YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3243 E.  ,  2024/5008 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1486 E., 2023/1678 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Korkuteli 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/303 E., 2023/109 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı Kuruma Korkuteli Ziraat Odasındaki 1120 sicil numaralı ve 12.11.1990 tarihli kaydı nedeni ile 01.01.200 tarihi itibariyle kayıt olduğunu ve Ziraat Odasındaki kaydının halen devam ettiğini, 2926 sayılı Kanun uyarınca tarım sigortalılığı devam ederken diğer SGK kapsamına girmesi halinde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona ermesi gerektiği halde, davalı Kurumun Tarım Bağ-Kur siğortalılığını devam ettirmek suretiyle tarafına borç tahakkuk ettirerek borcun ödenmesi halinde hizmetlerinin Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilerek hizmet birleştirmesi yapılacağının ifade edildiğini, Sosyal Sigortalar kapsamında olmaları yasal bir zorunluluk olduğu halde davalı Kurum kaydını 28.02.2011 tarihine kadar devam ettirmek suretiyle adına borç çıkardığını, davalı Kurumdaki uygulamaların farklı tarihlerde belirtilen hususlarda farklı uygulandığını, zira 01.10.2008 tarihinden önce ve 6111 sayılı Kanun'dan sonra da sigortalılık Sosyal Sigortalar Kurumuna çalışmaya başlanılan tarih itibariyle sonlandırıldığını, davalı Kurumun bu uygulamaları nedeniyle 12.02.2009 tarihinden 28.02.2011 tarihleri arasında hem Bağ-Kur prim borcu istendiğini, hem de 12.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu tarihe kadar Sosyal Sigortalar Kurumuna prim ödemiş bulunduğunu belirterek, davalı Kurumun 10.04.2013 tarih ve 3152361 sayılı yazısının iptali 12.02.2009 tarihinden itibaren Sosyal Sigortalar Kurum kapsamında olduğunun tespiti ile 03.04.2013 tarihinden itibaren Sosyal Sigortalar Kurumundan tarafına maaş bağlanmasının tespiti, Bağ-Kur'daki hizmetlerinin Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesinin sağlanmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 06.12.1999 tarihinde Esenyurt Mahalle Muhtarlığından onaylı işe giriş bildirgesine istinaden 01.01.2000 tarihinden tescilinin yapıldığı, 26.04.2006 tarihli sigortalılık belgesi ile 12.11.1990 tarihinden başlayıp devam eden ziraat odası kaydı karne vize işlemi için getirildiğinde tespitinin yapıldığını, 5510 sayılı Kanun gereğince 01.10.2008-28.02.2011 tarihleri arasında önce başlayan sigortalılık geçerli olduğundan 12.11.1990 tarihinden aralıksız devam eden ziraat odası kaydının bulunması gerekçesi ile 01.01.2000 tarihinde başlatılan Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti süreleri 01.01.2000-28.02.2011 olarak tespit edildiğini, davacının 17.08.2012 tarihli dilekçesi ile çakışan günlere ait 4/1-a hizmet sürelerinin iptal edilip primlerinin aktarılmasını talep ettiği ve ilgili servisle yazışma 25.09.2012 tarih 16855602 sayıyla yapıldığını, işverenler servisinden tahsilatlarla ilgili herhangi bir yazı gelmediğini, 6111 sayılı Kanun kapsamında hizmet sürelerinin tespiti ile ilgili Ziraat Odasına yazı yazıldığını, bu yazının cevabı gelince 01.03.2011 sonrası hizmet tespitinin de ayrıca yapılacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Sosyal Güvenlik Kurumundan güncel hizmet prim cetveli ve borçlarını gösterir kayıtların celp edildiği, davacının bilirkişi raporunun düzenlendiği tarih olan 11.05.2020 tarihinde 37 gün eksik gün sayısının kaldığı, davacı tarafın Mahkemenin 2018/619 Esas sayılı dosyasının 08.02.2022 tarihli duruşmasında sunulan hizmet prim cetveline göre eksik kalan 37 günlük süreyi tamamladığı, 22.07.2022 tarihinde yeniden tahsis talepli olarak Kuruma başvurduğu anlaşıldığından, SGK'nın 10.04.2013 tarihli yazısının yazıldığı tarihte kanuna uygun olduğundan davacının iptali istemine dair talebinin reddine, davacının 12.02.2009 tarihinden itibarın çalıştığının tespitine ve güncel hizmet prim cetveline göre gün sayısını tamamladığı aydan sonraki aybaşı olan 01.01.2022 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığının anlaşıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulü kısmen reddine, davacının Sosyal Güvenlik Kurumunun 10.04.2013 tarihli yazısının iptali talebinin reddine, davacının 12.02.2009 tarihinden itibaren hizmetlerinin 4/1-a kapsamında geçerli olduğunun tespitine, davacının 01.01.2022 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum Başkanlığı istinaf dilekçesinde: tespit davalarının kamu düzenine yönelik olduğundan re’sen incelemeye tabi olduğunu, yargılama ve araştırma usullerinin tazminat davalarından farklı olup, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut, inandırıcı yazılı belgelerle, 5510 sayılı Kanun ve mülga 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9, 79/ 10 uncu maddeleri gereğince kanıtlanması ve bu inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini, usule ve hukuka uygun olan Kurum işlemleri sebebiyle, eksik ve hatalı inceleme yapan Mahkemece verilen kararın usul ve esas açısından hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Tarım Bağ-Kur'lu sayıldığı, bu nedenle çakışan 4/a sigortalılığının geçerliliğinin tespit edildiği, davada Tarım Bağ-Kur sigortalılığının prim ödeme durumu ve askıya alınmış olması sebebiyle çakışan sigortalılıktan söz edilemeyeceği, bu nedenle davacının 4/a sigortalısı sayılmasına ilişkin kararının yerinde olduğu, Kurumun davacıya 01.08.2022 tarihi itibarı ile yaşlılık aylığı bağladığı, davacının eksik sigortalı günlerini de tamamladığı buna göre 01.01.2022 tarihi itibarı ile aylığa hak kazandığı da tespit edildiği, İlk Derece Mahkemesinin bu konuda da verdiği kararın yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler özellikle Dairemiz geri çevirme kararı sonrası Kurum yazısı içeriği ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.