YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3248 E.  ,  2024/4748 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1540 E., 2023/1746 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/448 E., 2023/35 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın, davalı ... ..A.Ş. ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... ..A.Ş. ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; müvekkilinin davalıya ait işyerinde çalışırken geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesiyle; müvekkili şirketin iş bu davada taraf sıfatı olmadığından öncelikle davanın husumet nedeniyle reddini, davacı işçinin ... tek Çelik İnş. Mak. İml. Taah. Nak. Hay. İth. Paz. San. Ltd. Şti. (... Tek) bünyesinde çalıştığını, müvekkili şirket ile arasında akdedilen bir sözleşme olmadığını, davacı işçinin müvekkili şirketin işyerinin bir kısmını kira yoluyla devrettiği şirkette işçi olarak çalıştığını, müvekkili şirketin asıl işveren olarak addedilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin işyerinde çalışacak işçileri seçme ... mevcut olmadığı gibi iş kazasının meydana gelmesinde de herhangi bir etkesi bulunmadığını, davacının bütün özlük veparasal haklarından hizmet sözleşmesinin tarafı olan diğer şirketin sorumlu olduğunu, meydana gelen olayda müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığı ve davacının maluliyet oranının sıfır olduğunun tazminat davasında tespit edildiğini, haksız ve yersiz açılan davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesiyle; görev, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafın iddia etmiş olduğu hususların yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın iddialarını ispatlaması gerektiğini, yaralanmanın iş kazası olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile davacının davalı ... Yapı Makinaları Endüstri A.Ş.'nin işyerinde çalışırken 28.04.2016 tarihinde çekiçle sol el baş parmağına vurup parmak ve bileğinin kırılması şeklindeki yaralanmasının iş kazası olduğunun tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... ..A.Ş. ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı şirket vekili istinaf başvurusunda; kaldırma kararına uygun hüküm tesis edilmediğini, müvekkili ile Yeni Biltek şirketi arasında asıl işveren taşeron ilişkisi bulunmadığını, davacının Yeni Biltek bünyesinde çalıştığını, müvekkili ile davacı arasında iş sözleşmesi akdedilmediğini, Yeni Biltek şirketi ile müvekkili şirket arasında atölye binası, konteyner ofis ile gezer köprü vincin kiralanmasına dair bir kira sözleşmesi akdedildiğini, düzenli olarak kira bedellerinin tahsil edildiğini, bu nedenle müvekkili yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı SGK vekili istinaf başvurusunda; Sincan Sosyal Güvenlik merkezi tarafından iş kazası iddiasının araştırıldığını, iş kazası bildiriminin, kaza nedeniyle jandarma tutanağının, kazalı ifadesinin ilk müracaat edilen sağlık kuruluşu tarafından düzenlenen adli raporun araştırıldığını ve kaza sonrası çalışamaz raporu dışında belge bulunmadığını, olayın iş kazası olduğunu doğrulayacak delil elde edilemediği halde, sadece tanık beyanlarına göre karar verildiğini ileri sürmüş ve mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Anonim şirket ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... ..A.Ş. ve davalı Kurum vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise Mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Yine aynı Kanun'un 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması, zorunludur.

2. Eldeki davada, hükmün gerekçesinde Anonim Şirket ile Limited Şirket arasındaki ilişkinin asıl ve alt işveren ilişkisi olduğu ve Anonim Şirketin üst işveren olduğunun tespit edilerek belirlenmesi karşısında, hüküm fıkrasında ise yalnızca Anonim Şirket nezdinde kabul kararı verilmesi hüküm, gerekçe çelişkisini doğurmuş olup isabetsiz bulunmuştur.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.