YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3223 E.  ,  2024/4091 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2121 E., 2024/302 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/152 E., 2022/134 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 21.12.1985-18.07.2017 tarihleri arasında 4/a ve 4/b kapsamında sigortalı olarak çalıştığını, 25 yıl sigortalılık süresi ve 49 yaşını ihmal etmesi, ayrıca 5300 gün üzerinde prim ödemiş olması sebebiyle 01.08.2017 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlandığını, daha sonra 2007 ve 2008 yıllarındaki 4/a kapsamında bir kısım primlerin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesi ile bağlanan yaşlılık aylığının 23.11.2019 tarihinde iptal edildiğini, oysa 21.12.1985-18.07.2017 tarihleri arasında geçen iptal işlemi dışında kalan 4/a kapsamındaki prim ödeme gün sayısının 4574 olup, 4/b kapsamındaki 730 günlük prim ödemesi ile birlikte 01.08.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanıldığını, 23.01.2020 tarihinde Kuruma başvuruda bulunulmuş ise de 10.03.2020 tarihli cevabi yazıda talebin reddedildiğini belirtilerek, aylığın iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ile 2829 sayılı Kanun'a göre 01.08.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, daha önce bağlanmış olan ve durdurulan yaşlılık aylıklarının 23.11.2019 tarihinden itibaren ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulü ile davacının 01.08.2017 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının 23.11.2019 tarihinden itibaren ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının hizmetlerinin iptal edildiğini, davacı 4-1(a) kapsamında 4574 günü olduğunu belirtse de, Sosyal Sigortalar Yönetmeliği gereğince 2002 yılı 3.dönem, 2005 yılı 12. ay, 2006 yılı 5. ve 12. ay, 2007 yılı, 5. ve 8. ay, 2008 yılı 12. ay, 2009 yılı 7. ve 8. ay, 2016 yılı 12. aylarda 30 günden fazla hizmetleri bulunduğundan, bu hizmetlerin 30 gün ile sınırlandırıldığını, davacının mevcut durumda 4-1(a) kapsamında 4562 günü olduğunu, 4-1(b) kapsamındaki 730 günü ile birlikte toplam prim gün sayısının 5292 gü olduğunu, ilk işe giriş tarihi olan 21.12.1985 tarihine göre 5300 prim gün sayısı olmadığından tarafına aylık bağlanamadığını, davacının 19.06.2020 tarihinde, 01.06.2018-01.12.2018 tarihleri arasında vergi kaydı devam ettiğinden Bağ-Kur prim borcunu ödeyip, 5300 gününü tamamlayarak emeklilik talebinde bulunduğunu ve 01.07.2020 tarihinden itibaren tekrar yaşlılık aylığı bağlandığını, dava açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini ve aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
Somut olay incelendiğinde, davacının çalışmasının geçtiği 1037569 sicil numaralı ... ... Ö.B.İ, 1037014 numaralı ... Akçapınar Ö.B.İ, 1036942 sicil numaralı ... ... Ö.B.İ, 1035597 sicil numaralı ... Saraç unvanlı işyerlerinde fiili çalışmasının olmadığının davalı Kurum denetmenlerince düzenlenen 17.06.2019 tarih ve 2019/SÖ/27 sayılı rapor ile değerlendirildiği, buna göre anılan işyerlerince davacı adına yapılan toplam 177 gün sigortalı bildirimlerinin iptal edilerek asıl çalışmasının geçtiği 1045182 sicil numaralı ... Toplu Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinden 17.09.2007-13.06.2008 tarihleri arasında tescil edilmesine karar verildiği, söz konusu bildirimlerin iptal edilerek sunulan puantaj kayıtlarına göre dava dışı şirkette geçen çalışma sürelerinin 164 gün olarak belirlenmesi karşısında davacının 4/a kapsamında bildirilen tüm hizmet süresinin 4572 günden 4562 gün sayısına düşmesi üzerine 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-f hükmü gereğince davacının aylık bağlama şartlarını kaybettiği, bu defa davacının 01.06.2018 tarihinde başlayan Bağ-Kur kaydına istinaden pirm borcunu ödeyerek 19.06.2020 tarihli tahsis talebine istinaden 01.07.2020 tarihinden itibaren yeniden aylık bağlandığı anlaşılmıştır.

Kurum işleminin iptali istemli olarak açılan işbu davada, Mahkemece, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin Geçici 35 inci maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak davacının aylık bağlanması için 8 günlük noksan prim gün sayısının askerlik borçlanması yaptırılarak tamamlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, söz konusu hüküm yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır. Zira hükme esas alınan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin davalı Kurumun kendi iç işleyişine ilişkin olduğu, normlar hiyerarşisi nazarında, belirtilen yönetmelik hükmünün kanuna aykırı olamayacağı belirgin olmakla, Mahkemece işin esasına girilip davacının iptal edilen çalışmalarının dosya kapsamı ve tanık beyanlarına göre geçerli olduğu, fiili ve eylemli çalışmasının bulunduğu, sadece davacının çalışmalarının başka işverenler nezdinde bildirilmiş olmasından dolayı Kurumca gerçek işveren yönünden tescilinin sağlandığı anlaşılmakla davacının iptal edilen 177 günlük çalışma süresinin geçerliliğinin bu kapsamda değerlendirilmesi ve davacının isteminin de buna göre belirlenmesi suretiyle karar verilmesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.