YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3304 E.  ,  2024/4210 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3098 E., 2023/3014 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/794 E., 2023/203 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkili ...'nin davalı işveren bünyesinde 13.04.2004-02.04.2013 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkilinin davalı işyerinde 1.600,00 USD net maaş ile çalışmasına rağmen sigorta

primlerinin asgari ücret üzerinden gösterildiği, davalı aleyhine açılan işçilik alacakları davasında müvekkilinin ücretinin belirttikleri miktar olarak kabul edildiğini belirterek prime esas kazancının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Trek Turizm San. ve Tic. A.Ş. vekili davacıya müvekkil firmada çalıştığı süre boyunca maaşlarının eksiksiz olarak ödenmiş ve sigorta primleri de bu miktarlar üzerinden Kuruma bildirilmiş olduğunu, söz konusu durumun aksinin ispatı külfetinin davacıya düştüğünü, bunu da yazılı deliller veya bordro tanıkları vasıtasıyla gerçekleştirebileceğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, 506 ve 5510 sayılı Kanun düzenlemeleri gereği gerçek ücretin ise aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatının mümkün olacağını, gerçek ücretin belgelerle somut olarak ortaya konulması zorunluluğu olduğunu, davacının işçilik alacaklarına yönelik olarak açılan Antalya 3. İş Mahkemesinin 2013/379 Esas sayılı dava dosyasında verilen kararın, müvekkili Kurumun anılan dava dosyasında taraf olmadığı için kesin delil niteliği bulunmadığını, davacının aylık ücretinin asgari ücretin üzerinde olduğu iddiasının yöntemince ve yazılı belgelerle ispatı gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverene ait iş yerinde çalıştığı 17.07.2004 - 02.04.2013 tarihleri arasındaki dönemde (2004 yılında aylık 1000 USD, 2005 ve 2006 yıllarında aylık 1500 USD ve 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ile 2013 yıllarında aylık 1600 USD ücret ile) 22.05.2023 tarihli bilirkişi raporunun ekindeki çizelgede Merkez Bankasınca belirlenen cari kur üzerinden hesaplandığı şekliyle SGK'ya bildirilmesi gereken sigorta primine esas kazanç tutarları üzerinden çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepler
Davalı Kurum vekili, davacının davalı şirkete karşı açmış olduğu işçilik alacağı talepli davasında müvekkili Kurumun taraf olmadığını bu nedenle davanın ispatı için tek başına yeterli olmayacağını, işçilik alacağı davasında alındığı iddia edilen ücretin iş bu davada da kabulünün mümkün olmadığını, mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme neticesinde verilen kararı kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 13.04.2004-02.04.2013 tarihleri arasındaki çalışmasına ilişkin prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinde belirtildiği üzere; hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

İnceleme konusu dosyada; davacı davalı iş yerinde geçen çalışmalarına ilişkin prime esas kazancının tespitini talep etmiş, aylık net 1.600 dolar ücretle çalıştığını belirtmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacının prime esas kazançları dolar olarak tespit edilmiş ve hükümde bilirkişi raporuna atıfta bulunulmuştur. Tespit edilen prime esas kazanç miktarlarının her ay yönünden ayrı ayrı Türk Lirası olarak hükümde belirtilmesi ve HMK 297 nci madde gereğince infaza elverişli bir şekilde karar verilmesi gerekirken yıllar itibariyle dolar üzerinden hüküm kurulması ve hükümde bilirkişi raporuna atıf yapılması yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.