YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3319 E.  ,  2024/4312 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1943 E., 2023/2166 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Seydişehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/74 E., 2023/59 K.

Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline maluliyet aylığı bağlanması talebinin reddi yönündeki Kurum işleminin iptali ile maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, bu tarihten itibaren birikmiş aylıkların yasal faiz ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın Kurum'a başvurusu üzerine önce Kurum sağlık kurulundan daha sonra davacının itirazı üzerine Yüksek Sağlık Kurulundan tekrar rapor aldırılmış olduğunu, verilen her iki raporda da davacının çalışma gücünün %60'ını kaybetmediğinin tespiti yapıldığından davacının taleplerinin reddedildiğini, Kurum'un bir kamu kurumu olup yasalarda ve yönetmeliklerde belirlenen mevzuata göre işlem yapmakta olduğunu, bu anlamda yapmış olduğu işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "Davanın kabulü ile

Davacı ...'nun maluliyet oranının %60 olduğunun tespiti ile davacının 15.12.2020 tarihini takip eden ay başından itibaren 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi gereğince malüllük aylığına hak kazandığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin maluliyeti başlangıç tarihinin Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 15.12.2020 tarihli engelli sağlık kurulu raporu tarihi olarak kabul edildiği, maluliyetinin başlangıcının Kurum'a başvuru tarihi olan 25.09.2019 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, müvekkilinin Kurum'a başvurusu ve Kurumca talebinin reddi kararından sonra Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz ettiği, müvekkilinin kusuru olmaksızın maluliyet oranın eksik ve hatalı olarak hesaplanmasını kabul etmedikleri gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava tarihinde davacının maluliyetinin yasal sınır olan %60 seviyesinde olmadığı, %60 maluliyetinin 15.12.2020 tarihinden başladığı belirtilmişken bu yeni ve dava tarihinden sonra oluşan durumdan dolayı Kurumun sorumlu tutulmayacağı, Mahkeme incelemesi esnasında ortaya çıkan bu yeni maluliyete dair raporlar ile Kuruma yeniden müracaat edilmesi gerektiği, 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile değişik 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesi kapsamında dava açılmadan önce Kurum'a müracaat edilmesi zorunluluğu kapsamında olduğu, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Konya SGK Kurum Sağlık Kurulunca düzenlenen 13.11.2019 tarih ve 20194201674 sayılı raporunda, davacının çalışma gücünün en az %60’nı kaybetmediğine karar verildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 16.12.2019 tarih ve 2019/22129 sayılı kararında; davacının çalışma gücünün en az %60’nı kaybetmediğinin belirlendiği, Adli Tıp Kurumu Adli Tıp Üçüncü İhtisas Kurulunun 12.07.2021 tarih ve 12531 kararı ile 03.08.2013 tarihli, 28727 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin C1-A maddesi gereğince çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)'ını kaybetmiş olduğunun, malul sayılması gerektiğinin, mevcut belgelere göre maluliyetinin kurulda muayene edildiği 10.02.2021 tarihinden başladığının, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun belirtildiği, S.S. Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulu raporu arasında oluşan çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurulu İkinci Üst Kurulu'na gönderildiği, Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulunun 23.06.2022 tarih ve 1487 sayılı kararı ile davacının, 03.08.2013 tarihli, 28727 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nin C1-A maddesi gereğince çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)'ını kaybetmiş olduğunun, malul sayılması gerektiğinin, maluliyetinin Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin raporunun düzenlendiği 15.12.2020 tarihinden başladığının, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun belirlendiği, Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulunun 26.01.2023 tarih ve 243 sayılı kararı ile davacının, 28.09.2021 tarih ve 31612 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nin C1-A maddesi gereğince çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)'ını kaybetmiş olduğunun, malul sayılması gerektiğinin, maluliyetinin Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 15.12.2020 tarihli engelli sağlık kurulu raporu tarihinden itibaren başladığının, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun belirlendiği, böylelikle davacının maluliyet oranları yönünden düzenlenen raporlar arasındaki çelişkinin giderilmiş olduğu, 5510 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi uyarınca, tahsis talep tarihi itibariyle davacının on yılı aşkın süredir sigortalı olduğu ve toplam olarak 1800 günü aşkın malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödemesinde bulunduğu, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı..." gerekçesiyle istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Maluliyetin başladığı tarihe ilişkin davacının talebi ile İlk Derece Mahkemesinin kabul ettiği tarih dikkate alındığında, davanın kısmen kabul edildiği belirgin olup yargılama giderlerinin buna göre paylaştırılması gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının tamamı silinerek yerine,

"Davanın kısmen kabulü ile

Davacı ...'nun maluliyet oranının %60 olduğunun tespiti ile davacının 15.12.2020 tarihini takip eden ay başından itibaren 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi gereğince malüllük aylığına hak kazandığının tespitine

1-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

2-Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL Başvurma Harcı, 54,40 TL Peşin Harç olmak üzere toplam 108,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan posta, masraf ve diğer giderler olmak üzere toplam 1.446,90 TL yargılama giderinin 723,45 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı Kurum tarafından yapılan 5.369,00 TL yargılama giderinin 2.684,50 TL sinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine, geri kalan kısmın davalı Kurum üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, 9.200,00 TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine

6-6100 sayılı HMK'nun 302/4 üncü ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203 üncü maddeleri uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip dizi listesine bağlanmasına,

7-6100 sayılı HMK 120 ve 333 üncü maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde, taraflarca numarası bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06.04.2023" ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.