YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3196 E.  ,  2024/4311 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1642 E., 2023/2945 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/176 E., 2022/118 K.

Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 4001022937252 sigorta sicil numarası ile davalı kuruma kayıtlı olduğunu, 03.09.2018 ve 15.01.2020 tarihi olmak üzere iki kez 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi uyarınca malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı/engelliği olması nedeniyle malulen emeklilik talebinde bulunduğunu, davalı Kurumun, 05.10.2018 tarihli ve 49094755/203.99/13126409 sayı ve 11.02.2020 tarihli 20204000043 sayılı alınan kararlar ile müvekkilinin çalışma gücünün %60'ını kaybetmediğinden bahisle malul olmadığına karar vererek başvuruları reddettiğini, ancak müvekkilin şu an Almanya'da yaşamakta olup söz konusu hastalıkları sebebiyle çalışma gücünü minimum %80 oranında kaybettiğini gösterir sağlık raporu olmasından dolayı o ülkede malulen emekli olduğunu, müvekkilinin 2012 ve 2018 yıllarında geçirdiği rahatsızlıklar ve felç nedeniyle sağlık sorunları yaşadığını beyanla davalı kurum işleminin iptalini, maluliyet başlangıç tarihinin belirlenerek o tarihten itibaren maluliyet aylığı bağlanmasını ve ödenmeyen maluliyet aylıklarının faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kurumun kararına itiraz ederek YSK'na başvurduğunu ve YSK tarafından kurumun kararını yerinde bularak maluliyet tespit işlemleri yönetmeliği çerçevesinde çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olduğundan malul sayılmayacağına karar verdiklerini belirterek davacı tarafından açılan hukuki dayanaktan yoksun olan iş bu davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "...davacı ...'nun ilk olarak 01.06.1998 tarihinde 4a maddesi kapsamında çalışmaya başladığı, 13.06.2007 tarihine kadar Türkiye'de 4a kapsamında çalışmalarının bulunduğu, 2011 tarihine kadar yurt dışı hizmet borçlanmalarının bulunduğu, davalı Kuruma 03.09.2018 ve 05.01.2020 tarihlerinde 2 kez 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi uyarınca maluliyetinin bulunduğunun tespiti ve maluliyet aylığı bağlanması talebinde bulunduğu, Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 02.10.2018 tarihli raporu ile davacının çalışma gücünün en az % 60ını kaybetmediğine karar verildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 07.01.2019 tarihli raporunda ise aynı şekilde davacının Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olmasından dolayı malul sayılmayacağına karar verildiği anlaşılmakla, Mahkememizce dosya İstanbul Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'na gönderilmiş, burada düzenlenen 24.12.2021 tarihli raporda, davacıda mevcut hastalık ve arızaların 03.08.2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olduğu, malul sayılamayacağı belirtildiğinden, davalı Kurumun işlemi yerinde görüldüğünden, davacının davasının reddi cihetine gidilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Adli Tıp raporunun çelişkiler içerdiğini, Almanya'dan alınan raporlarda %100 engel durumunun bulunduğunu, eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, mevcutlu şekilde Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek rapor alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 24.12.2021 tarihli "Kazım oğlu, 1975 doğumlu ...’nun mevcut hastalık ve arızaları nedeniyle 03.08.2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)'ını kaybetmemiş olduğu, malul sayılamayacağı " yönündeki raporu karşısında verilen kararda mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Dosya kapsamı incelendiğinde, maluliyet aylığı bağlanmasının tespiti istemli işbu davada, en son Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesince, çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediğinin bildirilmesi üzerine davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de, 28.09.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanıp aynı tarihte yürürlüğe giren Maluliyet Ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile 03/08/2013 tarihli ve 28727 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmıştır.

3.Yargılama safhasında yürürlüğe giren söz konusu mevzuat kapsamında da bir değerlendirme yapılması gerektiğinden, mahkemece 28.09.2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında, maluliyetin bulunup bulunmadığı konusunda Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nden rapor alınıp (maluliyetin varlığına dair tespit yapıldığı takdirde, daha sonraki bir tarih belirtilmediği sürece, maluliyet başlangıcının yönetmeliğin yürürlük tarihi olduğu gözetilmek kaydıyla) gerektiğinde en son Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu’ndan da rapor alınarak elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.