YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/321 E.  ,  2024/1939 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/58 E., 2022/524 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Telekom A.Ş. vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... PTT Müdürlüğünün Şehir içi Telefon Şebekesi Arıza Bakım Onarım iş yerinde 01.06.1991 tarihinden itibaren kesintisiz olarak çalışmaya başladığını, ancak davacının 1991 yılından 20 gün, 1992 yılından 282 gün, 1993 yılından 139 gün eksik hizmet bildirilmesi nedeniyle eksik prim yatırılması nedeniyle gerek tazminat alacağı, gerek işçi alacaklarının ve emekli aylıklarının eksik hesaplandığını beyan ederek ... PTT Müdürlüğünün bu haksız işleminin iptali ile davacının kesintisiz çalışmasının varlığı nedeniyle 1991 yılından 210 gün, 1992 yılından 360 gün, 1993 yılından 360 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 15.01.2013 havale tarihli dilekçesi ile PTT Genel Müdürlüğünün özelleştirilip Türk Telekominikasyon A.Ş.'ye devredildiğini, davacının bu kurumda da çalışmaya devam ettiğini, davacının özelleştirmeden önce de ... PTT Müdürlüğü Şehir içi telefon şebekesi arıza bakım onarım işinde çalıştığını, davacının davalı ... PTT Genel Müdürlüğüne bağlı ... İlçe PTT Müdürlüğünde kesintisiz olarak çalışmasına rağmen 1991 yılında 210 gün, 1992 yılında 360 gün, 1993 yılında 360 gün olmak üzere toplam 740 günlük bildirilmeyen kesintisiz çalışmanın tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kurumdaki şahsi dosyasının incelenmesinde diğer davalı 39130 31/01 sicil numaralı PTT Müdürlüğü Antakya iş yerinden 15.06.1991 tarihli işe giriş bildirgesinin verilerek 120 günlük çalışmanın bildirildiğini ve 14.10.1991 tarihinde işten çıktığı, 40081 31/01sicil numaralı Kırıkhan iş yerinden 15.10.1991 tarihli işe giriş bildirgesinin verilerek 71 günlük çalışmasının bildirilerek 25.11.1991 tarihinde işten çıktığı, 41403/31/01 sicil numaralı Antakya iş yerinden 27.04.1992 tarihli işe giriş bildirgesi verilerek 78 gün çalışmasının bildirildiği, 14.07.1992 tarihinde işten ayrıldığı, .../01 sicil numaralı ... iş yerinde ise 221 gün çalışmasının kuruma bildirildiğini, bu şekilde davacının PTT Müdürlüğündeki çalışmalarının Antakya, Kırıkhan ve ... iş yerlerinde çalıştığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını beyan ederek öncelikle yetki nedeniyle reddine karar verilmesini, davacının işe giriş bildirgesinin 15.06.1991 tarihinde verilmesi nedeniyle 01.06.1991-15.06.1991 yasal 5 yıllık süre içerisinde açılmadığından hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan PTT vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının husumeti kendilerine yönetemeyeceği 1994 yılında Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Türk Telekominasyon A.Ş. olarak ikiye bölündüğünü, davacının çalıştığı birimin kendileri ile ilgili olmadığını, davanın da 5 yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra açıldığını beyan ederek davanın husumet ve görev yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 11.03.2016 tarihli ve 2012/620 Esas, 2016/223 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalıya ait 39130 31/01 sicil numaralı iş yerinde 01.06.1991- 14.10.1991 tarihleri arasında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen günler ile mükerrer olmamak kaydıyla kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine, davacının davalıya ait ... sicil numaralı iş yerinde 26.12.1991-26.04.1992 tarihleri arasında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen günler ile mükerrer olmamak kaydıyla kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine, davacının davalıya ait ... sicil numaralı işyerinde 15.07.1992-31.12.1993 tarihleri arasında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen günler ile mükerrer olmamak kaydıyla kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine, PTT Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan PTT Genel müdürlüğü ile Kurum vekillerinin temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 10.12.2018 tarih 2016/13541 Esas, 2018/10347 Karar sayılı kararında; Mahkemece, davacının, talep konusu dönemde kesintisiz olarak davalı işyerlerinde çalışıp çalışmadığı noktasında; davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı Kurumdan; puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden getirtilmeli, iş bu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın davacıya aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine, davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı; dava konusu dönemde re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda davalı işyerlerinin bordrolarında uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, Kuruma bildirim yapılan dönemlerde, aylık otuz günden az bildirilen çalışmaya ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenip eklenmediği, eklenmemişse, Kurumun eksik bildirim nedeniyle re'sen tahakkuk işlemi gerçekleştirip gerçekleştirmediği araştırılmalı; bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi ile
Kabule göre de, davalı PTT Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesine rağmen, davalı PTT Genel Müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirdiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı sonrası davacının davalı iş yerlerinde çalışmaları, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı Kurumdan; puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden istenilmiş, yazılan müzekkere cevabına davalı işyeri nezdinde belgelerin imha edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla tespitinin mümkün olmadığı, davacının alınan SGK kayıtlarında teknik servis elemanı olarak görev yaptığı, öncelikle talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarının re'sen seçilerek ulaşıldığı, tüm dosya kapsamında davacı ile dava konusu döneme ilişkin çalışmalara ilişkin dinlenen tanık beyanlarına ek olarak bozma sonrasında dava konusu dönemde re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda davalı işyerlerinin bordrolarında uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek tanık beyanlarının alındığı, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları arasında çelişkinin bulunmadığı, davacının 1991 yılından itibaren dava konusu işyerinde süregelen yıllara kadar çalıştığının tanık beyanları ile açık olduğu, mesai arkadaşı olan bordro tanığı ... ile ...'in beyanları ile davacının 1991-1993 yılları arasındaki çalışmasının kesintisiz olduğunun beyan edildiği, bodro tanığı ...'in şahitliğinin davacının 1991 yılına ilişkin olan çalışmasının kesintisiz olduğunu bildiğine ilişkin olduğu, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde davacının 39130 31/01 sicil numaralı iş yerinde 01.06.1991- 14.10.1991 tarihleri arasında 14 gün, 26.12.1991-26.04.1992 tarihleri arasında 121 gün, 15.07.1992-31.12.1993 tarihleri arasında 304 günlük çalışma süresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği anlaşılmakla, davacının kuruma bildirilen günler dışındaki bu sürelerin mükerrer olmamak kaydı ile kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığı kanaati ile davacı ... PTT Müdürlüğünün Şehir içi Telefon Şebekesi Arıza Bakım Onarım iş yerinde 01.06.1991 tarihinden itibaren kesintisiz olarak çalışmaya başladığını, 1991, 1992 ve 1993 yıllarına çalışmasının eksik bildirildiğini beyan ederek PTT Genel Müdürlüğü aleyhine husumet yöneltmişse de, 1994 yılında Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Türk Telekominasyon A.Ş. olarak ikiye bölündüğü bu şekilde davacının çalıştığı kurumun 1994 yılından itibaren Türk Telekominasyon A.Ş. olarak devam etmesi ve davacının çalışma süresinin bu Kurumda devam etmesi nedeniyle davacının PTT Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Telekom A.Ş. vekili ile feri müdahil Kurum vekillerinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Telekom A.Ş. vekili: yazılı delil olmaksızın tanık beyanlarıyla verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili: yazılı delil olmaksızın tanık beyanlarıyla verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalı ... PTT Genel Müdürlüğüne bağlı ... İlçe PTT Müdürlüğünde kesintisiz olarak çalışmasına rağmen 1991 yılında 210 gün, 1992 yılında 360 gün, 1993 yılında 360 gün olmak üzere toplam 740 günlük bildirilmeyen kesintisiz çalışmasının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 'uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı ... Telekom A.Ş. vekili ile feri müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine, gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.