YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3308 E.  ,  2024/3972 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/617 E., 2023/2987 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/302 E., 2022/5 K.

Taraflar arasındaki kesilen ölüm aylığının bağlanması, menfi tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacının, 4/b sigortalısı olup 1989 yılında ölen eşi üzerinden 01.04.2018 tarihinden itibaren dul aylığı aldığını, 03.03.2018 tarihinde ölen Bağ-Kur sigortalısı babasından da yetim aylığı aldığını, Kurumun 01.04.2018 atrihinde 4/a kapsamında aldığı yetim aylığını iptal edip yersiz ödeme adı altında borç çıkarttığını beyan ederek babasından ölüm aylığına hak kazandığının tespitine, kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanmasına ve Kuruma borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili, 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi kapsamında davacıya çift aylık bağlanamayacağını, ancak baba ve eşten tercih edilen aylığın bağlanabileceğini, davacının eşinden 4/a kapsamında aylık alması nedeniyle 4/b kapsamında babasından aldığı aylık kesilerek 24.12.2019 tarihli yazı ile 20.683,70 TL tutarında borç bildirildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi kapsamında borca faiz tahakkuk ettirilmediğini, aylıklarının %25'i oranında kesinti yapılarak tahsil işlemine başlandığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince "Davanın kabulü ile
Davacının vefat eden babasından dolayı davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesi işleminin iptaline, kesilen yetim aylığının kesilme tarihi itibarı ile yeniden bağlanmasına, yersiz ödeme adı altında tahakkuk ettirilen alacaktan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, ölüm aylığından kesilen miktarların kesildiği tarihlerden itibaren yasal faiz uygulanmak sureti ile davacıya iadesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının hem eşinden hem de babasından dolayı maaş talebinin 2018 yılı olması nedeniyle maaş bağlanır iken uygulanacak hükümlerin 5510 sayılı Kanun hükümleri olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesine göre eş ve baba üzerinden çift aylık bağlanamayacağını, yersiz ödenmiş olan ölüm aylığının geri alınması için ise 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesine göre işlem yapıldığını, Kurum tarafından yasal mevzuat kapsamında yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının babası üzerinden hak sahipliği sıfatının eşinin vefat ettiği 03.03.2018 tarihinde kazanıldığı ve bu tarihte yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle; uygulanması gereken yasal mevzuatın 1479 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri olması gerektiğini, hakkın doğum tarihinin 1989 yılı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 54 ncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.