekkilinin 60 günlük SSK hizmeti bulunduğunu, ancak çalıştığı bu süre Sosyal Güvenlik Kurumunun sisteminde görülmediğini, sigortalı olarak hizmet verdiği söz konusu sürenin tespiti için SGK'ya başvuru sonucu gelen cevapta; “Müvekkilimin bilgisayar kayıtlarında sigorta sicil numarasının tespit edilemediği ve sözkonusu işyerinde geçen 1966 yılı çalışmalarının hangi ...'e ait olduğunun tespit edilemediği” belirtildiğini, müvekkilinin 1966'daki çalışması nedeniyle Lastik-İş Sendikasında kaydı bulunduğunu, ayrıca çalıştığı döneme ilişkin tanıkları da mevcut olduğunu, müvekkilinin elinde çalıştığı döneme ait herhangi bir belge bulunmamakta olup sigorta sicil numarası da bilinmediğini belirterek, davacının 261842-34 sicil numaralı işyerinde 1966 yılı 2 nci ve 3 üncü dönemde çalıştığı 60 günlük çalışma süresinin müvekkili ...'e ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... SGKB Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından Mahkemeye yazılan 10.05.2021 tarih ve 24842419 sayılı yazısı ve eklerinin tetkikinde; Kurum kayıtlarının incelenmesinde 40817114590 T.C. Kimlik numaralı ...'in 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine tabi sigortalılığının bulunmadığının tespit edildiği, diğer ... T.C. kimlik numaralı ...'e ait hizmet dökümünün yazı ekinde gönderildiğinin bildirildiği, yazı eki ...'e ait hizmet dökümünün tetkikinde; 1966 yılı yönünden herhangi bir sigortalılık kaydının bulunmadığı, İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından Mahkemeye yazılanı 01.06.2017 tarih ve 6883527 sayılı yazısı ve eklerinin tetkikinde; ... T.C. Kimlik, ... (4/b) sigorta sicil numaralı ... hakkında bahsi geçen 261842.34 dosya sicil numaralı ... Plastik işyerine ait 1966/2-3 dönem bordrosunun arşivden istenildiği, 1965-1970 yılları arasında işyeri bordro bilgisinin yazı ekinde gönderildiğinin bildirildiği, Yazı eki belgelerin incelenmesinde; a) Bordro Talep formunda; İşyeri sicil numarası 261842, işyeri unvanı ... Plastik, Sigortalı sicil numarası ... (4/b), Sigortalının adı soyadı ..., talep edilen dönemler 03.02.1966 denilerek, Kalemle; 261842 sicilli dosya yok, Kurtköy Arşiv Birimi 1965 arası 1970 bordro verilmemiştir. Kurtköy Arşiv Birimi 1965 ve 1970 arası bordro verilmemiştir denildiği,

Davacıya ait hizmet döküm cetvelinin yer aldığı, Hizmet döküm cetvelinin ön raporda değerlendirildiği gibi, 18.07.2014 tarihinde 4b olarak sigortalı hizmet kaydının bulunduğu, 2014/10 dönem itibarı ile son bulduğu belirlenmiştir.

SGKB İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından davacıya hitaben yazılan 10.07.2014 tarih ve 4819427 sayılı yazısının tetkikinde; ... T.C. Kimlik numaralı baba adı Yonus Ortaköy 1948 doğumlu ...'in bilgisayar kayıtlarında sigorta sicil numarasının tespit edilemediği, 261842-34 sicil sayılı işyerinde geçen 1966 yılı çalışmalarının hangi ...'e ait olduğunun tespit edilemediği, sigorta sicil numarası ve varsa bilgi ve belgelerin gönderilmesi halinde gerekli tespiti yapılacağının bildirildiği,

Davacı vekili tarafından 10.06.2015 havale tarihli dilekçesi ekinde sunulan bordo işyeri sorgulama çıktısının tetkikinde; işyeri sicil numarasının 2 26184 34 olduğu, olarak belirtildiği saptanmıştır.

İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezinin 09.12.2014 tarih ve 17930736 sayılı yazısı ve eklerinin tetkikinde; ... hakkında 1966 2. ve 3. dönem bordrolarının yazı ekinde gönderildiğinin bildirildiği, yazı eki belgelerin incelenmesinde; 340000261842 sicil nolu işyerine ait bordro işyeri sorgulamasında 1966 2. ve 3. döneme ait sigorta bilgilerinin bulunduğu, işyerinde 1966 yılı 2. ve 3. dönemde 15 işçiye ait bilgilerin bulunduğu, İşçilerin tamamının giriş ve çıkış tarihleri O olarak gösterildiği, davacı ...'in sicil numarasının 11111111111 olarak gösterildiği, 1966 2. dönemde 30 gün karşılığı kazancının 384, 3. Dönemde 30 gün karşılığı kazancının 462 olarak gösterildiği,

... İstanbul Sosyal Güvenlik İl müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından, ... Sosyal Güvenlik Merkezine yazılan; 09.12.2014 tarih ve 17930736 sayılı yazısı ekinde yer alan, 1966 Yılı 2.ve 3. dönem dönem bordrolarında; toplam 15 sigortalı isminin yer aldığı, davacının da anılan listenin 14. Sırasında yer aldığı, davacı yönünden 1966-2. dönemden 30 gün, 3. dönemden 30 gün sigortalı gün sayılarının yer aldığı, işe giriş çıkış tarihlerinin yer almadığı, Prime esas kazancının 1966-2 dönemde 384TL, 3. dönemde ise 462 TL, olarak gösterildiği, davacının dava dışı ... Plastik unvanlı, 26134-2.34 iş yeri sicil nolu iş yerinde 1966 yılında 2. döneminde 30 gün, 3. döneminde 30 gün olmak üzere davalı kuruma bordroları sunulduğundan, davacıya verilen cevabi yazılarla birlikte kayıtları doğru verilerle tutmakla yükümlü bulunan davalı kurumun davacının sigorta sicil nosunu 1000000 olarak belirtmesinde davacıya yüklenilecek kusurluluk halinin bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava dışı 26184-2.34 sicil numaralı ... Plastik adlı iş yerinde 1966 2. Dönemdeki 30 gün , 1966 yılı 3. Dönemdeki 30 gün süresince çalışan ... adlı kişinin davacı olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle;
"Davacının davasının kabulü ile

Dava dışı 26184-2.34 sicil numaralı ... Plastik adlı iş yerinde 1966 2. dönemdeki 30 gün , 1966 yılı 3. dönemdeki 30 gün süresince çalışan ... adlı kişinin davacı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece yeterli inceleme yapılmadığını, dava sübut bulmadan karara bağlandığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava dışı 26184-2.34 sicil numaralı ... Plastik adlı iş yerinde 1966 2. dönemdeki 30 gün, 1966 yılı 3. dönemdeki 30 gün için ... adına kuruma bildirim yapıldığı, dönem bodrolarında ... isminin 1111111111 sicil numarası ile belirtildiği, aynı bordrolarda Hacı Er isimli kişinin de 1111111112 sicil numaralı gösterildiği, bu şekilde bordrolardaki 5 kişinin 11111111111 sonuna 1, 2, 3, 4, 5 eklenerek belirtildikleri, davacının kuruma başvurusunun hizmetlerin hangi ...’e ait olduğunun tespit edilemediği gerekçesi ile kabul edilmediği, davacının yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının getirtildiği, 02.08.1966 tarihinde çıkış kaydı bulunduğu, Kurumun bordrolarda geçen kişilerden sadece ...’in TC kimlik numarasına ulaşılabildiğini bildirdiği, onun da vefat nedeniyle dinlenemediği, dinlenen ve çalışması doğrulanan tanığın davacıyı tanımadığı, davacı tanıklarının iddiayı doğruladıkları anlaşılmaktadır.
Somut olayda, her ne kadar ... adına yapılan bildirimleri Kurum kime ait olduğunu belirleyemediği gerekçesiyle davacı adına mal etmemiş ise de Kurumun hizmet bildirim tarihinde hizmet bildirilen kişilere ait doğru sigorta sicil numaralarını kayıtlara işlemediği, davacı dışında da aynı şekilde işlem yapılan çalışanlar olduğu, dinlenen tanık beyanları, yurda giriş çıkış kayıtları, dosyadaki diğer bilgi ve belgelere göre bildirimlerin davacıya ait olduğu görülmektedir.

Bu nedenlerle, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aidiyet tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Dava, aidiyet tespiti istemine ilişkin olup, bu tür davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme
Eldeki dava, aidiyet tespitine ilişkin olup Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın eksik araştırma ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Somut davada, davacı ... Plastik ... işyerinden verilen dönem bordrolarında adı geçen ...'in kendisi olduğunu iddia etmiş ve dava kabul edilmişse de yapılan araştırma yetersizdir. Davacının işyeri sicil dosyası, işe giriş bildirgesi olup olmadığı, imzalı ve fotoğraflı ise işe imza ve fotoğraf incelemesi yaptırılmalı, dava dışı işverenin Kurumda bulunan işyeri sicil dosyası ile bu işyerinden yapılan yerel denetim varsa tutanak ve raporları celbedilmeli, bordro tanıkları dinlenilmeli ve tanıkların bordrolarda adı geçen ... ile davacının aynı kişi olup olmadığı hususunda beyanı alınmalıdır. Kurumdan ... adlı sigortalı olup olmadığı varsa sicil dosyası celbedilmeli, Nüfus Müdürlüğü'nden diğer ...'ler araştırılarak bu bildirilen çalışmaların kime ait olduğu hususu net olarak ortaya konularak karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.