YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3275 E.  ,  2024/3513 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2052 E., 2023/1419 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/443 E., 2022/307 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde 1996 yılı başından 31.05.2009 tarihine kadar müzisyen olarak aralıksız çalıştığı, emeklilik koşullarını tamamladığı düşüncesiyle Kuruma başvurduğundan bahse konu çalışmalarının işveren tarafından girdi-çıktı yapılmak suretiyle Kuruma eksik bildirildiği iddiasıyla davacının 1996 yılı başından 31.05.2009 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde aralıksız çalıştığının ve dava tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, kamu düzenine ilişkin davada fiili çalışmanın yöntemince ispat edilmesi gerektiği, davanın açılmasına Kurumun neden olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı, davacının 15.11.2001 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, 31.05.2009 tarihinde işten ayrıldığı, fiili çalışmanın ispat edilmesi gerektiği, davalı iş yerinin Turizm Bakanlığından izin alınan gazino, pavyon ve gece kulübü niteliğinde olduğu ve davacının müzisyen olduğu ve aylık 30 gün tam süreli çalışılan bir iş yeri olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; kesinleşen alacak davasındaki bilgi ve belgeler, dosyamızda dinlenen özellikle kaldırma kararından sonra dinlenen bordro tanıklarının beyanları davacının tespiti istenen ve Kuruma kısmi bildirim yapılan 01.01.1996 - 31.05.2009 tarihleri arasında davalı işyerinde bildirim yapılan süreler dışında da sürekli çalıştığını ortaya koyar, kanıtlar nitelikte bulunduğu; davaya konu tespiti istenen çalışmaların varlığını ispata yeterli bulunan, davacı ile aynı işyerinde, aynı dönemlerde, aynı işi yapmış bordro kayıtlı tanıkların beyanları, davalı iş yerinin uyuşmazlık konusu dönemde kanun kapsamında oluşu, işyerinin faaliyetinin kanun kapsamına alınacak işler niteliğinde olduğu, davacının tespite konu dönemde sigortalı olma vasfını taşıdığı, ayrıca tespite konu dönemde başkaca bir işyerinden bildirilmiş hizmetlerinin bulunmadığı da dikkate alınarak davacının davaya konu dönemlerde kuruma bildirim yapılmış süreler dışında da davalı işyerinden çalıştığının tespiti gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı; davacının bir diğer talebi dava tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti olup, bu hususta kaldırma kararından önce bilirkişi Av. ...'tan alınan rapora göre; 01.01.1996 - 31.05.2009 tarihleri arasında davalı işyerinde aralıksız geçen çalışma süresi dahilinde davacı ilk sigortalılık girişi olan 1977 yılı, 63 yaşı ve toplam sigortalılık prim gün sayısı şartlarını haiz olduğundan, dava tarihi olan 12.07.2017 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesine göre 25 yıl sigortalılık süresi, 5000 prim ödeme gün sayısı ve 44 yaş koşulunu yerine getirdiğinden yaşlılık aylığına hak kazandığı anlaşılmakla, davacıya dava açılış tarihini takip eden aybaşından itibaren (01.08.2017) yaşlılık aylığı bağlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, 01.01.1996 - 31.05.2009 tarihleri arasında 1018994 sicil numaralı davalıya ait iş yerinde kuruma bildirilen günler dışında davacının aralıksız çalıştığının tespitine, davacıya 01.08.2017 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışma iddiasını kesin olarak ispatlayamadığı, tanık beyanlarının davanın kabulüne yeterli olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı, sigortalılık başlangıcı yönünden sadece işe giriş bildirgesinin verilmesinin yeterli olmayacağının ve işçinin fiili çalışması bulunması gerektiğinin dikkate alınmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirkete ait 1018994 sicil sayılı iş yerinden 20.08.1995 - 02.12.1996, 15.03.1997 - 02.01.2000, 01.10.2000 - 18.05.2001, 05.11.2004 - 31.05.2009 tarihleri arasında ayda 30 günden az olacak şekilde davacı adına hizmet bildiriminde bulunulması; davacının, hüküm altına alınan tarihler arasında da anılan iş yerinde tam zamanlı, fiili ve kesintisiz olarak çalıştığının dinlenilen tanıkların beyanları ve dosyada mevcut diğer delillerle doğrulanması; dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının, hüküm altına alınan tarihler arasında da davalı şirkete ait iş yerinde hizmet akdi ilişkisine dayalı olarak ve sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalıştığının kanıtlandığı anlaşıldığından; İlk Derece Mahkemesince, davacının 01.01.1996 - 31.05.2009 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1018994 sicil sayılı iş yerinde Kuruma bildirilen günler dışında da aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı; davacının 22.10.2014 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin davalı Kurumca reddedilmiş olması, 01.01.1954 doğumlu davacıya 01.01.1977 olan sigortalılık başlangıç tarihine göre 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/B maddesi uyarınca 25 yıl, 44 yaş, 5000 gün şartlarını gerçekleştirmesi halinde yaşlılık aylığı bağlanabilecek olması, davacının tespit edilen sigortalılık süreleri ile birlikte toplam 5313 gün hizmeti bulunması ve böylece 01.08.2017 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının açıkça anlaşılması karşısında İlk Derece Mahkemesince verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 1996 - 31.05.2009 tarihleri arasındaki çalışmasının tam zamanlı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 ve Geçici 81, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.